تبلیغات
ماڵپه‌ری ئیسلام كورد
Rss
Logo
ADS
زاراوه‌كانی قیرائات

مه‌تنی تحفة الأطفال

ته‌فسیری قورئانی پیرۆز

شێوازی نوێژی پێغه‌مبه‌ر

ئامۆژگاری بۆ موسڵمانان

كاتی بانگه‌كان&بانكبێژان

24 كاتژمێر راسته‌وخۆ

ئاماری ماڵپه‌ر
میوانانی سه‌رهێل

ژماره‌ى سه‌ردانه‌كان

ڕاپرسی ماڵپه‌ر
ئایا تا ئێستا سوودت له‌ ماڵپه‌ری ئیسلام كورد بینیوه‌؟؟؟

ماڵپه‌ره‌ كۆنه‌كه‌مان
عه‌لمانیه‌ت بناسه‌
گێژاوی مه‌دخه‌لیزم
مێژووی انصار الاسلام
فیرعه‌ونی زه‌مان و قه‌یرانی...

 

 

 

ئه‌م بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌ته‌وه‌
له‌ به‌شی : پێغه‌مبه‌ری خوا,

 

٣٣- برایه‌تیی نێوان كۆچكه‌ر و پشتیوانان

ئاماده‌كراوه‌ له‌لایه‌ن: ده‌نگی ئیسلام

ئه‌گه‌ر قورئانی پیرۆز ئاماژه‌ی به‌ چیرۆكی برایه‌تیی نێوان كۆچكه‌ران و پشتیوانان نه‌كردایه و‌ ئه‌گه‌ر ده‌ق و فه‌رمووده‌كانی پێغه‌مبه‌ر و شایه‌تی و گه‌واهییه‌ مێژوویییه‌كان دووپاتی ئه‌م ڕووداوه‌یان نه‌كردایه‌ته‌وه‌‌، ده‌مانگوت ئه‌م چیرۆك و باسانه‌ له‌ چنینی خه‌یاڵ و ئه‌ندێشه‌ی دانه‌رانی بووه‌. ئه‌وه‌ش له‌به‌ر ئه‌وه‌ی بینین و بینشكردنی ئه‌و دیمه‌ن و هه‌ڵوێستانه‌ له‌سه‌روو هه‌موو بینش و تێڕوانینی مرۆڤه‌وه‌ بووه‌. له‌ جیهانی میسال و تیۆره‌وه‌ ڕوو به‌ جیهانی واقیعی و جێبه‌جێكردن هه‌نگاوی نا، له‌ سێبه‌ریدا هاوه‌ڵه‌كان زۆرێك له‌ گیان و سامان و ماڵ به‌خشینیان پێشكه‌ش كرد كه‌ به‌ هیچ شێوه‌یه‌ك و له‌ هیچكات و ساتێكدا وێنه‌ی نه‌بووه‌ و نییه‌. له‌ مێژووی هیچ گه‌ل و میلله‌تێكدا شتی وا تۆمار نه‌كراوه‌ و ڕووداوی به‌و جۆره‌ ڕوویان نه‌داوه. ئه‌مه‌ وامان لێ ده‌كات به‌وردی به‌رامبه‌ر ئه‌م ڕووداوه‌ بوه‌ستین و په‌ند و ده‌رس و ئامۆژگاری لێ هه‌ڵێنجین. 

          
ئه‌م بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌ته‌وه‌
له‌ به‌شی : پێغه‌مبه‌ری خوا,

 

٣٢- دروستكردنی مزگه‌وتی پێغه‌مبه‌ر (صلی الله علیه وسلم)

ئاماده‌كراوه‌ له‌لایه‌ن: ده‌نگی ئیسلام

مزگه‌وت له‌ ئیسلامدا پایه‌یه‌كی به‌رز و شوێنێكی پایه‌داری هه‌یه‌؛ پیرۆزترینی شوێنه‌كانه‌. خواپه‌رستی تێدا ده‌كرێت و ناوی خوای تێدا ده‌برێت؛ فی بیوت أذن الله أن ترفع ویذكر فیها اسمه یسبح لها فیها بالغدو والآصال رجال. [النور: ٣٦ ]. ڕێوڕه‌وشت و هه‌دیی پێغه‌مبه‌ر (صلی الله علیه وسلم) له‌ مزگه‌وتدا ته‌نها له‌ نوێژكردندا كورت هه‌ڵنه‌هاتبوو، به‌ڵكوو هه‌روه‌ك شوێنی به‌ندایه‌تی بوو، شوێنی فه‌رمانڕه‌وایی و قه‌زاوه‌تیش بوو، شوێنی به‌ڕێوه‌بردن و سیاسه‌تی ده‌وڵه‌ت بوو، شوێنی به‌ڕێكردنی سوپا و دانانی نه‌خشه‌ی جه‌نگ بوو. هه‌موو جوڵه‌یه‌كی كۆمه‌ڵی ئیسلامیی ئه‌وكاته‌ له‌ مزگه‌وته‌وه‌ ئاراسته‌ ده‌كرا و نه‌خشه‌ی بۆ ده‌كێشرا. جا كاتێك مزگه‌وت ئه‌م مه‌كانه‌ته‌ گه‌وره‌ی هه‌بێت، ئه‌وه‌ یه‌كه‌م كارێك كه‌ پێغه‌مبه‌ر (صلی الله علیه وسلم) دوای گه‌یشتنی بۆ مه‌دینه‌ ئه‌نجامی دابێت، دروستكردنی مزگه‌وت بوو كه‌ له‌م بابه‌ته‌ماندا ڕوونی ده‌كه‌ینه‌وه‌. 

          
ئه‌م بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌ته‌وه‌
له‌ به‌شی : پێغه‌مبه‌ری خوا,

 

٣١- گه‌یشتنی پێغه‌مبه‌ر (صلی الله علیه وسلم) به‌ مه‌دینه‌

ئاماده‌كراوه‌ له‌لایه‌ن: ده‌نگی ئیسلام

موسڵمانه‌كانی مه‌دینه‌ هه‌واڵیان بیستبوو كه‌ پێغه‌مبه‌ر (صلی الله علیه وسلم) له‌ مه‌ككه‌وه‌ به‌ره‌و مه‌دینه‌ كه‌وتۆته‌ ڕێ، هه‌ر بۆیه‌ش هه‌موو به‌یانییه‌ك ده‌چوونه‌ ده‌ره‌وه‌ی مه‌دینه‌و چاوه‌ڕێی گه‌یشتنی پێغه‌مبه‌رو هاوڕێ خۆشه‌ویسته‌كه‌یان ده‌كرد، ده‌مانه‌وه‌ تا كاتێك گه‌رما زۆری بۆ ده‌هێنان و پاشان ده‌گه‌ڕانه‌وه‌ ماڵێ، به‌م شێوه‌یه‌ ماوه‌یه‌ك هه‌ر وا مانه‌وه‌، ئه‌و ڕۆژه‌ی تێیدا گه‌یشتن خه‌ڵكی مه‌دینه‌ له‌ چاوه‌ڕوانیدا بوون تا هیچ سێبه‌رێك نه‌مایه‌وه‌و له‌ ژێریدا بحه‌سێنه‌وه‌، كاتێك پێغه‌مبه‌ر (صلی الله علیه وسلم) گه‌یشت ئه‌وان به‌ره‌و ماڵ ڕۆشتبوونه‌وه‌، جووله‌كه‌یه‌ك كه‌ له‌وێ مابۆوه‌ و له‌ دووره‌وه‌ چاوی پێی كه‌وت و بانگی موسڵمانانی كرد، ئه‌وانیش زۆر به‌ خۆشی و به‌ په‌له‌وه‌ هاتنه‌وه‌ ده‌رێ و ڕوو به‌ پێغه‌مبه‌رو ئه‌بوبه‌كر به‌ خۆشی و گوشادییه‌وه‌ به‌رێ كه‌وتن. 

پێش ئه‌وه‌ی پێغه‌مبه‌ر (صلی الله علیه وسلم) بگاته‌ مه‌دینه

          
ئه‌م بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌ته‌وه‌
له‌ به‌شی : پێغه‌مبه‌ری خوا,

 

٣٠- چه‌ند موعجیزه‌یه‌ك‌ له‌سه‌ر ڕێگه‌ی كۆچدا

ئاماده‌كراوه‌ له‌لایه‌ن: ده‌نگی ئیسلام

خوای گه‌وره‌ پێغه‌مبه‌ره‌كه‌ی به‌ ئایینی حه‌ق و هیدایه‌ت ناردووه‌، واده‌ی سه‌ركه‌وتن و نێشته‌جێبوون و ته‌مكینی پێ داوه‌. پاڵپشتی خوای گه‌وره‌ش بۆی به‌ چه‌نده‌ها شێواز و جۆر بووه؛ له‌وانه‌ موعجیزات و شتانێك كه‌ له‌ عادات و خووی مرۆڤ به‌ده‌ر بوون. پێغه‌مبه‌ری خوا (صلى الله علیه وسلم) جگه‌ له‌وه‌ی له‌ قورئان موعجیزه‌ی هه‌ره‌گه‌وره‌ی بووه‌، چه‌نده‌ها موعجیزه‌ و سه‌راسیمه‌ و شتانی له‌-عاده‌ت-به‌ده‌ری لێ ڕوو داوه‌. هه‌یانبووه‌ پێش كۆچكردن و له‌میانه‌ی كۆچكردن و دوای كۆچكردنیشی. 

له‌م بابه‌ته‌دا یه‌ك دوو موعجیزه‌ و سه‌راسیمه‌ كه‌ له‌ كاتی كۆچیدا خوا (سبحانه ‌وتعالی) بۆی هێناوه‌ته‌ جێ، ده‌یخه‌ینه‌ ڕوو إن شاء الله. 

ئه‌بووبه‌كری سدیق -خوا لێی ڕازی بێت- به‌م شێوه‌ باس له‌ ڕووداوێكی كۆچ ده‌كات و ده‌ڵێت:

          
ئه‌م بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌ته‌وه‌
له‌ به‌شی : پێغه‌مبه‌ری خوا,

 

٢٩- یه‌كه‌مین كۆچكه‌ران له‌ هاوه‌ڵه‌كان

ئاماده‌كراوه‌ له‌لایه‌ن: ده‌نگی ئیسلام

ئه‌شكه‌نجه ‌و ئازار له‌ سه‌ر باوه‌ڕداران هێنده‌ توندوتیژ بوو تا وای لێ هاتبوو مه‌ككه‌ ببووه‌ دۆزه‌خێكی ڕاسته‌قینه‌ و توانای ژیانیان نه‌مابوو تێدایدا، تواناو ته‌حه‌ممولیان له‌به‌ر بڕا، ئیتر پێغه‌مبه‌ر (صلی الله علیه وسلم) ڕێگه‌ی پێدان كۆچ بكه‌ن بۆ مه‌دینه‌ تاكو بتوانن خۆیان بپارێزن، دروشمه‌كانیان به‌ باشی و بێترس به‌جێ بێنن، له‌ ئه‌شكه‌نجه‌و ئازاری ده‌روونی و لاشه‌یی قوڕه‌یش ڕزگاریان بێت، ئیماندارانیش هه‌موو هاتن به‌ پیر فه‌رمانی خواو پێغه‌مبه‌ره‌وه‌و ده‌ستیان به‌ كۆچ كردن كرد، تێداندا بوو كه‌ له‌ سه‌ره‌تاوه‌ كۆچی كردو به‌ره‌و مه‌دینه‌ كه‌تبووه‌ رێ؟ ئه‌مه‌ ئه‌وه‌یه‌ كه‌ ده‌مانه‌وێ له‌م بابه‌ته‌ماندا بیخه‌ینه‌ پێش. 

موسای كوڕی عه‌قه‌به‌ و ئیبن ئیسحاق كۆكن له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی كه‌ ئه‌باسه‌له‌مه‌ كوڕی عبد الأسد یه‌كه‌م كه‌سێك بوو كه‌ له‌ مه‌ككه‌وه‌ به‌ره‌و مه‌دینه‌ كۆچی كرد

          
ئه‌م بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌ته‌وه‌
له‌ به‌شی : پێغه‌مبه‌ری خوا,

 

٢٨- كۆچی پێغه‌مبه‌ر و وه‌رچه‌رخانی مێژوویی

ئاماده‌كراوه‌ له‌لایه‌ن: ده‌نگی ئیسلام

وشه‌ی كۆچ "الهجرة" دائه‌بڕێت به‌سه‌ر وازهێنان له‌ شتێك. كۆچكه‌ر ئه‌و كه‌سه‌یه‌ كه‌ واز له‌و كارانه‌ دێنێت كه‌ خوا قه‌ده‌غه‌ی كردوون، هه‌روه‌ك له‌ فه‌رمووده‌ی پیرۆزدا هاتووه. جا به‌م مانایه‌ "كۆچ" ڕه‌هایه‌ و هیچ كۆتوبه‌ندێكی كات و شوێنی پێوه‌ نییه‌، چونكه‌ له‌ توانای هه‌موو موسڵمانێكدایه‌ كه‌ كۆچكه‌ر بێت به‌ پابه‌ندبوون به‌ فه‌رمانه‌كانی خوا و وازهێنان و دووركه‌وتنه‌وه‌ له‌ حه‌رام و قه‌ده‌غه‌كراوه‌كانی. 

به‌ڵام كۆچی پێغه‌مبه‌ر (صلی الله علیه وسلم) په‌یوه‌سته‌ به‌ وازهێنان و به‌جێهێشتنی وڵات و هه‌ڵكه‌ندن له‌ زێدی خۆت به‌ لادان و ڕووكردنت بۆ شوێنێكی تر له‌به‌ر ڕه‌زامه‌ندیی خوا و به‌جێهێنانی فه‌رمانی خوا. ئه‌ویش له‌گه‌ڵ ئه‌و په‌یوه‌ندییه‌ توند و به‌هێزه‌ی له‌نێوان تۆ و وڵات و زێد و خزم و كه‌سوكار و خووگرتنت به‌و كه‌شه‌ سروشتی و كۆمه‌ڵایه‌تییه‌ی كه‌ له‌سه‌ری گه‌وره‌ بوویت.‌ به‌ڕاستی كۆچكه‌رانی یه‌كه‌مجار زۆر به‌هێزه‌وه‌ ئه‌م هه‌ست و سۆزه‌ تێدایاندا به‌رجه‌سته‌ بووبوو

          
ئه‌م بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌ته‌وه‌
له‌ به‌شی : پێغه‌مبه‌ری خوا,

 

٢٧- چه‌ند تێڕامانێك له‌ واقعی مه‌دینه‌ پێش كۆچ

ئاماده‌كراوه‌ له‌لایه‌ن: ده‌نگی ئیسلام

پاش ئه‌وه‌ی قوره‌یش به‌ هه‌موو هێزێكییه‌وه‌ موسڵمانه‌كانی له‌ مه‌ككه‌ ده‌چه‌وسانده‌وه‌، ئیتر كۆچ ببووه‌ كارێكی پێویست و هه‌ر ده‌بوو مه‌ككه‌یان به‌جێ بهێشتایه.‌ شاری مه‌دینه‌ بووه‌ جێگه‌ی هه‌ڵبژارده‌ی داهاتوو بۆ پێگه‌ی ده‌وڵه‌تی ئیسلامی، تا ببێته‌ بنكه‌یه‌كی به‌هێز و له‌وێوه‌ كاروانی بانگه‌واز به‌ره‌و ئه‌ملاولای جه‌زیره‌ی عه‌ره‌بی په‌ل بهاوێژێت. 

بۆ زانینی ئه‌و هۆكارانه‌ی بوونه‌ته‌ هۆی ئه‌وه‌ی‌ كه‌ مه‌دینه‌ ببێته‌ پێگه ‌و شوێنێكی گونجاو و له‌بار بۆ ده‌وڵه‌تی ئیسلامی داهاتوو، گرنگه‌ كه‌ چه‌ند ئاماژه‌یه‌كی خێرا به‌ پێگه ‌و شوێنی ئه‌و شاره‌ بكه‌ین و واقعی مه‌دینه ‌و ڕیشه‌ی مێژووییی پێش كۆچ بخه‌ینه‌ به‌ر باس: ئه‌و بیرباوه‌ڕانه‌ی له‌و كاته‌دا هه‌بوون، سروشتی ئه‌و په‌یوه‌ندیانه‌ی فه‌رمانڕه‌وا بوون به‌سه‌ر تیره ‌و هۆزه‌كانی ئه‌و كاته‌دا. 

واقعی مێژوویی و كۆمه‌ڵایه‌تی 

          
ئه‌م بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌ته‌وه‌
له‌ به‌شی : پێغه‌مبه‌ری خوا,

 

٢٦- مه‌دینه‌ پێش كۆچ

ئاماده‌كراوه‌ له‌لایه‌ن: ده‌نگی ئیسلام

یه‌كه‌م كۆمه‌ڵێك كه‌ نیشته‌جێی مه‌دینه‌ بوون، عه‌مالیقه‌كان بوون، كه‌ له‌ نه‌وه‌ی (عِمْلِـیق كوڕی لاوَذَ كوڕی إِرَمَ كوڕی سامِ كوڕی نُوح)ن. ئه‌وانیش كه‌ ده‌سه‌ڵاتدار و به‌هێزی پاشماوه‌ی گه‌لی عاد بوون. له‌ سه‌رده‌می موسادا -سه‌لامی لێ بێت- له‌ شام بوون، پاشان به‌ وڵاتدا په‌رتوبڵاو بوونه‌وه. ئیتر هاتن بۆ (یثرب) و له‌وێ نیشته‌جێ بوون. 

پاشان هه‌ندێ تیره ‌و هۆزی جووله‌كه كه‌ له‌ ده‌ره‌نجامی شه‌ڕی ڕۆمان و ده‌ركردنیان له‌ شام هاتن بۆ (یثرب)، ئیتر هه‌ندێ تیره‌ و هۆزی جووله‌كه‌ په‌نایان برده‌ به‌ر (یثرب) و هاتنه‌ ئه‌وێ. له‌ سه‌روو هه‌موشیانه‌وه‌ هۆزی به‌نوونه‌زیر و به‌نووقه‌ینوقاع و به‌نووقوره‌یزه‌ هاتن و له‌وێ نیشته‌جێ بوون. 

وه‌ جووله‌كه‌ش له‌ (یثرب) مانه‌وه‌ تاكوو هه‌ندێ له‌ تیره‌ و هۆزه‌كانی عه‌ره‌ب

          
ئه‌م بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌ته‌وه‌
له‌ به‌شی : پێغه‌مبه‌ری خوا,

 

٢٥- پشتیوانان و په‌یمانی عه‌قه‌به‌ی دووه‌م

ئاماده‌كردنی: باوكی موحه‌ممه‌د

دوای ئه‌وه‌ی پێغه‌مبه‌ر (صلی الله علیه وسلم) ئه‌و دیداره‌ پیرۆزو پڕ فه‌ڕه‌ی له‌ گه‌ڵ شاندی مه‌دینه‌دا له‌ په‌یمانی عه‌قه‌به‌ی یه‌كه‌مدا ته‌واو كرد، وه‌ شانده‌كه‌ گه‌ڕانه‌وه‌ ناو شوێن و كه‌س و كاری خۆیان، پێغه‌مبه‌ر (صلی الله علیه وسلم) موسعه‌بی كوڕی عومه‌یری نارد بۆیان تاكو شاره‌زایان بكات و له‌ ئیسلامیان تێ بگه‌یه‌نێت، بانگی ئه‌وانه‌ بكات كه‌ نه‌هاتونه‌ته‌ ئه‌م ئاینه‌وه‌ تاكو قه‌ناعه‌تی پێ بێنن و بێنه‌ ناوی. 


وه‌ ناردنی پێغه‌مبه‌ریش (صلی الله علیه وسلم) بۆ موسعه‌ب له‌وپه‌ڕی گرنگیدا بوو، چونكه‌ كه‌مێك ڕانه‌بورا به‌ سه‌ر چوونی موسعه‌ب بۆ مه‌دینه تا‌ به‌رووبوم و به‌رهه‌می ته‌واوی خۆی دا، ساڵێك تێنه‌په‌ڕی تاكو زۆربه‌ی خه‌ڵكی مه‌دینه‌ هاتنه‌ ناو ئیسلام

          
ئه‌م بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌ته‌وه‌
له‌ به‌شی : پێغه‌مبه‌ری خوا,

 

٢٤- پشتیوانان و په‌یمانی عه‌قه‌به‌ی یه‌كه‌م

ئاماده‌كراوه‌ له‌لایه‌ن: ده‌نگی ئیسلام

دوای چه‌ند ساڵێكی زۆر له‌ جیهادو ماندوو بوون و تێكۆشان كه‌ پێغه‌مبه‌ر (صلی الله علیه وسلم) له‌ مه‌ككه‌دا و له‌ پێناوی بڵاو بونه‌وه‌ی ئه‌م ئایینه‌دا به‌سه‌ری برد، هه‌وڵ و تێكۆشانێكی هه‌میشه‌یی، كارێكی به‌رده‌وام و نه‌پچڕاوی ماندوو نه‌نه‌ساو بێ وچان، به‌سه‌ر تیره‌و هۆزه‌كاندا ده‌گه‌ڕاو ئیسلامی پێ ئاشنا ده‌كردن، بانگه‌وازی په‌روه‌ردگاری پێ ده‌گه‌یاندن، به‌ ئومێدی ده‌سگیر بوون له‌ پاڵپشت و هاوپه‌یمانێك، 
چه‌شتن و پێگه‌شتنی چه‌نده‌ها جۆری ئه‌شكه‌نجه‌و ئازارو به‌ربه‌ست و ڕێگر، پاش پشت هه‌ڵكردن و ڕوو وه‌رچه‌رخانی سه‌ران و بێباوه‌ڕانی مه‌ككه‌ له‌م ئایینه‌، ویستی خوا وابوو كه‌ فه‌رمانی خۆی
ته‌واو بكات، ئایینی خۆی سه‌ر بخات، پێغه‌مبه‌ره‌كه‌ی سه‌ربه‌رزو عه‌زیز بكات، جا سه‌ره‌تاو تروسكه‌ی ڕۆشنایی و خاڵی وه‌رچه‌رخان و یه‌كلاكه‌ره‌وه‌،  ئایینی خۆی سه‌ر بخات، پێغه‌مبه‌ره‌كه‌ی سه‌ربه‌رزو عه‌زیز بكات، جا سه‌ره‌تاو تروسكه‌ی ڕۆشنایی و خاڵی وه‌رچه‌رخان و یه‌كلاكه‌ره‌وه‌

          
ئه‌م بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌ته‌وه‌
له‌ به‌شی : پێغه‌مبه‌ری خوا,

 

٢٣- ئه‌وانه‌ی كه‌ جگه‌ له‌ خه‌ڵكی مه‌ككه‌‌ به‌پیری بانگه‌وازی ئیسلامه‌وه‌ هاتن

ئاماده‌كراوه‌ له‌لایه‌ن: ده‌نگی ئیسلام

ئه‌م بانگه‌وازه‌ پیرۆزه‌ -كه‌ پێغه‌مبه‌ر (صلی الله علیه وسلم) پێی هاتبوو- سه‌ره‌تا له‌ مه‌ككه‌وه‌ ده‌ستی پێكردو پاشان ورده‌ ورده‌ په‌لی هاویشت بۆ چوار‌ده‌ورو شوێنه‌كانی تری ده‌ره‌وه‌ی مه‌ككه‌، ئیتر ژماره‌ی ئه‌و كه‌سانه‌ی كه‌ جگه‌ له‌ خه‌ڵكی مه‌ككه‌ به‌ره‌و ئیسلام ده‌هاتن و خوا دڵ و ده‌روونیانی بۆ ئیسلام ده‌كرده‌وه‌ ڕۆژ له‌ دوای ڕۆژ زیادیان ده‌كردو له‌ په‌ره‌ سه‌ندندا بوون، جا له‌ سه‌ره‌تای ئه‌وانه‌ی كه‌ به‌ پیری ئه‌م بانگه‌وازه‌ پیرۆزه‌ هاتن له‌ خه‌ڵكانی ده‌ره‌وه‌ی مه‌ككه‌و موسڵمان بوون: 


1. سوه‌یدی كوڕی الصامت 
له‌ خه‌ڵكی( یه‌ثرب) و له‌ شاعیرو هۆنه‌ره‌ ناوداره‌كانی بوو، خاوه‌ن ڕێزو پله‌و پایه‌ بوو، هات بۆ مه‌ككه‌ به‌ مه‌بستی حه‌ج یان عه‌مره‌، له‌وێ به‌ پێغه‌مبه‌ری خوا (صلی الله علیه وسلم) گه‌یشت و ئیسلامی خسته‌ پێشی و موسڵمان بوو

          
ئه‌م بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌ته‌وه‌
له‌ به‌شی : پێغه‌مبه‌ری خوا,

 

٢٢- خستنه‌پێشی بانگه‌وازی ئیسلامی بۆ تیره ‌و هۆزه‌كان

ئاماده‌كراوه‌ له‌لایه‌ن: ده‌نگی ئیسلام

پاش تێپه‌ڕ بوونی چه‌ند ساڵێك به‌سه‌ر بانگه‌وازی پێغه‌مبه‌ردا (صلى الله علیه وسلم) له‌ مه‌ككه‌دا، پێگه‌یشتنی ئازار و ملهوڕی و ڕێگری له‌ قوڕه‌یشیه‌كانه‌وه و‌ ئارامی و خۆڕاگری له‌سه‌ر هه‌ڵوێسته‌ خراپ و ناڕه‌واكانیان و ئه‌شكه‌نجه ‌و ئازاره‌كانیان، ئارامی و خۆڕاگرییه‌ك‌ كه‌ شاخه‌ جێگیر و به‌ناخاچووه‌كان له‌ژێریدا ده‌ڕووخان، به‌ڵام پێغه‌مبه‌ری خوا (صلى الله علیه وسلم) زۆر به‌دڵنیایی و باوه‌ڕێكی پته‌وه‌وه‌ چووه‌ ژێری و ڕۆژبه‌ڕۆژ خۆی و هاوه‌ڵه‌كانی باوه‌ڕیان پته‌وتر و متمانه‌یان به‌ په‌روه‌ردگاریان به‌هێزتر ده‌بوو. پێغه‌مبه‌ر (صلى الله علیه وسلم) له‌م قۆناغه‌دا ویستی بانگه‌واز‌ بگوێزێته‌وه‌ بۆ ده‌ره‌وه‌ی مه‌ككه‌ به‌ ئومێدی كۆكردنه‌وه‌ی خه‌ڵكانی ده‌ره‌وه‌ی مه‌ككه‌ له‌م ئایینه‌ و دانی به‌ گوێی خه‌ڵكانی نوێدا، تاكوو ده‌مڕاست و له‌پێشه‌كانی هه‌ندێك له‌و تیره ‌و هۆزانه‌ی له‌ ده‌ره‌وه‌ی مه‌ككه‌ نیشته‌جێن، باوه‌ڕی پێ بهێنن و به‌ هۆیانه‌وه‌ ئه‌م هیدایه‌ت و ڕۆشنایییه بڵاو بێته‌وه ‌و بشبنه‌ پاڵپشت و داڵده‌یه‌ك بۆ خۆی و شوێنكه‌وته‌ چه‌وساوه‌ و سته‌ملێكراوه‌كانی. 

          
ئه‌م بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌ته‌وه‌
له‌ به‌شی : پێغه‌مبه‌ری خوا,

 

٢١- ده‌رچوونی پێغه‌مبه‌ر (صلی الله‌ علیه وسلم) بۆ (طائف) بۆ داواكردنی یارمه‌تی و پشتگیری

ئاماده‌كراوه‌ له‌لایه‌ن: ده‌نگی ئیسلام

دڵته‌نگی و ماته‌مینی به‌ وه‌فاتی دایكی ئیمانداران خه‌دیجه‌ خوا لێی ڕازیبێ و ئه‌بو طالبی مامی زۆرتر بوون له‌ سه‌ر پێغه‌مبه‌ری خوا صلی الله‌ علیه وسلم غه‌م و په‌ژاره‌كانی زیاتر بوون و به‌وه‌ی كه‌ هه‌ردووكیان كه‌ له‌ یه‌ك ساڵدا مردن، ئازارو ناره‌حه‌تیه‌كان دوو چه‌ندانه‌ بۆوه‌ له‌ سه‌ری، خه‌دیجه‌ پاش خوای گه‌وره‌ باشترین یارمه‌تیده‌رو پاڵپشتی بوو مامیشی له‌ خۆی گرتبوو ئه‌یپاراست له‌ ده‌ستی قوڕه‌یش، وه‌ زۆریشی خۆش ده‌ویست، وه‌ ئه‌وه‌ش كه‌ زۆر پێغه‌مبه‌ری صلىالله علیه وسلم غه‌مبار كردو به‌ په‌ژاره‌ بوو بۆی ‌ ئه‌وه‌بوو كه‌ ئه‌بو طالب له‌ گه‌ڵ ئه‌و هه‌موو پاڵپشتی و پشگیری و یارمه‌تیه‌ی بۆ پێغه‌مبه‌ر صلىالله علیه وسلم به‌ كافری و بێباوه‌ڕی مرد. 

جا ئیتر قوڕه‌یش نه‌مانی ئه‌بو طالبیان به‌ هه‌ل زانی و ده‌ستیان كرده توندكردنی ئه‌شكه‌نجه‌و ئازار له‌ سه‌ر پێغه‌مبه‌ر صلىالله‌ علیه وسلم

          
ئه‌م بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌ته‌وه‌
له‌ به‌شی : پێغه‌مبه‌ری خوا,

 

٢٠- ساڵی ماته‌م

ئاماده‌كراوه‌ له‌لایه‌ن: ده‌نگی ئیسلام

له‌ دوای ڕووداوه‌كانی گه‌مارۆی ئابووری و ده‌نگدابڕینی قوره‌یش دژی موسڵمانه‌كان، وه‌ پاش هه‌ڵوه‌شانه‌وه‌ی ئه‌و په‌ڕه‌ تاوانبارییه‌، موسڵمانه‌كان له‌و شیوه‌ی تێیدا گه‌مارۆ درابوون، به‌ره‌و مه‌ككه‌ به‌ڕێ كه‌وتن و چالاكی بانگه‌وازیان ده‌ستپێ كرده‌وه ‌و به‌ره‌و بانگه‌واز هه‌نگاویان نایه‌وه‌. پاش ئه‌وه‌ی كه‌ ئیسلام قۆناغێكی ده‌ ساڵه‌ی پڕ له‌ ڕووداوی گه‌وره‌ی به‌ڕێ كرد، پاش ئه‌وه‌ی موسڵمانه‌كان ئاهێكیان هاتێ و هه‌ناسه‌یه‌كیان هه‌ڵمژی له‌و گشته‌ ئازارو نه‌هامه‌تیه‌ی قوڕه‌یش به‌ سه‌ری هێنابوون، پێغه‌مبه‌ر صلىالله علیه وسلم دوو كاره‌سات و مه‌ینه‌تی و به‌ڵای گه‌وره‌ی تووش هات كه‌ ئه‌وانیش: مردنی خه‌دیجه‌ی دایكی ئیمانداران و مردنی ئه‌بوطالبی مامی بوو. 

به‌ڕاستی مردنی خه‌دیجه‌ خوا لێی ڕازیبێ كاریگه‌ریه‌كی توندو به‌ هێزی له‌ سه‌ر پێغه‌مبه‌ر (صلى الله علیه وسلم) به‌جێ هێشت، چونكه‌ هه‌ر ئه‌و بوو له‌ ته‌نگانه‌ترینی كاتیدا پشتی گرت؛

          
ئه‌م بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌ته‌وه‌
له‌ به‌شی : پێغه‌مبه‌ری خوا,

 

١٩- گه‌مارۆی ئابووری

ئاماده‌كراوه‌ له‌لایه‌ن: ده‌نگی ئیسلام

له‌ سوننه‌ت و په‌یڕه‌وه‌كانی خوا له‌م بونه‌وه‌ره‌دا ململانێی نێوان هه‌ق و ناهه‌ق‌، چاكه‌و خراپه‌یه‌‌، وه‌ ئه‌مه‌ش له‌ هه‌ر شوێن و كاتێكدا هه‌ق ببێ و شوێنكه‌وتووی ببن، ناهه‌قیش خۆی قوت ده‌كاته‌وه‌و ده‌كه‌وێت جه‌نگ و ململانێ له‌ گه‌ڵیدا، چون هه‌ق هه‌میشه‌ له‌ به‌رده‌م تاقیكردنه‌وه‌و پاڵفتگه‌ بووندایه‌و شوێنكه‌وتوانی توشی ئاسته‌نگ و تاقیكردنه‌وه‌ دێن، به‌ڵام سه‌ركه‌وتوو سه‌رفرازه‌ با له‌ پاش ماوه‌یه‌كی زۆرێش بێ: یریدون لیطفئوا نور الله بأَفواههم والله متم نوره ولو كره الكافرون (الصف:٨). {ئه‌وانه‌ ده‌یانه‌وێت به‌ فوو، به‌ قاڵه‌ی ده‌م، نووری خوا بكوژێننه‌وه‌!! (خه‌یاڵیان خاوه‌) خوا نووری خۆی، ئاینی خۆی، ته‌واو ده‌كات و ده‌یچه‌سپێنێت هه‌رچه‌نده‌ كافرو بێبڕواكان پێی سه‌غڵه‌ت بن و پێیان ناخۆش بێت}. 

‌ نزیكترین نموونه‌ی به‌رجه‌سته‌ بۆ حه‌قیقه‌ت و ڕاستی ئه‌مه‌ هه‌ڵۆێستی هاوه‌ڵگیران بوو له پێغه‌مبه‌رو بانگه‌وازه‌كه‌ی‌ صلىالله علیه وسلم

          

پیچک