ماڵپه‌ری ئیسلام كورد
Rss
Logo
ADS
زاراوه‌كانی قیرائات

مه‌تنی تحفة الأطفال

ته‌فسیری قورئانی پیرۆز

شێوازی نوێژی پێغه‌مبه‌ر

ئامۆژگاری بۆ موسڵمانان

كاتی بانگه‌كان&بانكبێژان

24 كاتژمێر راسته‌وخۆ

ئاماری ماڵپه‌ر
میوانانی سه‌رهێل

ژماره‌ى سه‌ردانه‌كان

ڕاپرسی ماڵپه‌ر
ئایا تا ئێستا سوودت له‌ ماڵپه‌ری ئیسلام كورد بینیوه‌؟؟؟

ماڵپه‌ره‌ كۆنه‌كه‌مان
عه‌لمانیه‌ت بناسه‌
گێژاوی مه‌دخه‌لیزم
مێژووی انصار الاسلام
فیرعه‌ونی زه‌مان و قه‌یرانی...

 

 

 

ئه‌م بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌ته‌وه‌
له‌ به‌شی : خێـزان و په‌روه‌رده‌,

 

داپۆشینی عەورەتی پیاو لە هەمو كەسێك جگە لە ژنەكەی 


(معاویە بن حیدە) گوتویەتى: ((قُلْتُ: یَا رَسُولَ اللَّهِ، عَوْرَاتُنَا مَا نَأْتِی مِنْهَا وَمَا نَذَرُ؟ قَالَ: احْفَظْ عَوْرَتَكَ إِلاَّ مِنْ زَوْجَتِكَ أَوْ مَا مَلَكَتْ یَمِینُكَ..)). رواه أبوداود والترمذی والنسائی.
واتە: گوتم: ئەى پێغەمبەرى خوا! كێ بهێڵین عەورەتمان ببینێ و، لە كێى بشارینەوەو نەهێڵین بیبینێ؟
فەرموى: عەورەتى خۆت لە هەمو كەسێك داپۆشە جگە لە هاوسەرەكەت.
پێغەمبەر صلى الله علیه وسلم دەفەرموێ: ((لا ینظر الرجل الى عورة الرجل، ولا المرأة الى عورة المرأة، ولا یفضی الرجل الى الرجل فی الثوب الواحد، ولا تفضی المرأة الى المرأة فی الثوب الواحد)). رواه مسلم وغیره.
واتە: نابێ پیاو تەماشای عەورەتی پیاو بكات جا هەر كەسێك بێ، نابێ ئافرەتیش سەیری عەورەتی ئافرەت بكات جا هەرچ ئافرەتێك بێ. نابێ دو پیاو لەژێر یەك پێخەف دا بخەون كە لەشیان بەلەشى یەكتر بكەوێ و ڕوت بن. با ئافرەت لەگەڵ ئافرەتێكی تر لەیەك پێخەف دا نەخەوێ كە لەشیان پێكەوە 

          
ئه‌م بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌ته‌وه‌
له‌ به‌شی : خێـزان و په‌روه‌رده‌,

 

پێویستە لە ماڵ حەمام هەبێ 


پێغەمبەر صلى الله علیه وسلم دەفەرموێ: ((من كان یؤمن بالله والیوم الآخر فلا یُدخل حلیلته الحمام(1)من كان یؤمن بالله والیوم الآخر فلا یدخل الحمام الاّ بمئزر، ومن كان یؤمن بالله والیوم الآخر فلا یجلس على مائدة یدار علیها الخمر!)). رواه الحاكم والترمذی والحافظ العراقی و أحمد فی المسند (حدیث صحیح).
واتە: هەر كەسێك بڕواى بە خواو ڕۆژی دوایی هەیە با نەهێڵێ خێزانەكەی بچێتە گەرماوی بازاڕ، هەر كەسێك بڕواى بە خواو ڕۆژی دوایی هەیە بەبێ خاولی نەچێتە گەرماوی بازاڕ، هەر كەسێك بڕوای بەخواو ڕۆژی دوایی هەیە بە لەسەر خوانێك دانەنیشێ كە مەی لەسەر ئەخورێتەوە. 
ئوم دەرداء دەڵێ:((خرجت من الحمام فلقینی رسول الله صلى الله علیه وسلم فقال: من أین یا أم الدرداء؟ قالت: من الحمام. فقال: والذی نفسی بیده ما من امرأة تضع ثیابها فی غیر بیت أحد من أمهاتها (2)الاّ وهی هاتكة ستر بینها وبین الرحمن!!)). رواه أحمد فی المسند بسند صحیح. 
واتە: لە گەرماوی بازاڕ هاتمە دەرەوە لە ڕێگا توشی پێغەمبەر بوم. پێغەمبەرصلى الله علیه وسلم 

          
ئه‌م بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌ته‌وه‌
له‌ به‌شی : خێـزان و په‌روه‌رده‌,

 

خۆشوشتنى ڕۆژی هەینى پێویستە(1) 


خۆشوشتنى ڕۆژی هەینى پێویستە(1)
پێغەمبەر صلى الله علیه وسلم دەفەرموێ: ((غسل الجمعة واجب على كل محتلم، والسواك، وأن یمس من الطیب ما یقدر علیه)). رواه البخاری ومسلم.
واتە: خۆشتن لە ڕۆژی هەینی لەسەر هەمو كەسێك كە باڵغ بوبێ و ئیحتلامی بوبێ پێویستە. هەروەها سیواك كردن و خۆ بۆن خۆش كردن بە گوێرەی توانا.
هەروەها دەفەرموێ: ((حق على كل مسلم أن یغتسل فی كل سبعة أیام یوماً یغسل فیه رأسه وجسده)). رواه البخاری ومسلم واتە: پێویستە لەسەر هەمو مسوڵمانێك لە هەمو هەفتەیەك ڕۆژێك سەرو جەستەو لەشی تێدا بشوات. 
هەروەها دەفەرموێ: ((اذا جاء أحدكم الى الجمعة فلیغتسل)). رواه البخاری 
واتە: گەر یەكێك لە ئێوە هاتە نوێژی هەینی با خۆی بشوات. 
------------------------------------------ 

          
ئه‌م بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌ته‌وه‌
له‌ به‌شی : خێـزان و په‌روه‌رده‌,

 

واباشە لەنێوان دو جوتبوندا خۆبشورێ 


پێغەمبەر صلى الله علیه وسلم دەفەرموێ: 
((اذا أتى (1) أحدكم أهله ثم أراد أن یعود، فلیتوضأ بینهما وضوءاً)) (وفی روایة وضوء للصلاة). رواه مسلم وأبوداود وغیرهما. 
واتە: گەر یەكێك لە ئێوە لەگەڵ خێزانەكەی جوت بو، پاشان ویستی دوبارە لەگەڵى جوت ببێتەوە، با لەنێوان ئەو دو جوتبونەدا دەست نوێژ بگرێ. لە ریوایەتێكی تردا دەفەرموێ: دەست نوێژ بگرێ.
ئەبی رافع گوتویەتى: ((أن النبی صلى الله علیه وسلم طاف ذات یوم على نسائه، یغتسل عن هذه، وعند هذه قال: فقلت له یا رسول الله ألا تجعله غسلاً واحداً؟ قال: هذا ازكى وأطیب وأطهر)). رواه أبوداود والنسائی والطبرانی (حدیث صحیح
واتە: ڕۆژێك پێغەمبەر صلى الله علیه وسلم بەسەر خێزانەكانىدا گەڕاو چوە لایان بە مەبەستی جوتبون، لەلای هەر یەكێكیان دا خۆی دەشوشت، ئەبی رافع دەڵێ: بە پێغەمبەرم گوت: ئەی پێغەمبەری خوا بۆ بۆ هەموان نایكەی بەیەك خۆشتن؟ پێغەمبەر صلى الله علیه وسلم فەرموی: ئا 

          
ئه‌م بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌ته‌وه‌
له‌ به‌شی : خێـزان و په‌روه‌رده‌,

 

جوتبون لەگەڵ ژنى حەیزدار حەرامە 


خوای گەورە دەفەرمـوێ: {وَیَسْأَلُونَكَ عَنِ الْمَحِیضِ قُلْ هُوَ أَذًى فَاعْتَزِلُواْ النِّسَاء فِی الْمَحِیضِ وَلاَ تَقْرَبُوهُنَّ حَتَّىَ یَطْهُرْنَ فَإِذَا تَطَهَّرْنَ فَأْتُوهُنَّ مِنْ حَیْثُ أَمَرَكُمُ اللّهُ إِنَّ اللّهَ یُحِبُّ التَّوَّابِینَ وَیُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِینَ} البقرة: 222.
واتە: لێت دەپرسن لەبارەی جوتبون لە كاتێكدا ژن لە حەیزدایە، بڵێ: جوتبون لەماوەی حەیزدا مایەی ئێش و ئازارو نەخۆشىیە، بە مەبەستی جوتبون لێیان نزیك مەبنەوە تا ئەو كاتەی لە خوێنی حەیز پاك دەبنەوە. گەر لە خوێنەكە پاك بونەوە ئەوا لەگەڵیان جوت بن بەو شێوەیەی كە خوای گەورە فەرمانی كردوە. خوای باڵا ئەو كەسانەی خۆش دەوێ كە تۆبەكارن و ئەوانەش كە خۆیان پاك ڕادەگرن. 
پێغەمبەر صلى الله علیه وسلم فەرمویەتی: ((من أتى حائضاً، أو إمرأة فی دبرها، أو كاهناً فصدقه بما یقول فقد كفر بما أنزل على محمد)). رواه أبوداود والنسائی والترمذی والحاكم(حدیث صحیح).
واتە: هەر كەسێك لەكاتی حەیزدا لەگەڵ خێزانەكەى جوت ببێ، یان لەدواوە بچێتە لاى، یان بچێتە لای پێشبینێك و باوەڕی بە قسەكەى بكات، ئەوا بێ بڕوایە بەوەى كە بۆ محمد دابەزیوە. 

          
ئه‌م بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌ته‌وه‌
له‌ به‌شی : خێـزان و په‌روه‌رده‌,

 

جوتبون لە ڕێی كۆمەوە حەرامە 


خواى گەورە دەفەرموێت: {نِسَآؤُكُمْ حَرْثٌ لَّكُمْ فَأْتُواْ حَرْثَكُمْ أَنَّى شِئْتُمْ وَقَدِّمُواْ لأَنفُسِكُمْ وَاتَّقُواْ اللّهَ وَاعْلَمُواْ أَنَّكُم مُّلاَقُوهُ وَبَشِّرِ الْمُؤْمِنِینَ } البقرة:223.
واتە: ژنەكانتان كێڵگەى خۆتانن؛ لەهەر كوێوە دەتانەوێ بچنە كێڵگەى خۆتانەوە؛(1) تۆشویەكیش وەپێش خۆ خەن، دەبێ لەخوا بترسن، بیشزانن دەگەڵ خوا ڕوبەڕو دەبن، مژدەش بدە بە بڕواداران.
پێغەمبەر صلى الله علیه وسلم دەفەرموێ: ((لا ینظر الله الى رجل یأتی امرأته فی دبرها)). رواه النسائی(صحیح) واتە: خوای گەورە تەماشای ئەو پیاوە ناكات لە ڕێی كۆمەوە لەگەڵ ژنەكەی جوت ببێ. 
هەروەها دەفەرموێ: ((من أتى حائضاً أو امرأة فی دبرها، أو كاهناً فصدقه بما یقول فقد كفر بما أنزل على محمد)). رواه أبوداود والنسائی والترمذی والبیهقی(حدیث صحیح).
واتە: هەر پیاوێك لەكاتی حەیزی ژنەكەی بچێتە لای بەنیازی جوتبون یان بە ڕێی كۆمەوە جوت ببێ، یان هەركەسێك بچێتە لای فاڵ گرەوەیەك یان قاوەگرەوەیەك و بڕوای پێ بكات ئەوا ئەو كەسە بڕوای 

          
ئه‌م بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌ته‌وه‌
له‌ به‌شی : خێـزان و په‌روه‌رده‌,

 

ئەوكەسەى لە ڕۆژی هەینى لەگەڵ هاوسەرەكەى جوت ببێ، پاداشتى بۆ دەنوسرێ 


پێغەمبەرصلى الله علیه وسلم دەفەرموێ: ((من اغتسل یوم الجمعة غسل الجنابة ثم راح، فكأنما قرب بدنة، ومن راح فی الساعة الثانیة، فكأنما قرب بقرة، ومن راح فی الساعة الثالثة فكأنما قرب كبشاً أقرن ومن راح فی الساعة الرابعة فكأنما قرب دجاجة، ومن راح فی الساعة الخامسة فكأنما قرب بیضة، فاذا خرج الإمام حضرت الملائكة یستمعون الذكر)) رواه حافظ العراقی وغیره.
واتە: هەر كەسێك لە ڕۆژی هەینى دا خۆی بشوات و خۆشتنەكەشی لەبەر ئەوە بێ كە لەگەڵ خێزانەكەی جوت بوەو پاشان بچێتە مزگەوت بۆ نوێژی هەینی، ئەوە وەك ئەوە وایە كە حوشترێكی كردبێتە قوربانی، هەر كەسێك لە سەعاتی دوەم بچێتە مزگەوت بۆ نوێژی هەینی وەك ئەوە وایە كە چێڵێكى كردبێتە قوربانی، هەر كەسێك لە سەعاتی سێیەم بچێتە مزگەوت بۆ نوێژی هەینی وەك ئەوە وایە كە مەڕێكی كردبێتە قوربانی، هەر كەسێك لە سەعاتی چوارەم بچێتە مزگەوت وەك ئەوە وایە مریشكێكی كردبێتە قوربانی، هەر كەسێك لە سەعاتی پێنجەم بچێتە مزگەوت وەك ئەوە وایە هێلكەیەكی كردبێتە قوربانی. كاتێكیش ئیمام دەستی كرد بە وتاردان فریشتەكان ئامادەی یادی خوا 

          
ئه‌م بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌ته‌وه‌
له‌ به‌شی : خێـزان و په‌روه‌رده‌,

 

دەست كەوتنى خێر و پاداشت لەكاتی جوتبوندا 


لەو كاتەی پیاو لەگەڵ خێزانەكەی جوت دەبێ خێرو پاداشتی بۆ دەنوسرێ بەو مەرجەی هەردوكیان نیازی داوێن پاكى و خۆپاراستن لە خراپەیان هەبێ. 
ئەبو زەری غەفاری دەڵێ: ((إن ناساً من أصحاب النبی صلى الله علیه وسلم قالوا للنبی: یا رسول الله ذهب أهل الدثور بالأجور، یصلون كما نصلی، ویصومون كما نصوم، ویتصدقون بفضول أموالهم. قال: أو لیس قد جعل الله ما تصدقون؟ إن بكل تسبیحة صدقة، وبكل تكبیرة صدقة، وبكل تهلیلة صدقة، ونهی عن المنكر صدقة، وفی بضع أحدكم صدقة. 
قالوا یا رسول الله أیأتی أحدنا شهوته ویكون له فیها أجر؟! 
قال: أرأیتم لو وضعها فی حرام، أكان علیه وزر؟ قالوا بلى. وكذلك اذا وضعها فی الحلال كان له فیها أجر، وذكر أشیاء صدقة، صدقة. 
ثم قال: ویجزئ من هذا كله: ركعتا الضحى)) رواه مسلم والنسائی.
واتە: ئەبو زەر دەڵێ: هەندێك لە هاوەڵە بەڕێزەكانی پێغەمبەرصلى الله علیه وسلم بە پێغەمبەریان 

          
ئه‌م بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌ته‌وه‌
له‌ به‌شی : خێـزان و په‌روه‌رده‌,

 

چۆن پیاو دەچێتە لای خێزانەكەی؟ 


خوای گەورە دەفەرموێ: [أُحِلَّ لَكُمْ لَیْلَةَ الصِّیَامِ الرَّفَثُ إِلَى نِسَآئِكُمْ هُنَّ لِبَاسٌ لَّكُمْ وَأَنتُمْ لِبَاسٌ لَّهُنَّ] البقرة:187 
واتە: لە شەوی ڕەمەزان دا حەڵاڵە بۆ ئێوە لەگەڵ ژنەكانتان جوت ببن. ژنەكانتان بۆ ئێوە وەك پۆشاك وان(1) و ئێوەش بۆ ئافرەتان وەك پۆشاك وان. 
هەروەها دەفەرموێ: [ نِسَآؤُكُمْ حَرْثٌ لَّكُمْ فَأْتُواْ حَرْثَكُمْ أَنَّى شِئْتُمْ] البقرة:223. واتە: ژنەكانتان وەك كێڵگەوان بۆ ئێوە، ئێوەش بە ئارەزوی خۆتانە چۆن دەچنە ئەو كێڵگەیە لەپێش بێ یان لەپاش بەڵام لە شوێنی منداڵ بون واتە (فرج). 
جابر رەزای خوای لێبێ دەڵێ: جولەكەكان دەیان گوت: گەر پیاو بۆ جوتبون لەپاشەوە بچێتە لای ژنەكەی لە رێی پێشەوە (فرج)یدا، ئەوا ئەو منداڵەی لەدایك دەبێ خێل و شەل دەبێ. بەڵام خوای گەورە دەفەرموێ: [ نِسَآؤُكُمْ حَرْثٌ لَّكُمْ فَأْتُواْ حَرْثَكُمْ أَنَّى شِئْتُمْ] . پێغەمبەرصلى الله علیه وسلم لە تەفسیری ئەم ئایەتەدا فەرموی: گەر جوتبون لە پێشەوە بێ یان لە پاشەوە بێ بەمەرجێ لە ڕێگەی

          
ئه‌م بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌ته‌وه‌
له‌ به‌شی : خێـزان و په‌روه‌رده‌,

 

دواى مانگى هەنگوین 


كچێك كە تازە شوى كردوە، نامەیەك بۆ دایكى دەنێرێ زۆر ئامۆژگارى و وتەى خۆشى لەخۆ گرتوەو دەڵێ:
[دایەگیان... ئەمرِۆ گەرِامەوە ماڵەكەمان، بۆ ئەو خانوە بچوكەى كە مێردەكەم دروستى كردوە، دواى ئەوەى مانگى هەنگوێنمان بەسەر برد.. دایكە گیان! ئاواتەخواز بوم لەلام باى تا هەمو شتێك لە ژیانى ئەزمونى نوێم لەگەڵ هاوسەرەكەمدا بۆت باس بكەم..
هاوسەرەكەم پیاوێكى باشەو منى خۆش دەوێ، منیش ئەوم خۆش دەوێ، بەڵام هێشتا لە سروشتى ئەو رِانەهاتوم، هەندێك جار وا هەست دەكەم چەندەها ساڵە دەیناسم.. هەندێ جارى دیش وا هەست دەكەم لەمن نامۆیە.. ئەوەى لەتوانام دایە دەیكەم بۆ رازى كردنى.
دایەگیان! دڵنیابە هەمو ئامۆژگاریەكانت جێ بەجێ دەكەم.. بەتایبەتى ئەو ئامۆژگاریەى كە خەندەو فرمێسكەكانت ئاوێتە ببون، بەردەوام هەر لەیادمە.. هەر پیتێكت بە گوێمدا چرپاندبێ لەیادمە، بەتایبەتى كە لە شەوى گواستنەوەمدا منت بە سینگى سۆز ئامێزتەوە گوشیبو.

          
ئه‌م بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌ته‌وه‌
له‌ به‌شی : خێـزان و په‌روه‌رده‌,

 

باس كردنی نهێنى یەكانی جوتبون بۆ خەڵكی حەرامە 


خوای گەورە دەفەرموێ: [ فَالصَّالِحَاتُ قَانِتَاتٌ حَافِظَاتٌ لِّلْغَیْبِ بِمَا حَفِظَ اللّهُ ] النساء:34.
واتە: ئەو ئافرەتانەی صاڵحەن بەڕاستی ئەوانە گوێڕایەڵی فەرمانی خوان، ئەوانە ئەو نهێنى یانەی لەكاتی جوتبونی ژن و مێردا ڕو دەدات دەیپارێزن و لای كەس نایدركێنن، باس ناكەن كە چۆن لەگەڵ هاوسەرەكانیان جوت دەبن.
لە ئەسمای كچی زەیدەوە، كە خۆی لەلای پێغەمبەر صلى الله علیه وسلم دانیشتوەو پیاوان و ئافرەتانیش دانیشتون، پێغەمبەر صلى الله علیه وسلم فەرموی: ((لەوانەیە پیاو هەبێ چی لەگەڵ خێزانەكەیدا دەكات باسی بكات! لەوانەشە ئافرەتی وا هەبێ چی لەگەڵ پیاوەكەی دەكات لای ئافرەتان باسی بكات! ئەوانەی لەوێ بون بێ دەنگ بون و وەڵامیان نەدایەوە، ئەسما دەڵێ منیش وتم: بەخوا ڕاستە ئەی پێغەمبەری خوا، ئافرەت و پیاو باسی ئەوە دەكەن. 
پێغەمبەر صلى الله علیه وسلم فەرموی: ئەم كردەوەیە نەكەن! ئەمە وەك ئەوە وایە شەیتانی نێرە لە ڕێگادا بە شەیتانی مێ بگات و لەگەڵی جوت ببێ و خەڵك سەیری بكەن)). رواه أحمد فی المسند 

          
ئه‌م بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌ته‌وه‌
له‌ به‌شی : خێـزان و په‌روه‌رده‌,

 

لەسەر جێگاى بوكێنى لاواندنەوەی ئافرەت 


لە ئەسمای كچی یەزیدی كوڕی سەكەنەوە دەڵێ: ((لەشەوی گواستنەوەدا عائیشەم بۆ پێغەمبەر جوان كردو ڕازاندەوە، پاشان چومە لای پێغەمبەرو بانگم كرد بۆ ئەوەی بێتە لای عائیشە. پێغەمبەریش صلى الله علیه وسلم چوە تەنیشت عائیشە دانیشت و پەرداخێ شیری هێناو هێندێكی خواردەوە، پاشان بۆ عائیشەی ڕاگرت كە ئەویش بیخواتەوە. عائیشەش لە شەرمان سەری نەوی كرد. 
ئەسماء دەڵێ: منیش سەرزەنشتی عائیشەم كردو پێم گوت: لە دەستی پێغەمبەری وەرگرە. 
ئەسماء دەڵێ: عائیشە لە پێغەمبەری وەرگرت و كەمێكی لێ خواردەوە. 
پاشان پێی فەرمو: بیدە بە هاوڕێكانت.(*))).(رواه أحمد فی المسند وغیره(صحیح).)
لێرەدا لەبارەی ئەوەی كە عائیشە ئەم هەڵوێست و ڕەفتارەی نواند كە بریتی بو لەسەر نەوی كردن و شەرم كردن، ئەوە جۆرێك لە نازو شەرم دەگەیەنێ. ناز كردن و لاواندنەوەش شتێكی پێویستە! كە سۆزو عاتیفەی پیاو دەبزوێنێ و هێزو چالاكی زیاتر دەكات، بەڵام ئەم ناز كردن نەگاتە ڕادەی زۆر لە

          
ئه‌م بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌ته‌وه‌
له‌ به‌شی : خێـزان و په‌روه‌رده‌,

 

بۆنخۆشى خۆشەویستى دروست دەكات 


پێغەمبەرصلى الله علیه وسلم فەرمویەتی: ((حُبّبَ الیّ من دنیاكم النساء والطیب! وجعلت قرة عینی فی الصلاة)) رواه أحمد فی المسند والنسائی والبیهقی (صحیح) واتە: لە دنیاكەتاندا دو شت لەلام خۆشەویست كراوە، ئافرەت و بۆنخۆشی، وە لە نوێژدا چاوو دڵم رۆشن دەبنەوە. 
لە بارەی بۆنخۆشیەوە هەندێك لە شارەزایان دەڵێن: ڕازاندنەوەو خۆجوان كردنی ژن بۆ مێردەكەىو خۆبۆن خۆش كردنی لەبەهێزترین هۆیەكانی خۆشەویستى و تەبایی وبەزەیى دادەنرێ. هەروەها بۆن خۆش كردن دەبێتە هۆی نزیكی لە یەكترى و ڕق لێ نەبونەوە. چونكە چاو و لوت سەری دڵن جا گەر دیمەنێكی باش و جوانی بینی یەكسەر بۆ دڵی دەگەیەنێ و خۆشەویستی دروست دەبێ، ئەگەر دیمەنێكی ناشیرین كەوتە بەر چاوی وەك جل وبەرگ، ئەوا یەكسەر ئەم شتەی كە پێی ناخۆشە بە دڵی دەگات، ئەو كاتە ڕقی لێ دەبێتەوەو لێی دور دەكەوێتەوە. لەبەر ئەوەی بۆن كاریگەریى و مەترسی لەسەر دڵ و دەرون هەیە. بەڵام پێغەمبەر صلى الله علیه وسلم قەدەغەی ئەوەی كردوە كە ئافرەت بەبۆنخۆشى یەوە بچێتە سەر شەقام و بازاڕ، چونكە دەرچونی ئافرەت بۆ

          
ئه‌م بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌ته‌وه‌
له‌ به‌شی : خێـزان و په‌روه‌رده‌,

 

خۆت بۆ خێزانەكەت جوان بكەو با ئەویش خۆی بۆت جوان بكات(*) 

ئاماده‌كردنی: به‌هه‌شت

خواى گەورە دەفەرموێ: [ وَلَهُنَّ مِثْلُ الَّذِی عَلَیْهِنَّ بِالْمَعْرُوفِ] البقرة:228. واتە: ئافرەتان هەروەك ئەركى ژنانەیان لەسەر شانە، هەروەها مافى ڕەواى خۆیان هەیە.
((پرسیار لە خاتو عائیشە كرا، رەزاى خواى لێ بێ، كە پێغەمبەر صلى الله علیه وسلم دێتە ماڵەوە یەكەم شت چ دەكات؟ گوتى: سیواك دەكات!(1)).(رواه مسلم)
ئیبن عەباس دەڵێ: من خۆم بۆ خێزانەكەم جوان دەكەم هەروەك ئەو خۆى بۆم جوان دەكات،(2) حەزیش ناكەم هەمو مافەكانم بۆ جێ بەجێ بكات، چونكە هەمو ئەو مافانەى ئەو كە لەسەرمە پێویست دەبێ و نەتوانم هەموى جێ بەجێ بكەم، خواى گەورەش دەفەرموێ: [ وَلَهُنَّ مِثْلُ الَّذِی عَلَیْهِنَّ بِالْمَعْرُوفِ] (قورتوبى لە ڕاڤەى ئەمە لە ئیبن عەباس دەگێڕێتەوە كە ئەمە پوختەیەتى: (بۆیە پیاو كارى وا گونجاو دەكات بۆ ئەوەى لەبەردەم ژنەكەى جوان بێت و ژنەكەى دڵى پێ بكرێتەوەو دڵخۆش بێ، یا ژنەكەى داوێن پاك بێ لە ئاست پیاوان)، گوتویەتى: (بۆنخۆشى و سیواك و لابردنى بۆنى پیسى لەش و لابردنى موى لەش و خۆپاك كردنەوەو نینۆك كردن، شتێكى دیارەو گونجاوە 

          
ئه‌م بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌ته‌وه‌
له‌ به‌شی : خێـزان و په‌روه‌رده‌,

 

ئامۆژگاری و ڕاسپاردە بەر لە هاوسەرگرتن 


ئامۆژگاری دایك و باوك بۆ كچی تازە بەشودراو
ئەنەس دەڵێ: هاوەڵە بەڕێزەكانی پێغەمبەری خوا صلى الله علیه وسلم كاتێك كە بوكێكیان بۆ زاوا دەگواستەوە، فەرمانیان بە بوكەكە دەكرد كە خزمەتی مێردەكەی بكات و چاوەدێری مافی ژن و مێردایەتی بكات.
ئامۆژگاری باو ك لەكاتی بەشودانی كچەكەی
عبدالله ی كوڕی جەعفەری كوڕی ئەبوتالیب ئامۆژگاری كچەكەی كردو پێی گوت: 
نەكەی (غیرە)ت بەرامبەر مێردەكەت هەبێ، واتە لێی بترسی لەوەی كە دڵی بە ئافرەتێكی ترەوە بێت. چونكە ئەم (غیرە)یە كلیلی دەرگای تەڵاق دانە! نەكەی زۆر گلەیى و گازاندەو ناڕەزایی دەرببڕی چونكە ئەوە دەبێتە هۆی توڕەبونی.
پێویستە چاوەكانت بە كل(*) بڕازێنیتەوە، چونكە جوانترین ڕازانەوەیە، خۆشترین و باشترین بۆن ئاوە.
ئامۆژگاری خەزور بۆ زاواكەی

          

پیچک

ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | اخبار کامپیوتر، فناوری اطلاعات و سلامتی مجله علم و فن | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو