ماڵپه‌ری ئیسلام كورد
Rss
Logo
ADS
زاراوه‌كانی قیرائات

مه‌تنی تحفة الأطفال

ته‌فسیری قورئانی پیرۆز

شێوازی نوێژی پێغه‌مبه‌ر

ئامۆژگاری بۆ موسڵمانان

كاتی بانگه‌كان&بانكبێژان

24 كاتژمێر راسته‌وخۆ

ئاماری ماڵپه‌ر
میوانانی سه‌رهێل

ژماره‌ى سه‌ردانه‌كان

ڕاپرسی ماڵپه‌ر
ئایا تا ئێستا سوودت له‌ ماڵپه‌ری ئیسلام كورد بینیوه‌؟؟؟

ماڵپه‌ره‌ كۆنه‌كه‌مان
عه‌لمانیه‌ت بناسه‌
گێژاوی مه‌دخه‌لیزم
مێژووی انصار الاسلام
فیرعه‌ونی زه‌مان و قه‌یرانی...

 

 

 

ئه‌م بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌ته‌وه‌
له‌ به‌شی : مانگی ڕه‌مه‌زان-ڕۆژوو,

 

فه‌زڵی ده‌شه‌وی كۆتایی مانگی ڕه‌مه‌زان

نوسینی: پشتیوان سابیر عه‌زیز

خوشه‌ویستان: وه‌كو بیر خسته‌وه‌یه‌ك پێم خۆشه‌ئه‌م بابه‌ته‌تان پێشكه‌ش بكه‌م، چونكه‌په‌یوه‌ندی به‌كارێكه‌وه‌هه‌یه‌ئه‌گه‌ر خوای گه‌وره‌خاوه‌نه‌كه‌ی ته‌فیق بدات، ئه‌وه‌پاداشتێكی زۆر گه‌وره‌ی ده‌ست ده‌كه‌وێت، كاره‌كه‌ش ته‌نها له‌ماوه‌ی ده‌رۆژدا ده‌بێت ئه‌نجام بدرێت‌، خوای گه‌وره‌ده‌فه‌رموێت:{وَرَبُّكَ یَخْلُقُ مَا یَشَاءُ وَیَخْتَارُ مَا كَانَ لَهُمُ الْخِیَرَةُ سُبْحَانَ اللَّهِ وَتَعَالَى عَمَّا یُشْرِكُونَ } (القصص:68) . 
خوای گه‌وره‌ئه‌م ده‌شه‌وه‌ی هه‌ڵبژاردوه‌له‌مانگی ڕه‌مه‌زاندا و، تایبه‌تی كردوه‌به‌ئه‌جرو پاداشتێكی زۆر، ده‌با هه‌موومان ببینه‌كرێكارێكی ماندوو نه‌ناس ، وه‌ كاركه‌به‌جوانترین شێوه‌و، به‌دڵسۆزیه‌وه‌ئه‌نجامی بده‌ین، چونكه‌پێغه‌مبه‌ری خوا صلى الله علیه وسلم زیاتر خۆی ماندوو ده‌كرد له‌م ده‌شه‌وه‌دا، دایكی ئیمانداران عائیشه‌ـ خوا لێی ڕازی بێت _ ده‌فه‌رموێت: كان رسول الله صلى الله علیه وسلم (( یجتهد فی العشر الأواخر ما لا یجتهد فی غیره )) رواه مسلم . 
وه‌ئه‌و شه‌وانه‌ی زندوو ده‌كرده‌وه‌به‌جۆره‌ها به‌رستش، وه‌كو نوێژ و زیكر و خوێندنه‌وه‌ی قورئانی پیرۆز  ، 

          
ئه‌م بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌ته‌وه‌
له‌ به‌شی : مانگی ڕه‌مه‌زان-ڕۆژوو,

 

ئیعتیكاف سونه‌تێكی فه‌رامۆشكراو

ئاماده‌كردنی: عبدالسلام محمد پشده‌ری

الحمد لله وكفی والصلاة والسلام علی نبینا محمد وعلی آله وصحبه ومن والاه.

ئیعتكاف سوننه‌تێكی گه‌وره‌ وخواپه‌رستی و عیباده‌تێكی ڕۆحی وجه‌سته‌یه‌، مرۆڤی باوه‌ڕدار وا لێ ده‌كات كه‌ بۆ ماوه‌یه‌ك له‌پیسی و چڵك وچه‌په‌ڵیه‌كانی دونیا و دونیا په‌رستی وهه‌ڵپه‌كردن به‌ دواییدا خۆی دابڕنێت و خۆی یه‌كلای بكاته‌وه‌ بۆ پاككردنه‌وه‌ی ڕۆح وموناجات وذیكر ویادی په‌روه‌ردگاری به‌ڕه‌حم و میهره‌بانی، جا بابزانین ئیعتكاف مانای چییه‌ و چۆن ده‌كرێت و ئادابه‌كانی چۆنن و پێغه‌مبه‌ری خودا (صلی الله علیه وسلم) له‌باره‌یه‌وه‌ه‌ چی فه‌رمووه‌ :

پێناسه‌ى ئیعتیكاف:

له‌ زمانى عه‌ره‌بى دا (اعتكاف) برتییه‌ له‌مانه‌وه‌و په‌یوه‌ست بوون به‌ شوێنێكه‌وه‌ یا به‌ شتێكه‌وه‌.

          
ئه‌م بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌ته‌وه‌
له‌ به‌شی : مانگی ڕه‌مه‌زان-ڕۆژوو,

 

گرنگیی زیندووڕاگرتنی‌ شه‌وانی‌ قه‌در، به‌تایبه‌ت شه‌وی‌ بیستوحه‌وت

ئاماده‌كردنی: سوهه‌یب ئه‌حمه‌د كاكه‌ مه‌حموود

سوپاس و ستایش هه‌میشه‌ و به‌رده‌وام بۆ زاتی‌ خوای‌ به‌ به‌زه‌یی‌ و دلۆڤان، دروود و سڵاو بۆ پێغه‌مبه‌رمان موحه‌ممه‌د (صلى الله علیه وسلم)، مامۆستای‌ مرۆڤایه‌تی‌، پاشانیش بۆ هاوه‌ڵ و خێزان و پاشینان و ئه‌وانه‌یش به‌دوای‌ ئه‌ودا هه‌نگاو ده‌نێن و په‌یڕه‌ویی‌ لێده‌كه‌ن.

داواكارم له‌ خوای‌ گه‌وره ‌و میهره‌بان نوێژ و ڕۆژووی‌ ڕه‌مه‌زانمان قه‌بووڵ بكات و به‌ر عه‌فوات و لێبوردنه‌كانی‌ مانگی‌ ڕه‌مه‌زانمان بخات. ئه‌و ڕه‌مه‌زانه‌ی‌ كه‌ خوای‌ گه‌وره‌ له‌باره‌ی‌ ڕۆژووه‌كه‌ی‌ ده‌فه‌رموێ‌ت: ڕۆژوو بۆ منه‌ و هه‌ر خۆیشم ده‌توانم وه‌كوو پێویست پاداشتی‌ بده‌مه‌وه‌، ئه‌و ڕه‌مه‌زانه‌ی‌ كه‌ پێغه‌مبه‌رمان "دروود و سڵاوی‌ خوای‌ له‌سه‌ر بێت" ده‌فه‌رموێت: له‌ به‌هه‌شتدا ده‌روازه‌یه‌كی‌ تایبه‌ت هه‌یه‌ به‌ ڕۆژووە‌وانانه‌وه‌ و له‌ قیامه‌تدا ته‌نها ئه‌وان ڕێیان پێده‌درێت له‌و ده‌روازه‌یه‌وه‌ بچنه‌ به‌هه‌شته‌وه،‌ جا كه‌ به‌ته‌واوی‌ چوونه‌ ژووره‌وه‌ داده‌خرێته‌وه‌ و هیچكه‌سێكی‌ تر مافی‌ چوونه‌ژووره‌وه‌ی‌ نییه‌، ئه‌و 

          
ئه‌م بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌ته‌وه‌
له‌ به‌شی : مانگی ڕه‌مه‌زان-ڕۆژوو,

 

نیشانه‌کانی شه‌وی قه‌در

ئاماده‌كردنی: هێمن عبدالعزیز

شه‌وی (لیلة القدر) چاكترین شه‌وی مانگی ڕه‌مه‌زانه‌‌، هه‌روه‌ك خوای په‌روه‌ردگار ده‌فه‌رموێ: إنا أنزلناه فی لیلة القدر وما أدراك ما لیلة القدر، لیلة القدر خیر من ألف شهر واته‌: ئێمه‌ قورئانمان له‌م شه‌و هێناوه‌ته‌ خواره‌وه‌، تۆ چوزانیت كه‌ شه‌وی قه‌در چییه‌؟ شه‌وی قه‌در خێری زیاتره‌ له‌ هه‌زار مانگ. واته‌ خێری نوێژوو قورئان خوێندن و دوعا خوێندن و زیكر خوێندن تیایدا خێری به‌ قه‌د خێری هه‌زار مانگ زیاتره‌، هه‌روه‌ها ده‌فه‌رموێ: إنا أنزلناهُ فی لیلةٍ مباركةٍ إنا كنا مُنذٍرین فیها یُفرَقُ كلُ أمرٍ حكیم الدخان :واته‌: ئێمه‌ له‌ شه‌وێكی پیرۆزا قوڕئانمان دابه‌زاند (كه‌ شه‌وی قه‌دره‌)، له‌و شه‌وه‌ دا هه‌موو كارو كرده‌وه‌یه‌ك بژار 
ئه‌كرێن و لێك جیا ئه‌كرێنه‌وه‌. به‌ تایبه‌ت پێغه‌مبه‌ر(صلى الله علیه وسلم) زۆر تامه‌زرۆی هاتنی ئه‌م شه‌وانه‌ بوو، كاتێ كه‌وا ئه‌م شه‌وانه‌ ئه‌هات پێشێ، ئه‌و هه‌ڵئه‌سا هه‌ر ده‌ شه‌وه‌كه‌ی ئه‌ژیانده‌وه‌ و خێزانی به‌ ئاگا ئه‌هێنا و دۆخینیشی توون ئه‌كرد و سه‌رجێیی له‌گه‌ڵدا نه‌ ئه‌كردن ، وه‌ك ده‌فه‌رموێ: 

          
ئه‌م بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌ته‌وه‌
له‌ به‌شی : مانگی ڕه‌مه‌زان-ڕۆژوو,

 

تەفسیری سورەتی قەدر

ئاماده‌كردنی: دووربین

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ
به‌ناوی خوای به‌خشنده‌ی میهره‌بان
إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ ﴿1﴾
ئێمه‌ قورئانمان دابه‌زاندۆته‌ خواره‌وه‌ له‌ شه‌وێکی به‌ فه‌ڕو ڕێزداردا.
وَمَا أَدْرَاكَ مَا لَیْلَةُ الْقَدْرِ ﴿2﴾
جا تۆ چوزانی شه‌وی به‌ فه‌ڕو (قدر) کامه‌یه‌و چ خێرو به‌ره‌که‌تێکه‌.
لَیْلَةُ الْقَدْرِ خَیْرٌ مِّنْ أَلْفِ شَهْرٍ ﴿3﴾
شه‌وی قه‌دری به‌ێز له‌ هه‌زار مانگ ڕێزدارو خێردارتره‌ (واته‌ پاداشتی عیباده‌ت و خواپه‌رستی ئه‌و شه‌وه‌ بێ سنوره‌).
تَنَزَّلُ الْمَلَائِكَةُ وَالرُّوحُ فِیهَا بِإِذْنِ رَبِّهِم مِّن كُلِّ أَمْرٍ ﴿4﴾

          
ئه‌م بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌ته‌وه‌
له‌ به‌شی : مانگی ڕه‌مه‌زان-ڕۆژوو,

 

گه‌وره‌یو مه‌زنی شه‌وی قه‌در

ئاماده‌كردنی: شاخه‌وانی مام ده‌روێش

بِسْمِ اللَّـهِ الرَّحْمَـٰنِ الرَّحِیمِ
ا لحمد لله‌ رب العالمین الصلاة والسلام علی قا ئد المرسلین نبیینا وحبیبنا و شفیعنا محمد(صلی الله‌علیه‌‌ ‌وسلم) وعلی اله‌وأصحابه‌ ومن تبعهم ‌ بإ حسان إلی یوم الدین.
أما بعد،
له‌به‌ر گه‌وره‌ی و مه‌زنی شه‌وی قه‌دره‌ ئه‌ویش بۆ گرنگی و شیرین کردنی قورئانه‌که‌یه‌ بۆ مسوڵمانان، هه‌ر له‌به‌ر گرنگی و گه‌وره‌ی قورئانه‌که‌شه‌ خوای گه‌وره‌ ئه‌م مه‌زنێته‌ ده‌دات به‌و شه‌وه‌ی که‌تیایدا هاتۆته‌ خواره‌وه‌ و ده‌
فه‌رموێت
بِسْمِ اللَّـهِ الرَّحْمَـٰنِ الرَّحِیمِ
إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ ١ وَمَا أَدْرَاكَ مَا لَیْلَةُ الْقَدْرِ ٢ لَیْلَةُ الْقَدْرِ خَیْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ ٣ تَنَزَّلُ الْمَلَائِكَةُ 

          
ئه‌م بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌ته‌وه‌
له‌ به‌شی : مانگی ڕه‌مه‌زان-ڕۆژوو,

 

ئیعتیكاف - به‌شی دووه‌م و كۆتایی

نوسینی: مامۆستا كرێكار

ئه‌وی ئیعتیكاف به‌تاڵ ده‌كاته‌وه‌
ئه‌وانه‌ی ئیعتیكاف به‌تاڵ ده‌كه‌نه‌وه‌و ئه‌مانه‌ن:
1ـ به‌ ئه‌نقه‌ست چوونه‌ ده‌ره‌وه‌ له‌ مزگه‌وت با بۆ ماوه‌یه‌كی كه‌میش بێت، چونكه‌ ڕوكنی سه‌ره‌كی ئیعتیكافه‌كه‌ی پێ به‌تاڵ ده‌بێته‌وه‌.
2ـ له‌ دین هه‌ڵگه‌ڕانه‌وه‌ ـ خوا لاماندا ـ چونكه‌ كافر و هه‌ڵگه‌ڕاوه‌ خواپه‌رستییان نه‌له‌سه‌ره ‌و نه‌ ئه‌گه‌ر كردیشیان لێیان وه‌رده‌گیرێت. خوای گه‌وره‌ ده‌فه‌رموێ:( لَئِنْ أَشْرَكْتَ لَیَحْبَطَنَّ عَمَلُكَ )
39 الزمر/ 65 واته‌: ئه‌گه‌ر شه‌ریكت بۆ خوا بڕیار دا هه‌ر هه‌موو كرده‌وه‌كانت پووچه‌ڵ ده‌بنه‌وه‌.
3و4و5 ـ نه‌مانی هۆش و ژیری به‌ شێت بوون یان به‌ سه‌رخۆشی، هه‌روه‌ها كه‌وتنه‌ حه‌یز و زه‌یستانیه‌وه‌، چونكه‌ ئه‌میش مه‌رجێكی تری ئیعتیكاف به‌تاڵ ده‌كاته‌وه‌ كه‌ پاكژی واتایی و به‌ده‌نی و هی جێگاكه‌یه‌.

          
ئه‌م بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌ته‌وه‌
له‌ به‌شی : مانگی ڕه‌مه‌زان-ڕۆژوو,

 

ئیعتیكاف - به‌شی یه‌كه‌م

نوسینی: مامۆستا كرێكار

1ـ مانای: ئیعتیكاف به‌ مانای  پابه‌ند بوون و خوو گرتنه‌ به‌ شتێكه‌وه‌، خوای گه‌وره‌ ده‌فه‌رموێ:( ما هذه التماثیلُ التی انتم لها عاكِفُونَ )21الأنبیاء/52 واته‌: ئه‌م په‌یكه‌رانه‌ چییه‌ وا ئێوه‌ پێیانه‌وه‌ پابه‌ندن و خووتان به‌ په‌رستنیانه‌وه‌ گرتووه‌؟
له‌ زاراوه‌ییشدا مه‌به‌ست له‌ پابه‌ند بوون و مانه‌وه‌یه‌ له‌ مزگه‌وتێكدا به‌ نیازی خواپه‌رستی و نییه‌ت له‌ خوا نزیك بوونه‌وه‌.
2ـ شیاوێتی: هه‌موو زانایان ڕایان وایه‌ كه‌ ئیعتیكاف جائیزه‌، چونكه‌ پێغه‌مبه‌ر (صلی اللە علیە وسلم ) ( كان النبی صلى الله علیه وسلم یَعْتَكِفُ، فی كُلِّ رمضانَ عَشَرَةَ أیَّامٍ، فلما كان العامُ الذی قُبض فیهِ، اعْتَكَفَ عِشرینَ یوماً ) 1.( رواه البخاری، وأبو داود، وابن ماجه ) واته‌: ده‌ ڕۆژ له‌ هه‌موو ڕه‌مه‌زانێك ئیعتیكافی ده‌كرد. له‌و ساڵه‌شدا كه‌ كۆچی دوایی تێدا كرد بیست ڕۆژی ڕه‌مه‌زانه‌كه‌ی ئیعتیكافی كرد. یاوه‌ران و خێزانه‌ به‌ڕێزه‌كانی و ئه‌وانه‌ی له‌ خزمه‌تیدا بوون و ئه‌وانه‌ی پاش جه‌نابیشیان هاتوون، 

          
ئه‌م بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌ته‌وه‌
له‌ به‌شی : مانگی ڕه‌مه‌زان-ڕۆژوو,

 

شه‌وی قه‌در (لیلة القدر)

نوسینی: مامۆستا كرێكار

1ـ گه‌وره‌یی ئه‌م شه‌وه‌: ئه‌م شه‌وه‌ گه‌وره‌ترین و چاكترین شه‌وی هه‌موو ساڵه‌كه‌یه‌، چونكه‌ خوای په‌روه‌ردگار له‌ مه‌تحیدا فه‌رموویه‌تی: (إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ. وَمَا أَدْرَاكَ مَا لَیْلَةُ الْقَدْرِ. لَیْلَةُ الْقَدْرِ خَیْرٌ مِّنْ أَلْفِ شَهْرٍ) 97 القدر/1ـ3 واته‌: ئێمه‌ ئه‌م قورئانه‌مان له‌ شه‌وی قه‌دردا ناردۆته‌ خواره‌وه‌. تۆ چوزانیت شه‌وی قه‌در چییه‌؟ شه‌وی قه‌در له‌ هه‌زار مانگ باشتره‌. كه‌وا بوو  پاداشتی خواپه‌رستی (نوێژو زیكرو قورئان خوێندن و…) له‌و شه‌وه‌دا باشتره‌ له‌ پاداشتی خواپه‌رستی هه‌زار مانگی بێ له‌یله‌تولقه‌در.
2ـ پاداشتی سوور بوون له‌سه‌ر شه‌ونخوونیه‌كیه‌كه‌ی: خێرێكی گه‌وره‌یه‌ كه‌ موسوڵمان بایه‌خ به‌ ده‌ شه‌وی ئه‌خیری ڕه‌مه‌زان بدات و سوور بێت له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی بزانێت كامیان شه‌وی قه‌دره‌، تا به‌ خواپه‌رستی و زیكری خوای گه‌وره‌وه‌ ڕۆژی تێدا بكاته‌وه‌. چونكه‌ پێغه‌مبه‌ر(صلى الله علیه وسلم)خۆی هه‌موو ڕه‌مه‌زانان، هه‌وڵی ده‌دا بزانێت قه‌در به‌ر كام شه‌وه‌ی ده‌ شه‌وی ئه‌خیر كه‌وتووه‌ تا به‌ خواپه‌رستی بیباته‌ سه‌ر. هه‌ر وه‌كو دایكه‌ عائیشه‌ (خوا لێی رازی بێت) گێڕاوێتیه‌وه‌كه‌ كه‌: (أنَّ النبیَ 

          
ئه‌م بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌ته‌وه‌
له‌ به‌شی : مانگی ڕه‌مه‌زان-ڕۆژوو,

 

خودا ڕێگای بەکێداوە بە ڕۆژوو نەبێت؟؟

نوسینی: مامۆستا كرێكار

ئه‌وی به‌ڕۆژوو نابێت و كه‌فاره‌ت ده‌دات
 
1.   ئه‌و ژن و پیاوه‌ی له‌به‌ر پیری بێ توانا بوون، ئه‌و نه‌خۆشه‌ی له‌ چاك بوونه‌وه‌ بێ ئومێد بووه‌، ئه‌و كه‌سانه‌ی پیشه‌و كاسبییه‌كانیان زۆر قورسه‌، ئه‌و كه‌سانه‌ی له‌به‌ر كه‌سابه‌ت و ئیش هێنده‌یان كات به‌ده‌سته‌وه‌ نییه‌، ئه‌مانه‌ هه‌موویان ئه‌گه‌ر زانییان ڕۆژوو گرتن  گه‌ر له‌ هه‌ر كاتێكی چوار وه‌رزه‌ی ساڵدا بیگرن، ماندوویان ده‌كات مافی ئه‌وه‌یان هه‌یه‌ به‌ڕۆژوو نه‌بن. له‌ جێی نه‌گرتنه‌كه‌ی ده‌بێت تا ڕه‌مه‌زان ته‌واو ده‌بێت، ڕۆژی هه‌ژارێك تێر كه‌ن..
 
    پێوه‌ری زه‌مانی كۆن ( صاع ) بووه‌. بۆیه‌ ووتوویانه‌ ده‌بێت ساع و نیوێك دانه‌وێڵه‌ی وه‌كو گه‌نم  جۆ ، خورما، برنج.. بداته‌ هه‌ژارێك. هه‌ر ساعێكیش په‌رداخ و نیوێكه‌. كه‌وا بوو بۆ هه‌ر ڕۆژێك دوو په‌رداخ و 

          
ئه‌م بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌ته‌وه‌
له‌ به‌شی : مانگی ڕه‌مه‌زان-ڕۆژوو,

 

ئەمانە بۆ ڕۆژوەوان حەڵاڵن با بەڕۆژووش بێت

نوسینی: مامۆستا كرێكار

1ـ خۆ شتن: ئه‌بو به‌كری كوڕی عبد الرحمن له‌ یه‌كێك له‌ یاوه‌رانی پێغه‌مبه‌ره‌وه‌ (صلی اللە علیە وسلم ) گێڕاوێتیه‌وه‌ كه‌ فه‌رموویه‌تی : ( وَلَقَدْ رأیتُ رسولَ اللّهِ صلى الله علیه وسلم یَصُبّ علَى رأسِهِ الماءَ ، وهو صَائِمٌ؛ مِن العَطَشِ ، أو مِنْ الحرّ ) 1 . رواه أحمد ، ومالك ، وأبو داود بإسناد صحیح )واته‌ خۆم پێغه‌مبه‌رم بینی (صلی اللە علیە وسلم ) له‌به‌ر تینوێتی یان له‌به‌ر گه‌رماكه‌ ئاوی ده‌كرد به‌ سه‌ری خۆیداو به‌ڕۆژووش بوو.
   له‌ هه‌ردوو كتێبی سه‌حیحی ڕه‌حمه‌تیاندا بوخاری و موسلیم هاتووه‌ كه‌ خاتوو عائیشه‌ ـ خوا لێی ڕازی بێت ـ ده‌یفه‌رموو: ( أنَّ النبیَّ صلى الله علیه وسلم: كانَ یصْبُح جُُُنُباً، وهو صائمٌ ، ثُمَّ یَغْتَسِلُ )2واته‌: كه‌ له‌ش گران ده‌بوو (یه‌عنی له‌ جه‌نابه‌تدا ده‌بوو )، به‌ڕۆژوو ده‌بوو، ئینجا خۆی ده‌شت.
   له‌ كاتی خۆشتنی ڕۆژووه‌واندا یان خۆ نقووم كردنی له‌ ئاودا ئه‌گه‌ر له‌ ناكاودا ئاو په‌ڕییه‌ قوڕگی كه‌ خۆی مه‌به‌ستی نه‌بوو بێت، ڕۆژووه‌ كه‌ی پێ ناشكێت.

          
ئه‌م بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌ته‌وه‌
له‌ به‌شی : مانگی ڕه‌مه‌زان-ڕۆژوو,

 

ماوەی دووری ڕێگا بۆ مۆڵەتی شەرعی کۆکردنەوەی نوێژو نەگرتنی رۆژوو

وه‌رگێڕانی: لوقمان ئه‌مین

پرسیار: ئه‌و دووریه‌ چه‌نده‌ که‌ نوێژی ( قصر والجمع ) کورتکردنه‌وه‌و کۆکردنه‌وه‌ی تیادا ده‌کرێت ،هه‌روه‌کو خوێندومانه‌ته‌وه‌ و بیستومانه‌ که‌ دووری ڕێگاکه‌ جیاوازی بیروڕای زانایانی زۆری له‌سه‌ر ، ئه‌وه‌ی که‌ ده‌مانه‌وێت بزانین له‌ دووری چه‌ندێك ڕێگا ده‌توانین نوێژی چوار ڕکعاتی بکه‌ین به‌ دوو ركعات و کۆیان بکه‌ینه‌وه‌ وه‌کو نێوان نیوه‌ڕۆو عصر یاخود مغرب و عیشاء؟
ووڵام :الحمد لله والصلاة والسلام على رسول الله وعلى آله وصحبه، أما بعـد: 
سه‌ره‌تا
 ده‌ڵێین : ئه‌گه‌ر بیستت جیاوازی له‌ بیرو بۆچونی دوو زانادا یاخود زیاتر هه‌بوو ئه‌وا بزانه‌ که‌ ده‌بێت گومانی باشه‌یان بۆ بهێنیته‌وه‌ و هیچ سه‌رت سوڕنه‌مێنێت و لات نامۆبێت که‌ جیاوازی له‌ بیروبۆچونی چه‌ند زانایه‌کدا هه‌بێت چونکه‌ جیاوازی بیروبۆچون به‌رده‌وام هه‌بوه‌ له‌ سه‌رده‌می پێغه‌مبه‌ره‌وه‌ صلی 

          
ئه‌م بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌ته‌وه‌
له‌ به‌شی : مانگی ڕه‌مه‌زان-ڕۆژوو,

 

کەفارەتی جیماع لە ڕۆژانی ڕەمەزاندا

نوسینی: مامۆستا كرێكار

جیماع: واته‌ سه‌رجێیی كردنی پیاو له‌گه‌ڵ ژنی خۆی له‌ ڕۆژی ڕەمەراندا
     ئه‌بو هوره‌یره‌ ـ خوا لێی ڕازی بێت ـ ده‌گێڕێته‌وه‌ كه‌ كابرایه‌ك هاته‌ خزمه‌ت پێغه‌مبه‌ر (صلى الله علیه وسلم) ووتی: ( هَلكْتُ  یا رسولَ اللّهِ. قالَ: ومَا أهْلَكَكَ؟  قالَ: وقَعْتُ علَى امْرَأتِی فی رمضانَ. فقالَ:  هلْ تجَدَ ما تَعْتَقُ رقبةً؟  قالَ: لا. قالَ:  فَهَلْ تَسْتَطیعُ أنْ تَصُومَ شهرینِ مُتَتَابِعَینِ؟ قالَ: لا. قالَ: فَهَلْ تَجِدُ ما تُطْعِمُ سِتِّینَ مِسْكِینَاً؟ قالَ: لا. قالَ: ثُمَّ جَلَسَ، فأُتِىَ النَّبیَّ صلى الله علیه وسلم بعَرَقٍ فیه تَمْرٌ، فقالَ: تصَدّقْ بهذا. قالَ: فَهَلْ على أفْقَرَ منِّا؟ فما بین لابتیها أهلُ بَیْتٍ أحوجُ إلیهِ مِنّا. فَضَحِكَ النَّبیُّ صلى الله علیه وسلم، حتَّى بَدَتْ نواجِذُهُ، وقالَ: اذهَبْ، فأطعِمْهُ أهلَكَ ).   1رواه الجماعة  واته‌: ئه‌ی پێغه‌مبه‌ری خوا فه‌وتام! فه‌رمووی: چی فه‌وتاندووتی؟ ووتی: له‌ ڕەمەراندا جیماعم له‌گه‌ڵ خێزانم كردووه‌. فه‌رمووی: توانات هه‌یه‌ كۆیله‌یه‌ك ئازاد كه‌یت؟ ووتی: نه‌خێر. فه‌رمووی: ئه‌دی ده‌توانیت دوو 

          
ئه‌م بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌ته‌وه‌
له‌ به‌شی : مانگی ڕه‌مه‌زان-ڕۆژوو,

 

هیدایه‌ت له‌ مانگی پیرۆزی ڕه‌مه‌زاندا

ئاماده‌كردنی: ڕه‌نج هه‌ژار

سه‌روه‌رمان صه‌ڵات و سه‌لامی خوای لێ بێت ده‌فه‌رموێت ” ئه‌وه‌ی له‌ مانگی ڕه‌مه‌زاندا به‌ ئیمانه‌وه‌ ڕۆژوو بگرێت و به‌هیوای پاداشت بێت له‌ په‌روه‌ردگاری ، ئه‌وا خوای گه‌وره‌ له‌ هه‌موو ئه‌و گوناهانه‌ی خۆش ده‌بێت که‌ ئه‌نجامی داوه‌.” بوخاری و موسلیم ریوایه‌تیان کردووه‌.
ڕه‌مه‌زان مانگێکی پیرۆزه‌ و خوای گه‌وره‌ش له‌و مانگه‌دا خێر و به‌ره‌که‌ت ده‌بارێنێت به‌ سه‌ر موسڵماناندا ، ئه‌گه‌ر دیقه‌ت به‌ین چه‌نده‌ها شتی گرنگ له‌م مانگه‌ پیرۆزه‌دا له‌ رابردوودا ڕویان داوه‌. بۆ نمونه‌
* له‌ مانگی پیرۆزی ره‌مه‌زاندا بوو که‌ پێغه‌مبه‌رمان (ص) له‌ لایه‌ن په‌روه‌ردگاره‌وه‌ وه‌حی بۆ نێردراو وه‌کو کۆتا په‌یامبه‌ر ناسێنرا.
* قورئانی پیرۆز له‌م مانگه‌دا نێردرایه‌ خواره‌وه‌ بۆ خزمه‌تی مرۆڤایه‌تی.
* له‌یله‌تول قه‌در ئه‌و شه‌وه‌ پیرۆزه‌ی که‌ قورئانی پیرۆزی تیادا دابه‌زی و هه‌ر ئه‌و شه‌وه‌شه‌ که‌ نوێژو 

          
ئه‌م بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌ته‌وه‌
له‌ به‌شی : مانگی ڕه‌مه‌زان-ڕۆژوو,

 

زەکات لە ئیسلامدا

ئاماده‌كردنی: الحیكمه‌

(الزكاة) له‌ بنه‌ڕه‌تى زمانى عه‌ره‌بیدا به‌دوو مانا دێت، یه‌كه‌میان: په‌ره‌سه‌ندن و گه‌شه‌كردن، دووه‌میان: پاك بوونه‌وه‌و خاوێن بوونه‌وه‌. 
بۆ ماناى یه‌كه‌میان وه‌كو عه‌ره‌ب وتویانه:(زكاة الزرع) واته‌ په‌ره‌سه‌ندن و گه‌شه‌كردنى كشتوكاڵ، بۆ دووه‌میان وه‌كو خواى گه‌وره‌ ده‌فه‌رموێت:(وَتُزَكِّیهِمْ بِهَا)، واته‌: (پێیان پاك و خاوێن بكه‌وه‌)، بۆیه‌ش ئه‌و حه‌قه‌ى كه‌ خواى گه‌وره‌ له‌سه‌ر ماڵى داناوه‌ ناونراوه‌ زه‌كات به‌هه‌ردوو مه‌به‌ست به‌كاردێت:-
به‌مه‌به‌ستى یه‌كه‌م: چونكه‌ به‌خشینى ئه‌و سامانه‌ ده‌بێته‌ هۆى په‌ره‌سه‌ندن و زیادبوونى ماڵ و سامان، وه‌كو پێغه‌مبه‌ر(صلى الله علیه وسلم) ده‌فه‌رموێ: ((مَا نَقَصَ مَالٌ مِنْ صَدَقَةٍ)) ، واته:(هیچ ماڵ و سامانێك به‌ به‌خشین كه‌م ناكات).
بۆ مه‌به‌ستى دووه‌م: چونكه‌ به‌خشینى ئه‌م ماڵه‌ ده‌بێته‌ هۆى پاك كردنه‌وه‌و خاوێن كردنه‌وه‌ى نه‌فس له‌ خراپه‌ى رِه‌زیلى و نه‌به‌خشین، وه‌ یاخود چونكه‌ ده‌شبێته‌ هۆى پاك بوونه‌وه‌ له‌گوناهه‌كان.

          

پیچک