ماڵپه‌ری ئیسلام كورد
Rss
Logo
ADS
زاراوه‌كانی قیرائات

مه‌تنی تحفة الأطفال

ته‌فسیری قورئانی پیرۆز

شێوازی نوێژی پێغه‌مبه‌ر

ئامۆژگاری بۆ موسڵمانان

كاتی بانگه‌كان&بانكبێژان

24 كاتژمێر راسته‌وخۆ

ئاماری ماڵپه‌ر
میوانانی سه‌رهێل

ژماره‌ى سه‌ردانه‌كان

ڕاپرسی ماڵپه‌ر
ئایا تا ئێستا سوودت له‌ ماڵپه‌ری ئیسلام كورد بینیوه‌؟؟؟

ماڵپه‌ره‌ كۆنه‌كه‌مان
عه‌لمانیه‌ت بناسه‌
گێژاوی مه‌دخه‌لیزم
مێژووی انصار الاسلام
فیرعه‌ونی زه‌مان و قه‌یرانی...

 

 

 

ئه‌م بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌ته‌وه‌
له‌ به‌شی : خێـزان و په‌روه‌رده‌,

 

چۆن مامەڵە لەگەڵ ئەو خێزانە دەكەی كە خۆشت ناوێ 


خوای گەورە دەفەرموێ: [ فَإِنْ أَطَعْنَكُمْ فَلاَ تَبْغُواْ عَلَیْهِنَّ سَبِیلاً] النساء: 34 
واتە: گەر ژن گوێ ڕایەڵی مێردەكەی بو لە هەمو ئەو شتانەی دەیەوێت كە خوای گەورە بۆی حەڵاڵ كردوە، ئەو كاتە پیاو بۆی نى یە لێی بداو سەرجێیی لەگەڵ نەكات.
تەواوی ئایەتەكەش هەڕەشەیە بۆ پیاوان گەر بەبێ هۆ زۆریان لەسەر بكەن. 
[ إِنَّ اللّهَ كَانَ عَلَیْكُمْ رَقِیبًا] النساء:1. واتە: خوا هەمیشە چاودێرە بەسەرتانەوە.
[وَعَسَى أَن تَكْرَهُواْ شَیْئًا وَهُوَ خَیْرٌ لَّكُمْ] البقرة:216.
واتە: ڕەنگە لە شتێك حەز نەكەن بەڵام بۆتان وەخێرگەڕێ.
پێغەمبەرصلى الله علیه وسلم دەفەرموێ:((لا یفرك مؤمن مؤمنة! إن كره منها خُلقاً رضی منها آخر)). رواه مسلم وغیره.
واتە: پیاوی بڕوادار با رق و كینەی بەرامبەر بە ئافرەتی بڕوادار نەبێت! گەر لە ڕەوشتێكى ناڕازى بێ و شتێكی پێ ناخۆش بێ، ئەوە رەوشتێكی تری بە دڵەو رازی دەكات. (1)

ئوم كەلپومی كچی عوقبە گوتویەتی: ((ما سمعت رسول الله صلى الله علیه وسلم رخّص فی شیء من الكذب الاّ فی ثلاث: الرجل یقول القول یرید به الإصلاح، والرجل یقول القول فی الحرب، والرجل یحدث امرأته، والمرأة تحدث زوجها)). رواه مسلم.
واتە: گوێم لە پێغەمبەری خوا نەبوە لە هیچ شتێك ڕێگە بەدرۆ بدات، مەگەر لە سێ كات نەبێ: پیاو قسەیەك دەكات بە مەبەستی چاكردنەوەى نێوان دو كەس، لەكاتی جەنگ دا، كاتێ پیاو قسە بۆ خێزانەكەی دەكات و، ژنیش قسە بۆ مێردەكەی دەكات.
وا دەبینم كە درۆ لە نێوان ژن و مێرددا جائیزە، گەر مەیلیان بەلای یەكترىیەوە نەبێت، كە هەر یەكەیان بۆ ئەوی تر خۆشەویستی دەرببڕێت. ئەمەش لەپێناو لەنگەرگرتنی كەشتی ماڵ و پەروەردەی منداڵان. 
رەنگە ئەو مەیلە لە ئەنجامی مومارەسەو سۆزی دەستكردە وە بگۆڕێ بۆ خۆشەویستى یەكی حەقیقی.
(پیاوێك بە خەلیفە عومەرى كوڕى خەتتابى گوت: من هاوسەرەكەم خۆش ناوێت! ئەویش گوتى: ماڵ بەتەنها لەسەر خۆشەویستى بنیات نانرێ!).
كەواتە پێویستە لەسەر پیاو لە منگەرایى(أنانیة‌)ى خۆى دابەزێ، ئەوەش لەپێناو ئاییندەى منداڵەكانى، بەتایبەتى ئەگەر ئەم بوغز و خۆش نەویستنە لەدواى زەواجەوە دروست بوبێ و خێزانەكەى خۆشى بوێ و بەهەمو مافەكانى هەڵدەستێ.
======================================= 
(1) ئەم فەرمودە گەورەیە ئاماژە بۆ كارێكی گرنگ دەكات كە پێویستە پیاو (مێرد) بیزانێ، هەروەها ژنیش. بیروباوەڕی هەر یەكێك لە ژن و مێرد بە پێویستی داوا كردنی ژیانێكی بەختیاری كامڵ لە یەكتری هۆیەكە بۆ سەركێش كردنی زۆربەی كێشەو گرفت. 
ئەوەی غەریبە ئەوەیە كە زۆر ژن و مێرد هەیە خۆپەرستە، داوای بەختیاری بۆ خۆی دەكات بێ بیركردنەوەی لە بەختیاری هاوژینەكەی، ئەوە لەبیر كراوە كە لە بەخشیندا بەختەوەریەك هەیە كە هیچی كەمتر نیە لە وەرگرتن! ئەو ژنە یان ئەو مێردە چەند بەختەوەرە كە خۆی بەخۆڕاگری و ئارامگری دەڕازێنێتەوە. چونكە لە ژیانی ژن و مێردایەتى دا بەربەست و لەمپەر دێنە سەر ڕێی هەریەك لە ژن و مێرد، جا خۆڕاگریەكە دەبێتە هۆى زەلیل كردنی هەمو ئەو شتانە. بەڵام هەڵەشەیى ترسناكی زۆری تێدایە كە زۆر بە خێرایی خێزان بەرەو لێك هەڵوەشاندن دەبات. 
پێغەمبەری خواصلى الله علیه وسلم لەم فەرمودەیەدا ئاراستەی هەر یەكێك لە ژن و مێرد دەكات بە تەساهول و ئاسان كردن مادام لە توانادایە بكرێ، گەر هەر یەكێكیان رقیان لە سیفەتێكی یەكتریان دەبێتەوە ئەوە سیفاتی جوانی تر هەیە كە دەبێتە تكاكار بۆ ئەو كەسە. بەمەش گونجاندن و یەكتری ویستن دروست دەبێت و خێزان پارێزراو دەبێت، بیر كردنەوە لە چارەنوسی منداڵەكان و ئازاری لێك جیابونەوە، هەمو ئەوانە دەبێتە مایەی تەنازول كردنی هەر یەكێك لە ژن و مێرد لە شتێك لەو بەختەوەرى یەی كە دەیەوێت، ئەمەش لە پێناوی بەردەوام بونی ژیانی هاوسەریەتى یە، ئەوەش ئەركێكی ئایینى یە نەك تەنها رابواردن!! 
لە كتێبی (صید الخاطر)ى ئیمام (ئیبن الجوزی) (3/542) چاپی (دار الفكر) دەربارەی ئەم مەسەلەیە شتێك نوسراوە لەژێر سەردێڕی (چۆن مامەڵە لەگەڵ خێزانێك دەكەیت كە خۆشت ناوێت) كە گوڵبژێرێكی دەكەین:
پیاوێك هاوسەرەكەی خۆش نەدەویست و سكاڵای دەكردو گوتی: لەبەر چەند شتێك ناتوانم لێی جیا ببمەوە وەك: زۆر لەمن بەدینترەو من ئارامیم كەمە، زمانم ڕاناوەستی لە سكاڵاكردن، لەبەر چەند وشەیەك كە خۆی دەزانێ ئەوم خۆش ناوێت پێم گوت: ئەمە بەو شێوەیە سودی نى یە، دەبێ لە ڕێی دەرگاوە بچیتە ماڵەوە، پێویستە بەخۆت دابێیەوە بزانیت ئەو ئافرەتە بەهۆی گوناهەكانتەوە بەسەرتدا زاڵ كراوە (زۆر جار ئاواش نى یە چونكە خێزانی زۆر لە پیاوچاكان خراپن!) جا زۆر عوزر بێنەوەو تەوبە بكە، بەڵام ناڕەزایی دەڕبڕین و ئازاردان هیچ سودێكی نى یە، وەك حەسەنی كوڕی حجاج گوتویەتی: ئەو سزایەی كە خوای گەورە بۆتان دەنێرێ، ئێوە بە شمشێر بەرامبەر بەم سزایە مەوەستن، بەڵكو بە داوای لێخۆشبون بەرامبەری بوەستن. 
بزانە تۆ لە شوێنی ئەو كەسەدای كە توشی بەڵا بوە، بە خۆڕاگریت پاداشت وەردەگریت [وَعَسى أَنْ تَكْرَهُوا شَیْئًا وَهُوَ خَیْرٌ لَكُمْ ] ئارام بگرە لەسەر ئەوەی كە خوای گەورە دەینێرێ و داوای دەروی ڕەحمەتی لێ بكە. 
گەر داوای لێخۆشبون و تەوبە كردن لە گوناهو تاوان و ئارام گرتن بكرێت لەسەر ئەوەی كە خوا بەسەرت دێنێ و، داوای دەرگا كردنەوە و پێكەوە كۆكرانەوە بكرێت، ئەوا سێ جۆرە هونەر لەخواپەرستی دەستەبەر دەبێت، كە هەر یەكێكیان پاداشتی لەسەر وەردەگیرێ، ڕۆژگار بە شتێك بەسەر نابەیت كە بێ سود بێت، واش گومان نابەیت كە ئەوەی لە قەدەر نوسراوە دەبێ نرخەكەی بدەیت: [وَإِنْ یَمْسَسْكَ اللَّهُ بِضُرّ فَلاَ كَاشِفَ لَهُ إِلاَّ هُوَ] . 
بەڵام سەبارەت بە ئازاردانت بۆ ژنەكە ئەوە هیچ پاساوی بۆ نىیە، چونكە ئەو زاڵ كراوە، با سەرقاڵیت بە شتی ترەوە بێت. پیاوەكە گوتی: ئەم ژنە منی لە ڕادەبەدەر خۆش دەوێ، لە خزمەت كردنم زیادەڕۆیی دەكات، كەچی بوغزو قینم بۆی لە سروشتمدا جێگیر بوە. پێم گوت: داوا لە خوا بكە خۆڕاگربیت كە بەهۆیەوە پاداشت بەدەست دێنی. 


-----------------------------------------------------
وه‌رگیراوه‌: له‌كتێبی ژن و مێردی ئیسلامی به‌خته‌وه‌ر
          

صفحات سایت

پیچک