تبلیغات
ماڵپه‌ری ئیسلام كورد
Rss
Logo
ADS
زاراوه‌كانی قیرائات

مه‌تنی تحفة الأطفال

ته‌فسیری قورئانی پیرۆز

شێوازی نوێژی پێغه‌مبه‌ر

ئامۆژگاری بۆ موسڵمانان

كاتی بانگه‌كان&بانكبێژان

24 كاتژمێر راسته‌وخۆ

ئاماری ماڵپه‌ر
میوانانی سه‌رهێل

ژماره‌ى سه‌ردانه‌كان

ڕاپرسی ماڵپه‌ر
ئایا تا ئێستا سوودت له‌ ماڵپه‌ری ئیسلام كورد بینیوه‌؟؟؟

ماڵپه‌ره‌ كۆنه‌كه‌مان
عه‌لمانیه‌ت بناسه‌
گێژاوی مه‌دخه‌لیزم
مێژووی انصار الاسلام
فیرعه‌ونی زه‌مان و قه‌یرانی...

 

 

 

ئه‌م بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌ته‌وه‌
له‌ به‌شی : خێـزان و په‌روه‌رده‌,

 

حوکمی له‌بار بردنی کۆرپه‌له‌ (الإجهاض )


ئاماده‌كردنی: كوری پاكــ

الحمد لله رب العالمین والصلاة والسلام على أشرف المرسلین ثم اما بعد، له‌گه‌ڵ په‌ره‌سه‌ندنی عه‌لمانییه‌ت و بڵاوبوونه‌وه‌ی له‌ کۆمه‌ڵگادا، چه‌ند دیارده‌یه‌کی نامۆ و دوور له ‌هه‌رچی ڕه‌وشتی جوان و به‌هاکانی مرۆڤاییه‌تییه‌ دێنه‌ پێش و ده‌بنه‌ دیارده‌یه‌کی به‌رچاو وه‌ك ئه‌وه‌ی که‌ ئێستا ئه‌ورووپا ناڵه‌یه‌تی به‌ده‌ستیانە‌وه ..

 

بۆنموونه‌: ته‌ڵاق، هه‌ڵوه‌شانه‌وی خێزان، نه‌مانی ڕێز و به‌زه‌یی، گه‌وره‌وبچووکی، کوشتنی ئافره‌ت، دزی، مادده‌ بێهۆشکه‌ره‌کان، به‌دڕه‌وشتی، له‌باربردنی کۆرپەلە وهتد... له‌سه‌رووی هه‌موویانه‌وه‌ شه‌ڕی خوا و پێغه‌مبه‌ر و ئیسلامی پیرۆز.. ئینجا ئه‌وه‌ی ئێمه‌ ده‌مانه‌وێت باسی لێوه‌ بکه‌ین، له‌باربردنی کۆرپەلەیە.‌ دیاره‌ ئه‌م دیارده‌ نامۆیه‌ په‌رەپێدراوی کۆمه‌ڵگاکه‌مانه‌ له‌م ساتانه‌دا. 

(هۆکاری ئه‌م ڕه‌فتاره‌ قێزه‌وه‌ره‌)


هۆکاری ئه‌م ڕه‌فتاره‌ بۆ دوو خاڵ ده‌گه‌ڕێته‌وه‌:
١- شوێنکه‌وتنی گاوره‌کان له‌ چۆنیه‌تیی ژیاندا به ‌نه‌بوونی کۆرپەلە یاخود که‌میی ڕێگه‌پێدانی بوونیان، چونکه‌ بوونیان هۆکاری قورسی ژیان ده‌بێت! ژین ته‌نها بۆ ژیان بێت و وه‌لانانی هه‌ر ناڕه‌حه‌تیێک ڕووی له‌ ژیان بێت چوونکه‌ ژیان به‌لایانه‌وه‌ یه‌کجاره‌و به‌س . ئه‌م بۆچوونه‌ و ئه‌م جۆره‌ ژیانه‌ پێچه‌وانه‌ی ئیسلام و به‌ها گرنگه‌کانی هاوسه‌رگیرییه‌.


٢- پێشکه‌وتنی زانستی پزیشکی، ئه‌م پێشکه‌وتنه‌ وای کردووه‌ له‌باربردنی کۆرپەلە کارێکی زۆر ئاسایی بێت و ئافره‌ت ده‌توانێت بۆ چه‌ند ساتێك له‌لای پزیشکی شاره‌زا کۆرپەلە له‌بار ببات، بەبێ کاردانه‌وه‌ بۆ سه‌ر ته‌ندروستیی دایك یاخود کاردانه‌وه‌ییه‌کی که‌م.
پێناسه‌ی له‌باربردنی کۆرپەلە (الإجهاض)


له‌ زمانه‌وانیدا واتا: که‌وتنه‌وه‌ی کۆرپەلە به‌ شێوه‌یه‌ك بواری ژیانی پێنه‌درێت.‌ له‌ شه‌رعدا واتا: ئافره‌ت کۆرپەلەه‌که‌ی له‌بار ببات و‌ له‌باربردنه‌که‌ له‌خۆیه‌وه‌ بێت یاخود له‌لایه‌ن که‌سی تر.


مێژوی له‌باربردنی کۆرپەلە (الإجهاض)


له‌باربردنی کۆرپەلە به‌رهه‌مێکه‌ له‌ به‌رهه‌مه‌کانی عه‌لمانییه‌ت، گوایه‌ ده‌بێت سه‌رژمێریرییەکی دروست ڕه‌چاو بکرێت بۆ گۆی زه‌وی، چونکه‌ به‌ زاوزێکردن و زیادبوونی مرۆڤ ژیان به‌ره‌و له‌ناوچوون ده‌چێت، خۆراك که‌م ده‌بێت و به‌شی هه‌موو خه‌ڵک ناکات! ئه‌مه‌ بۆچوونیانه‌ بۆ ژیان، چونکه‌ باوه‌ڕیان به‌ خوا نییه‌ که‌ خاوه‌نی زه‌وی و ئاسمانه‌کان بێت و‌ هه‌ر خوا نانده‌ری دروستکراوه‌کانی بێت.


بۆیه‌ له‌ کۆتایییه‌کانی سه‌ده‌ی هه‌ژده‌هه‌م که‌سایه‌تییەك به‌رچاو هەبوو، کادیرێکی لیبرال و له ‌هه‌مان کاتدا قه‌شه‌ ده‌بێت له‌ ئینگلیز به ‌ناوی (مالثوس). گوایه‌ پێداویستیی مرۆڤ له‌ خواردن و خواردنه‌وه‌ به‌ره‌و له‌ناوچوونه‌ و‌ بۆ ئه‌م بۆچوونه‌ی گوایه‌ مرۆڤ به‌ شێوه‌یه‌کی ئەندازەیی په‌ره‌ده‌ ‌سێنێت
وه‌ك: دوو، چوار، هه‌شت، شانزە و به‌م شێوه‌یه‌،
به‌ڵام‌ پێداویستیی مرۆڤ له‌ خواردن به‌ شێوه‌ی ژمێرەیی ده‌بێت
وه‌ك: دوو، سێ ،چوار، پێنج وهتد...


ئیتر ئه‌م بۆچوونه‌ بانگەشه‌ی بۆ کرا و په‌ره‌ی سەند، به‌تایبه‌ت له‌ ئه‌مریکا و بریتانیا. له‌ سه‌ره‌تادا کۆمه‌ڵگه‌ به‌ره‌نگاری ئه‌م دیارده‌ نامرۆڤانەیه‌ بوونه‌وه‌، تا دواتر ساڵی ١٩٤٢ده‌زگایه‌ك پێكهێنرا به ‌ناوی
(یەكێتیی ڕێکخستنی له‌دایكبوون).
ئه‌م یه‌کێتییه‌ بانگەشه‌ی هۆکاره‌کانی ڕێگری لە کۆرپەلەبوونی ده‌کرد و یه‌كێك له‌م ڕێگرییانه‌ له‌باربردنی کۆرپەلە بوو بۆ سنووردانانێك له‌ زیادبوونی مرۆڤه‌کان.


له ‌دواییدا ئه‌م یه‌کێتییه‌ له‌ ساڵی ١٩٦٤ بوو به ‌ئه‌ندامێك له‌ کۆمه‌ڵگه‌ی نێوده‌وڵه‌تی و چه‌ندین بنکه‌ی بۆ کرانه‌وه‌ له‌ جیهاندا تا دواتر گواسترایه‌وه‌ بۆ‌ وڵاته‌ ئیسلامییه‌کان.
پڕوپاگه‌نده‌کانیشیان له‌ڕێگه‌ی به‌ناو ڕووناكبیرەكانەوە ده‌گه‌یا‌ند و ده‌یگه‌یه‌نن وه‌ك ئه‌م گوتانه‌ی که‌ ده‌یبیسیت گوایه‌ زۆریی کۆرپەلە ئاسایی نییه به‌خێوکردنیان چ له‌بواری نان چ له‌ بواری په‌روه‌رده‌ وهتد...


به‌م هاوکێشه‌یه‌ بێت، ده‌بێت دایکان و باوکانی ئێمه‌ گه‌مژه‌ و نه‌فام بووبن! له‌ قاتوقڕیدا که‌م که‌س بووه،‌ که‌م خێزان بووه‌ له‌ ده‌ تا پانزه‌ سه‌رخێزان که‌متر بێت، بۆ؟
چونکه‌ ئه‌وان باب و باپیرانمان باوه‌ڕی ته‌واویان به‌ په‌روه‌ردگاریان هه‌بوو که‌ خوا ڕازقه‌ و‌ خوا په‌روه‌رده‌گاره.‌ هێشتا بیروبۆچوونی عه‌لمانییه‌تیان پێنه‌ناسرابوو و ئه‌م ژه‌هره‌یان دەرخوارد نه‌درابوو.


بۆچوونی ئایینه‌کان ده‌رباره‌ی ئه‌م کاره‌ قێزەونە


ئایینه‌کانی پێش ئیسلام وه‌ك یه‌هوودییه‌ت (جووله‌که)‌ ئه‌م کاره‌یان به‌حه‌رام زانیوه‌ و بکه‌ری کاره‌که‌یان سزا ده‌دا، به‌ڵام سزا (العقوبة)که‌یان ده‌ستنیشان نه‌کراوه‌. له ‌ئایینی نه‌سرانییه‌کانیش له‌باربردنی کۆرپەلە حه‌رامه‌ و ئه‌و که‌سه‌ی کۆرپەلە له‌بار ببات، له‌سێداره‌ ده‌درێت. بۆیه‌ ئه‌م یاسایه‌ له‌ ساڵه‌کانی ١٥٢٤ کاری پێده‌کرا؛ ئه‌ویش له‌سێداره‌دان بوو.


دواتر ورده‌ورده‌ سزاکه‌یان سووکتر كرد تا کردیان به‌ زیندانیی هه‌تاهه‌تایی. دواتر سزای له‌باربردنی کۆرپەلە سووکتر کرا تا دواتر ئازاد کرا و گه‌یشت به‌م ئاسته‌ی ئه‌مڕۆ. 
‌هه‌روه‌ها له‌ ئه‌مریکا به‌ هه‌مان شێوه‌ سزادانی ئه‌م کاره‌ سێداره‌ بوو، دواتر زیندانیی هه‌تاهه‌تایی و دواتر ئازادی.


‌ده‌ستپێشخه‌رترین وڵات له‌ جیهاندا بۆ له‌باربردنی کۆرپەلە ڕووسیای شیوعی بوو. دوای شۆڕشی ئۆکتۆبه‌ری لینین به‌ سێ ساڵ شوعیه‌کان ئه‌م کاره‌ قێزه‌وه‌ره‌یان به‌ڕه‌وا زانی؛ له‌ ساڵی ١٩٢٠ تا ساڵی ١٩٣٥ به‌رده‌وام کار به‌م یاساییه‌ ده‌کرا،
دواتر قه‌ده‌غه‌یان کرد له‌به‌ر زۆریی گه‌یاندنی زیان به ‌دایکان له‌کاتی له‌باربردنی کۆرپەلەدا. زیانه‌کان گه‌یشتنه‌ ئاستی گیانله‌ده‌ستدانی ئافره‌تی کۆرپەلەله‌بارچوو.


له‌دوای ڕووسیای شیوعی، دووه‌م وڵات یابان (ژاپۆن) ده‌بێت که ‌ئازادیی له‌باربردنی کۆرپەلە ڕێگه‌ پێده‌دات. به‌م شێوه‌یه‌ دواتر له‌ خۆرئاوا بڵاو ده‌بێته‌وه‌ و له‌ڕێگه‌ی به‌کرێگیراوه‌کانیان نۆکه‌ره‌کانیان له‌ لیبرالییه‌کان و عه‌لمانییه‌کان ئه‌م جۆره‌ که‌لتووره‌یان گواسته‌وه‌ بۆنێو موسڵمانان،
به‌تایبه‌ت موسڵمانی کورد دوای ساڵه‌کانی نه‌وه‌د و دوای خۆسه‌پاندنی عه‌لمانییه‌کان به‌سه‌ر کوردستاندا و به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌یان بۆ ئایینی پیرۆزی ئیسلام به ‌ناوی کوردایه‌تی، ئه‌م نه‌خۆشییه‌یان گواسته‌وه‌ بۆنێو میلله‌تی کورد.
سه‌رژمێریی کۆرپەلە له‌باربراوەكان


به‌گوێره‌ی ڕاپۆرتی پێگه‌ی ته‌ندروستی جیهانی تا ساڵی ١٩٨٤ ژماره‌ی ئه‌و کۆرپانه‌ی که‌ له‌ناو چوونه‌، گه‌یشتۆته‌ په‌نجاملیۆن (٠٠٠ ٠٠٠ ٥٠) و‌ ژماره‌ی ئه‌و ئافره‌تانه‌ی به‌هۆی له‌باربردنی کۆرپەلە گیانیان له‌ده‌ست داوە، له‌نێوان حه‌فتاهەزار تا سه‌دهه‌زار ( ٧٠٠٠٠ - ٠٠٠ ١٠٠) دایکه.


ته‌نها له‌ ئه‌مریکا له ‌ساڵی ١٩٧٣ تا ١٩٨٣، واتا ته‌نها ده‌ ساڵ ژماره‌ی ئه‌و کۆرپەلانه‌ی که‌ له‌به‌ین براون، گه‌یشتۆته‌ پانزه‌ملیۆن کۆرپەلە. به‌ڵام ئێستا زۆر له‌وه‌ زیاتره‌ به‌ڵکوو له‌ چه‌ند مانگێکدا ئه‌وه‌نده‌ کۆرپەلە‌ له‌ناو ده‌چێت، ئه‌وه‌نده‌ی ئاماژه‌مان بۆی کرد، بۆ نموونه‌:



سه‌رژمێریی كۆرپەلە له‌باربراوەكان

          (abortion statistic)


ته‌مه‌نی كۆرپەلە له‌باربراوه‌کانی ساڵی ٢٠٠٦ له‌ ئه‌مریکا


هه‌شتاوهه‌شت له‌سه‌د له‌نێوان هه‌فته‌ی نۆ تا دوانزه‌دان واتا پێش گیانتێچوون، ئه‌وه‌ی تری دوای گیانتێچوون ده‌کوژرێن به‌بێ تاوان له‌ ئه‌مریکای دێمۆکراتدا و ئه‌مریکای داکۆکیکه‌ر له‌ مافی گیاندار. 

Eighty-eight percent of abortions occur in the first 12 weeks of pregnancy, 2006.


له‌ هه‌مان ساڵدا ڕێکخراوی ڕێکخه‌ری خێزان بڕی ١.٩٤ ملیۆن ته‌رخان ده‌کات بۆ ڕێگری له‌ بوونی کۆرپەلە و توانیویه‌تی ٨١٠٠٠٠ کۆرپەلە له‌بار ببات. 

(In 2006, publicly funded family planning services helped women avoid 1.94 million unintended pregnancies, which would likely have resulted in about 860,000 unintended births and 810,000 abortions)


ئه‌م بێباوه‌ڕانه‌ زۆر له‌ بێباوه‌ڕه‌کانی سه‌رده‌می پێغه‌مبه‌ر بێبه‌زه‌یی تر و دڵ ڕه‌قترن. ئه‌مه‌ پێشکه‌وتنیانه‌! 
عه‌لمانییه‌ت چۆن له‌ مرۆڤەوە گۆڕانکاری به‌سه‌ردا هێنان بۆ دژوارترین دڕنده‌! بەپێی ئاماری تازه‌، دوای ده‌ستبه‌سەرداگرتنی جیهان و داگیرکردنی له‌لایه‌ن ماسۆنییه‌ت، ڕێژه‌ی له‌باربردنی كۆرپەلە زۆر زیادی کردووه‌.


تازه‌ترین سه‌رژمێری:


ساڵانه‌ ٤٢ تا ٦٠ ملیۆن کۆرپەلە له‌بار ده‌برێت له‌ جیهان به‌گشتی.


واتا ڕۆژانه‌ ١١٥ هه‌زار کۆرپەلە له‌بار ده‌بردرێت.


بۆ زانیاریی زیاتر ده‌توانیت سه‌ردانی ئه‌م ماڵپه‌ڕه‌ بکه‌یت تا سه‌رژمێرییەكانی له‌باربردنی کۆرپەلە به‌به‌رده‌وامی بزانیت: 
ۆ


به‌ڵێ، عه‌لمانییه‌ت و کۆمۆنیزم ئه‌مه‌ دیارییانه‌ بۆ مرۆڤایه‌تی؛ په‌یڕه‌وكارانی و هه‌ڵگرانی داروینی کوڕی مه‌یموون و نه‌وه‌کانی مه‌یموون! قوتابخانه‌ی عه‌لمانییه‌ت ئه‌مه‌ به‌رهه‌می ده‌بێت به‌ ڕووی ره‌شیان باس له‌ مافی مرۆڤیش ده‌که‌ن بۆیه‌ ده‌بێت کورد به‌خه‌به‌ر بێته‌وه‌ له‌ عه‌لمانییه‌ت وه‌کو خۆی بیناسێت له‌م دڕنده‌ حه‌شاردراوانه‌ی نێو پێستی مرۆڤ.


ته‌نها له‌ شاری نیۆیۆرك زیاتر له‌ ٣٠٠ بنکه‌ی له‌باربردنی کۆرپەلە هه‌یه‌، دوای ڕێگه‌پێدانیان لەلایەن ده‌ستە‌ڵاتەوە.


ڕۆژی چوارشه‌ممه‌ ٢٥ی مانگی یه‌کی ٢٠١٢ ڕیپۆرتاژێك له‌ که‌ناڵی (الجزیرة) پێشکه‌ش کرا و لێکۆلینه‌وه‌یه‌که‌ سه‌باره‌ت بە له‌باربردنی کۆرپەلە و کاردانه‌وه‌ی له‌باربردنی کۆرپەلە بۆسه‌ر ته‌ندروستیی دایك بوو. ئێستا هه‌شت ملیۆن و نیو دایك باری ته‌ندروستییان ناله‌باره‌ به‌هۆکاری له‌باربردنی کۆرپەلەكانیان. ده‌توانیت لێره‌ سەیری ئه‌و ڕیپۆرتاژه‌ بکه‌یت: 


کاردانه‌وەكانی له‌باربردنی کۆرپەلە بۆ سه‌ر دایك:


تووشبوون به‌ خوێنبەربوون (Vaginal Bleeding) 
تووشبوون به‌ سه‌دمه ‌و بوورانه‌وه‌ (Shock) 
کونبوونی منداڵدان (الرحم) (Uterine perforation) 
هه‌وکردنی منداڵدان (التهابات الرحم) (Pelvic inflamation) 
پیسبوونی خوێن (Septicemia) 
تووشبوون به‌ نه‌زۆکی (Infertility) 
تووشبوون به‌ شێرپه‌نجه‌ی مه‌مك (Breast cancer) 
خەمۆكی و به‌ره‌وخه‌رابچوونی باری ده‌روونی (Depression)


هەروەها چه‌ندین نه‌خۆشیی تر، به‌تایبه‌ت ده‌رزییه‌ کیمیایییه‌کان و کاردانه‌وه‌یان لە‌سه‌ر دایك زوو یان درەنگ.


دوای چاولێکردنی ئه‌م ژماره‌ ترسناکه ‌و کاردانه‌وه‌ی بۆسه‌ر دایك، بۆمان ده‌رده‌که‌وێت له‌باربردنی کۆرپەلە مه‌ترسیی زۆری لێده‌که‌وێته‌وه‌.
ته‌نها ئه‌مه‌ به‌س نییه،‌ به‌ڵکوو بێبه‌زه‌ییی ئه‌م نامرۆڤە دێمۆکرات و بێباوه‌ڕانه‌،‌ چۆن به ‌ناوی ئازادی‌ ئه‌م بێتاوانه له‌ناو ده‌به‌ن!‌ سه‌یری ئه‌م گرتەڤیدیۆیییه‌ بکه‌: 


دوای کوشتن و له‌ناوبردنی کۆرپەلە‌که ئه‌ندامه‌کانی ده‌فرۆشن یاخود پێسته‌ی کۆرپەلەی بێتاوانی له‌به‌ینبراو‌ به‌کار دەهێنن بۆ داوده‌رمانی جوانکاری، به‌تایبه‌ت میکیاج.




          

صفحات سایت

پیچک