تبلیغات
ماڵپه‌ری ئیسلام كورد
Rss
Logo
ADS
زاراوه‌كانی قیرائات

مه‌تنی تحفة الأطفال

ته‌فسیری قورئانی پیرۆز

شێوازی نوێژی پێغه‌مبه‌ر

ئامۆژگاری بۆ موسڵمانان

كاتی بانگه‌كان&بانكبێژان

24 كاتژمێر راسته‌وخۆ

ئاماری ماڵپه‌ر
میوانانی سه‌رهێل

ژماره‌ى سه‌ردانه‌كان

ڕاپرسی ماڵپه‌ر
ئایا تا ئێستا سوودت له‌ ماڵپه‌ری ئیسلام كورد بینیوه‌؟؟؟

ماڵپه‌ره‌ كۆنه‌كه‌مان
عه‌لمانیه‌ت بناسه‌
گێژاوی مه‌دخه‌لیزم
مێژووی انصار الاسلام
فیرعه‌ونی زه‌مان و قه‌یرانی...

 

 

 

ئه‌م بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌ته‌وه‌
له‌ به‌شی : ژیانی پیاوچاكان,

 

ژیانی شێخولئیسلام ئیبنو ته‌یمییه


ئاماده‌كردنی: ئه‌حمه‌د جاف

إن الحمد لله نحمده ونستعینه ونستغفره، ونعوذ بالله من شرور أنفسنا وسیئات أعمالنا من یهده الله فلا مضل له، ومن یضلل فلا هادى له وأشهد أن لا إله إلا الله وحده لا شریك له، وأشهد أن محمداً عبده ورسوله.

أما بعد:

کورته‌ باسێك له‌سه‌ر ژیانی ئه‌و که‌ڵە‌ پیاوه‌ زانا‌ له‌ خوا ترس‌ و موفتی و‌ موجته‌هید و ‌ موجاهیده‌ی ناسراوه‌ به‌ شیخ الإسلام إبن تیمیة (رحمه‌ الله‌) ده‌که‌ین، ئه‌و شـێخه‌ به‌ڕێزه‌ زۆر په‌ند و عیبره‌تێکی تێدا به‌دی ده‌کرێت له‌ ژیانیدا، هه‌ر له‌ باره‌ی چۆنیه‌تی و هه‌وڵدانی بۆ فێربوونی ئایین و بانگه‌وازکردن و ڕاگه‌یاندنی ڕاستی ئایینه‌که‌ ماندوو نه‌بووه‌، وه‌ بۆ ڕۆن کردنه‌وه‌ی هه‌موو ئه‌و بیر و فیکره‌ جیاواز 

جیاوازانه‌ی که‌ ڕویان کردبووه‌ ناو ئایینی ئیسلام، به‌ ڕه‌تدانه‌وه‌ و به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ی به‌رامبه‌ریان وه‌ستابوو.

ناو و نازناوی :-

(أحمد تقی الدین أبو العباس کوڕی عبد الحلیم کوڕی عبد السلام کوڕی عبد الله‌ کوڕی أبی القاسم الخضر کوڕی محمد کوڕی الخضر کوڕی علی کوڕی عبد الله‌ بن تیمیة الحرانی ثم الدمشقی ) یه‌ ، ناسراوه‌ به‌ (شیخ الاسلام) .

ده‌ڵێن: ئه‌و نازناوه‌ ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ بنه‌ماڵه‌ی (تیمیة) ، و شێخ کوڕی(عبد الهادی) رحمه‌ الله‌ ده‌ڵێت باپیره‌ی هه‌ر کاتێك بانگی دایکی کردبا به‌ تیمیة بانگی ده‌کرد ، و‌ ده‌گه‌رێته‌وه‌ بۆ ئه‌و نازناوه‌ و به‌وه‌ش ناسراوه‌.

ده‌ڵێن: باپیره‌ی (محمد کوری الخضر) ساڵێکیان حه‌جی کرد له‌وێدا منداڵێکی بچوکی بینی،که‌ گه‌ڕایه‌وه‌ بۆ ماڵه‌وه‌ بینی که‌ هاوسه‌ره‌که‌ی منداڵێکی کچی بووه ، بانگی کرد ( یا تیمیة، یا تیمیة ) وه‌ هه‌ر به‌و ناوه‌ش بانگیان ده‌کرد .

کات و شوێنی له‌ دایك بوونی :-

له‌ ڕۆژی دوو شه‌ممه‌ (10 ربیع الأول‌ ساڵی 661)ی هیجری له‌ (حران) که‌ ده‌که‌وێته‌ نزیك که‌ناری (الفرات) به‌شی وڵاتی (سوریا) چاوی به‌ دونیا هه‌ڵهێناوه‌ .

ژیانی شــێخ - رحمه‌ الله‌ :-

له‌ بنه‌ماڵه‌یه‌كی‌ خاوه‌ن ئیمان و زانست و فیقه‌ و دین بوون ، باوکی یه‌کێك بوو له‌ زانا هه‌ره‌ به‌ناو بانگه‌کانی ئیسلام و ، باپیر و برا و مامه‌کانیشی‌ زانا‌ی پایه‌ به‌رز و ناوداری ئیسلام بوون ، بۆیه‌ هه‌ر له‌ ته‌مه‌نی منداڵیدا ده‌ستی کردووه‌ به‌ فێربوونی زانستی شه‌رعی (الفقه‌ و الأصول) له‌ لای باوکی ، به‌ڵام له‌ ساڵی (667) ی هجری دا که‌ ئه‌و کات شــێخ ته‌مه‌نی 6 ساڵان بووه‌ به‌ هۆی ئه‌وه‌ی که‌ ئه‌و کات (ته‌تاره‌کان) هێرشیان بردووه‌ به‌ره‌و ئه‌و ناوچه‌یه‌ی که‌ ئه‌وان تێدا ئه‌ژیان ، ناچار بوون‌ که‌ هه‌موویان (حران) به‌ جێبهێلن و ڕوو له‌ (دمشق) بکه‌ن و له‌ وێدا جێنشین ببن ، شـێخ بێجگه‌ له‌وه‌ی که‌ له‌ لای باوکی ده‌یخوێند بۆ زیاتر شاره‌زابوون له‌ ئایین‌ چووه‌ لای چه‌ند زانایه‌کی به‌ناو بانگی تر له‌ (دمشق) بۆ فێربوونی زانستی شه‌رعی ، وه‌ هه‌ر له‌ منداڵیه‌وه‌ هه‌موو قورئانی ڕه‌وان کردووه‌ و ده‌رسی ( الحدیث و التفسیر )ی خوێندوه‌ له لای زانایانی (دمشق) ، زۆر به‌ زیره‌کی و به‌ هێزی ڕه‌وانی ناسراو بوو ئه‌گه‌ر شتێکی ڕه‌وان کردبایه‌ بیری نه‌ ده‌چۆوه‌ هه‌ر وه‌ك له‌ ناو لاشه‌ و خوێنی تێکه‌ڵ بو بێت ، شـێخ بن (عبد الهادی) - رحمه‌ الله‌ - ده‌یگێڕێته‌وه‌ که‌ له ته‌مه‌نی بچوکیدا خۆی فێری فه‌رمووده‌ ده‌کرد و چه‌ند جارێك (مه‌سنه‌دی ئیمامی أحــمدی کوری حـنبل) ی خوێندبۆوه‌‌ و (الکتاب الستة و ، معجم الطبرانی الکبیر) و زۆر کیتابی تریشی خوێندبۆوه‌ ، هه‌ر له‌ ته‌مه‌نی بچوکیدا ڕووی له‌ زانیاری وه‌رگرتن کردبوو به‌ تایبه‌تی له‌ باره‌ی ئیسلامه‌وه‌ ، ده‌ستی کردبوو به‌ خوێندنه‌وه‌ی ته‌فسیری قورئان و ، (أحکام أصول الفقه‌ و ، الفرایض و ، الحساب و ، الجبر و ، المقابلة) وزۆر زانیاری تریش ، وه‌ هه‌روه‌ها سه‌یری (الکلام والفلسفة)ی ده‌کرد و خۆی شاره‌زا ده‌کرد بۆ ئه‌وه‌ی ڕوو به‌ ڕوویان ببێته‌وه‌ وه‌ڵامیان بداته‌وه‌ . زۆر شاره‌زا ببو بۆیه‌ وه‌ڵامی لێ ئه‌دانه‌وه‌ و وه‌ڵامی له‌ سه‌رکرده ‌و گه‌وره‌کانیانیشی ‌ئه‌دایه‌وه‌ و خه‌ڵکی ئاگادار ده‌کرده‌وه‌ له‌سه‌ر هه‌ڵه‌کانیان و هه‌موو کات له‌ هه‌وڵی ئه‌وه‌دا بوو که‌ ئه‌هلی سوننه‌ سه‌ر بخات به‌ به‌ڵگه‌وه‌ ، دوژمنه‌کانی سه‌ر کوت کرد بوو و زۆرێك له‌ (ئه‌هلی الملل و النحل) گه‌ڕانه‌وه‌ بۆ ڕاستی ئایینه‌که‌ له‌سه‌ر ده‌ستی شێخ ، وه‌ خۆی ڕاهێنابوو له‌سه‌ر زانیاری کۆکردنه‌وه‌ له هه‌موو بوارێکدا ، بۆیه‌ له پێش ته‌مه‌نی (20) ساڵیدا ئاکاری (المجتهد) و مه‌رجه‌کانی ئیجتهاد ی تێدا کۆ ببۆوه‌ ، و توانای ده‌رس وتنه‌وه‌ و فه‌توا دانی هه‌بووه‌ ، ‌‌دوای ئه‌وه‌ی که‌ ته‌مه‌نی بوو به‌ (21) ساڵ باوکی وه‌فاتی کرد ، ده‌ستی کرد به‌ جێبه‌جێ کردنی کارو باری  باوکی بۆ ماوه‌یه‌ك ، شێخ زیاتر هه‌وڵی ئه‌وه‌ی ئه‌دا که‌ خۆی شاره‌زاتر بکات له‌ ئایین ، بۆیه‌ خه‌ڵك شاره‌زایی ببون له‌ باره‌ی (فقهی و ، اختلاف المذاهب و ، فتاوى الصحابة و التابعین) ئه‌گه‌ر فه‌توای بدابایه‌ خۆی پابه‌ند نه‌ ئه‌کرد به‌ هیچ مه‌زهه‌بێك له‌به‌رئه‌وه‌ی به‌ڵگه‌ی خۆی هه‌بوو .

تێکۆشانی شێخ (رحمه‌ الله‌) به‌ پێنووس و زووبانی زانا و موفتی بوو، وه‌ به‌رامبه‌ر هه‌موو ئه‌و که‌سانه‌ی که‌ خاوه‌ن هه‌ڵگری بیر و فیکری هه‌ڵه‌ بوونه‌ وه‌ك (الملل و النحل و الفرق و المذاهب الباطلة و البدع) به‌ دانیشتن له‌ گه‌ڵیان دا زۆربه‌ی کات ، وه‌ ڕه‌دانه‌وه‌یان بۆ نه‌هێشتنی گومانه‌ هه‌ڵه‌کانیان ده‌رباره‌ی ئایین ، وه‌ هه‌روه‌ها وه‌ڵامی هه‌موو ئه‌و گومانه‌ هه‌ڵانه‌ی که‌ خاوه‌ن هه‌ڵگری ئه‌و بیر وفیکرانه‌ی وه‌ك: (الفلاسفة و الباطنیة و صوفیة و إسماعیلیة و نصیریة) داوه‌ته‌وه‌.

 وه‌هه‌روه‌ها (الروافضة و الملاحدة) داوه‌ته‌وه‌ له‌باره‌ی (بدع و حول المشاهد والقبور) و زۆری تریش ، و هه‌روه‌ها بۆته‌ به‌ره‌نگارێکی زۆر به‌ هێز به‌رامبه‌ر (الجهمیة و المعتزلة و الأشاعرة) له‌ باره‌ی الأسماء و الصفات و زیاتریش له‌باره‌ی جۆره‌کانی (التوحید) دا وه‌ك: (توحید الربوبیة و توحید الألوهیة و توحید الأسماء والصفات) ، وه‌ سوپاس بۆ‌ خوای گه‌وره‌ هه‌تا ئه‌مڕۆش که‌ کیتاب و به‌رهه‌مه‌کانی و ووته ‌به‌ پێزه‌کانی‌ ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ (کتاب الله‌ و سنة رسوله‌ - صلى الله‌ علیه‌ وسلم -) که‌ چه‌کێك وقه‌ڵغانێکن بۆ ڕه‌تدانه‌وه‌ی هه‌موو ئه‌و کۆمه‌ڵ و تاکه‌ که‌سه‌ گومڕا‌ و مه‌ذهبانه‌ی که‌ له‌ راستی دینه‌که‌دا لایان داوه ، (محمد بن احمد بن عثمان بن قایماز الذهبی)  له‌ (تاریخه‌ الکبیر) له‌ باره‌ی پیاهه‌ڵدان له‌سه‌ر شێخ پاش وه‌سفێکی زۆری ده‌ڵێت ئه‌گه‌ر هه‌ر حه‌دیسێك ابن تیمیة نه‌یزانی بێت ئه‌وه‌ حه‌دیس نیه‌ .

شـێخ ته‌نها زانایه‌ك نه‌بووه‌! به‌ڵکو موجاهیدێکیش بووه‌ که‌ جه‌نگاوه‌ به‌ شمشێر به‌ره‌و ڕووی دووژمنانی ئیسلام ، که‌ ئه‌و کات (تتاره‌) کان هێرشیان هێنا بووه‌ سه‌ر خاکی سوریا ، شـێخ یه‌کێك بووه‌ له‌و موجاهیده‌‌ سوار چاکانه‌ی که‌ جه‌نگاوه‌ بۆ ڕه‌زامه‌ندی خوای گه‌وره‌ و سه‌ر خستنی ئایینی ئیسلام به‌رامبه‌ر به‌ (ته‌تار) ڕوو به‌ ڕوویاندا وه‌ستاوه‌ ، بۆیه‌ ده‌گێرنه‌وه‌ که‌ شـێخ له‌ شه‌ری (ته‌تاره‌) کان که‌ هێرشیان بردۆته‌ سه‌ر (دیمه‌شق) جه‌نگاوه‌ و له‌ شه‌ری ڕزگار کردنی (عکا) دا به‌شداری کردوه‌ و زۆر ئازا و چاو نه‌ترس بووه‌ به‌رامبه‌ر به‌ دووژمنان و زۆر سه‌یریان به‌ ئازایه‌تی ئه‌و که‌له‌ پیاوه‌ موجاهیده‌ هاتووه.

مــردنـــی :

شێخ زۆر به‌ ڕاستی و دروستی ئایینه‌که‌ی ڕاگه‌یانده‌وه‌ و بانگه‌وازی بۆ کردووه‌ بۆ ئه‌وه‌ی ڕه‌زامه‌ندی خوای گه‌وره‌ به‌ده‌ست بهێنێت ، بۆیه‌ چه‌نده‌ها جار له‌ لایه‌ن دوژمنانی ئیسلام و مسلماناندا به‌ندکردن و ئه‌شکه‌نجه‌ و ده‌ربه‌ده‌ری بینیوه‌ ، و له‌ به‌ندیخانه‌یه‌ك گرتبوویان که‌ پێیان ده‌گوت (القلعة) له‌ شاری (دمشق) ، دوای ئه‌وه‌ شـێخ نزیکه‌ی بیست و چه‌ند ڕۆژێك نه‌خۆش که‌وت که‌ زۆربه‌ی خه‌ڵكیش به‌ نه‌خۆشیه‌که‌یان نه‌ده‌زانی ، له‌ شه‌وی دوو شه‌ممه‌ی (20  ذی القعدة له‌ ساڵی 728) ی هجری کۆچی دوایی کرد ، ده‌گێرنه‌وه‌ که‌ ئه‌و ڕۆژه‌ ده‌رگای به‌ندیخانه‌که‌یان کردبووه‌وه‌‌ و خه‌ڵکێکی زۆر هاتبوونه‌ به‌رده‌م ده‌رگای به‌ندیخانه‌که‌ و خه‌ڵك زۆربه‌ی دوکانه‌کانیان نه‌کردبووه‌وه‌ وه‌ زۆرێك له‌ پیاوچاکان و زانا و هاوه‌ڵ و دۆسته‌کانی شـێخ هاتبوون، ئاگاداری برایه‌که‌یان (زینُ الدّین عبد الرحمن) کرده‌وه‌ که‌ شـێخ له‌و کاته‌ی که‌ چۆته‌ به‌ندیخانه‌و (80) جار خه‌تمی قورئانی پیرۆزی کردبوو هه‌تاکو ئه‌و کاته‌ی وه‌فاتی کرد ، و ده‌گێرنه‌وه‌ که‌ له‌ (81) خه‌تمیدا بوو گه‌یشتبووه‌ ئه‌و ئایه‌ته‌ی که‌ خوای گه‌وره‌ ده‌فه‌رمووێت: (( إِنَّ الْمُتَّقِینَ فِی جَنَّاتٍ وَنَهَرٍ * فِی مَقْعَدِ صِدْقٍ عِندَ مَلِیكٍ مُّقْتَدِرٍ)) سوره‌تی (القمر 54-55) ، هه‌ندێك له‌‌ ئاماده‌بووان له‌وێدا هاتن بۆ شوشتنی شـێخ و یارمه‌تی شوشتنه‌که‌یان دا ، و دوای ئه‌وه‌ نوێژیان له‌سه‌ر شـێخی پایه‌دار ئیمامی به‌رێز (ئیبنو ته‌یمییه‌) کرد . رحمه‌ الله‌ شیخنا
 
مامۆستاکانی :
 
ــ والده‌ وهو أحد الفقهاء الأجلاء
ــ أبو العباس أحمد بن عبد الدائم
ــ إبن أبی الیسر
ــ الشیخ شمس الدین عبد الرحمن المقدسی الحنبلی
ــ إبن الظاهری الحافظ أبو العباس الحبلی الحنفی
و زۆریتریش ........
 
قوتابیه‌کانی :
 
§         الإمام ابن القیم الجوزی ( رحمه‌ الله‌ )
§         الإمام الحافظ إبن الکثیر ( رحمه‌ الله‌ )
§         أبو عبد الله‌ محمد بن أحمد بن عبد الهادی ( رحمه‌ الله‌ )
§         أبو الحجاج یوسفبن الزکی عبد الرحمن المزی ( رحمه‌ الله‌ )
§         أبو عبد الله‌ محمد بن عثمان الذهبی ( رحمه‌ الله‌ )                                       
§         علم الدین القاسم بن محمد البرزالی ( رحمه‌ الله‌ )
و زۆریتریش ..........
 
کیتاب و به‌رهه‌مه‌کانی :
 
§         الفتاوى الكبرى- مجموع الفتاوى
§         المنهج القویم فی اختصار الصراط المستقیم
§         القواعد النورانیة الفقهیة
§         الصارم المسلول على شاتم الرسول
§         البیان المبین فی أخبار الجن والشیاطین
§         العقیدة الواسطیة
§         إقضاء الصراط المستقیم لمخالفة أصحاب الجحیم
§         بیان تلبیس الجهمیة
§         منهاج السنة النبیة فی نقض الکلام الشیعة القدریة
§         الفرقان بین أولیاء الرحمن و أولیاء الشیطان
§         الإستقامة
§         النبوات
§         درء تعارض العقل و النقل
§         الجواب الصحیح لمن بدل دین المسیح
 
ــ  شێخ - رحمه‌ الله‌ - کیتاب و به‌رهه‌می زۆر به‌ ناو بانگی هه‌یه له ‌توانام نایه‌ت که‌ سه‌ر ژمێریان بکه‌م بۆیه‌ من هه‌ر ئه‌وه‌نده‌م هێناوه‌ته‌وه‌ .
 
وته‌ جوان و شیرنه‌کانی:
 
ــ انا حبسی خلوة ، و قتلی شهادة ، و إخراجی من بلدی سیاحة .
ــ ما یصنع أعداء بی ؟ انا جنتی و بستانی فی صدری ،
ــ انی رحت ، فهی معی لا تفارقنی .
 
وه‌ هه‌روه‌ها ده‌یووت:
 
ــ  قـبحا لـمن نـبذ الکتاب وراءه‌   ـــ   واذا استدل یقول قال الاخطل .
ــ  حب الصحابة کلهم لی مذهب   ـــ    ومودة القربى بها أتوسل.
ــ  ولـکلهم قـدر و فـضل سـاطع   ـــ    لکنما الصدیق منهم أفضل.
 
و ‌کاتێك که‌ له‌ به‌ندیخانه ‌بوو ده‌یووت:
 
ــ المأسور من أسره‌ هواه‌، و المحبوس من حبس قلبه‌ عن ربه .
 
 
سه‌رچاوه‌کان:
 
ــ البدایة و النهایة ، لإبن کثیر
ــ العقود الدریة من مناقب شیخ الإسلام ابن تیمیة ، محمد بن احمد شمس الدین الذهبی
ــ إبن تیمیة ، لأبی الحسن الندوی
ــ دعاوی المناوئین لشیخ الإسلام إبن تیمیة ، للدکتورعبدالله بن صالح بن عبدالعزیز الغصن‌
ــ  کتاب على ساحل إبن تیمیة ، لعایض القرنی
 

 
 
له‌ دوعـای خــێر بـێ به‌شمـان مـه‌کـه‌ن
 
 
وآخــر دعـوانـا ان الـحـمـد للــه‌ رب العــالـمیـن
          

صفحات سایت

پیچک