تبلیغات
ماڵپه‌ری ئیسلام كورد
Rss
Logo
ADS
زاراوه‌كانی قیرائات

مه‌تنی تحفة الأطفال

ته‌فسیری قورئانی پیرۆز

شێوازی نوێژی پێغه‌مبه‌ر

ئامۆژگاری بۆ موسڵمانان

كاتی بانگه‌كان&بانكبێژان

24 كاتژمێر راسته‌وخۆ

ئاماری ماڵپه‌ر
میوانانی سه‌رهێل

ژماره‌ى سه‌ردانه‌كان

ڕاپرسی ماڵپه‌ر
ئایا تا ئێستا سوودت له‌ ماڵپه‌ری ئیسلام كورد بینیوه‌؟؟؟

ماڵپه‌ره‌ كۆنه‌كه‌مان
عه‌لمانیه‌ت بناسه‌
گێژاوی مه‌دخه‌لیزم
مێژووی انصار الاسلام
فیرعه‌ونی زه‌مان و قه‌یرانی...

 

 

 

ئه‌م بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌ته‌وه‌
له‌ به‌شی : بیروباوه‌ڕی موسڵمان,

 

بگه‌ به ‌مه‌رام له ‌"حوكم و ناسینی جۆره‌كانی حوكام" به‌شی سێیه‌م


نوسینی: م،سه‌رباز موحه‌ممه‌د حه‌سه‌ن


الحمد لله وكفى والصلاة والسلام على نبیه المصطفى..

مافی دووه‌می حاكم:
 الْحق الثَّانِی: بذل النَّصِیحَة لَهُ سرا وَعَلَانِیَة. قَالَ رَسُول الله  صلى الله عَلَیْهِ وَسلم : " الدّین النّصِیحَه‌  " قَالُوا: لمن؟ " قَال لله، وَلِرَسُولِهِ، وَلِأَئِمَّةِ المُسْلِمِینَ وَعَامَّتِهِمْ   " .

واته‌: ((ئاین نه‌صیحه‌ته‌ دڵسۆزیه‌ بۆ خوای په‌روه‌ردگار و بۆ پێغه‌مبه‌ری خۆشه‌ویست و بۆ سه‌ره‌ك و حاكمی موسڵمان و بۆ هه‌موو موسلمانان)).

زانایان له‌مانای (النصیحة)ده‌فه‌رمون: "الناصِحُ الخالص من العسل وغیره، مثل الناصع. وكل شئ 

خلص فقد نصح. وانْتَصَحَ فلانٌ، أی قبل النصیحة. [الصحاح تاج اللغة].هه‌روه‌ها ئیمام "ابن منظور" ده‌فه‌رموێ: "نَصَحَ الشیءُ: خَلَصَ. والناصحُ: الْخَالِصُ مِنَ الْعَسَلِ وَغَیْرِهِ. وَكُلُّ شیءٍ خَلَصَ، فَقَدْ نَصَحَ. [لسان العرب٢/٦١٥]. هه‌روه‌ها ئیمام"ابن فارس" ده‌فه‌رموێ: "نَصَحَ. النُّونُ وَالصَّادُ وَالْحَاءُ أَصْلٌ یَدُلُّ عَلَى مُلَاءَمَةٍ بَیْنَ شَیْئَیْنِ وَإِصْلَاحٍ لَهُمَا".  [مقاییس اللغة ٥/ ٤٣٥].

واته:‌ "پالافته‌ی هه‌نگوین پێی ده‌وترێ "ناصح" وه‌ پوخته‌ی هه‌موو شتێك نوصحه"‌ 

خوای په‌روه‌ردگار-سبحانه وتعالى- ده‌فه‌رموێ: {لَیْسَ عَلَى الضُّعَفَاءِ وَلَا عَلَى الْمَرْضَى وَلَا عَلَى الَّذِینَ لَا یَجِدُونَ مَا یُنْفِقُونَ حَرَجٌ إِذَا نَصَحُوا لِلَّهِ وَرَسُولِهِ مَا عَلَى الْمُحْسِنِینَ مِنْ سَبِیلٍ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِیمٌ} [التوبة: ٩١ ].

نه‌ك ئه‌وانه‌ی عوزر دێننه‌وه‌ به‌ڵكو ئه‌و خاوه‌ن عوزرانه‌ی كه‌ ناتوانن به‌كاروانی جیهاد بگه‌ن ئه‌وانه‌ گوناهیان له‌سه‌ر نییه‌ گه‌ر بمێننه‌وه‌ به‌مه‌رجی ئه‌وه‌ی {إِذَا نَصَحُوا لِلَّهِ وَرَسُولِهِ}  دڵسۆزبن بۆ  خوای په‌روه‌ردگار و پێغه‌مبه‌ری خۆشه‌ویست -صلى الله علیه وسلم- واته‌ ئه‌وانه‌ ده‌بێت هه‌نده‌ دڵسۆزبن ئاسایشی كۆمه‌ڵ بپارێزن ببن به‌چاوی پاسه‌وان و یارمه‌تیده‌ری كه‌س و كاری موجاهیدان كه‌وابوو نه‌صیحه‌ت بۆ خوای گه‌وره‌ پاراستن و گه‌یاندنی ئاینه‌كه‌یه‌تی و نه‌صیحه‌ت بۆ پێغه‌مبه‌ری خۆشه‌ویست - صلى الله علیه وسلم-گه‌یاندن و پاراستنی سونه‌ته‌كه‌یه‌تی. 

پێغه‌مبه‌ری خۆشه‌ویستمان -صلى الله علیه وسلم- ده‌فه‌رموێ:[الدِّینُ النَّصِیحَةُ: لِلَّهِ وَلِرَسُولِهِ وَلِأَئِمَّةِ المُسْلِمِینَ وَعَامَّتِهِمْ]رواه البخاری هه‌روه‌ها پێغه‌بمه‌ری خۆشه‌ویستمان - صلى الله علیه وسلم- ده‌فه‌رموێ: [الدِّینُ النَّصِیحَةُ قُلْنَا: لِمَنْ؟ قَالَ: «لِلَّهِ وَلِكِتَابِهِ وَلِرَسُولِهِ وَلِأَئِمَّةِ الْمُسْلِمِینَ وَعَامَّتِهِمْ] رواه مسلم    .

كه‌وابوو نه‌صیحه‌ت بۆ خوای گه‌وره‌ گه‌یاندن و پاراستنی عیلمی ته‌وحیده‌، یه‌كتایی له‌ په‌روه‌ردگاری و ئولوهیه‌ت و ناو و صیفه‌ته‌ جوانه‌كانی، نه‌صیحه‌ت بۆ پێغه‌مبه‌ری خۆشه‌ویست -صلى الله علیه وسلم-  پاراستن و گه‌یاندنی سونه‌تییه‌تی، نه‌صیحه‌ت بۆ كیتابی خوای گه‌وره‌ كار كردنه‌ به ‌ئه‌حكامه‌كانی وه‌ نه صیحه‌ت بۆ حاكم و سه‌ره‌ك و خه‌لیفه‌ی موسڵمانان به‌گوێكردنی و ده‌رنه‌چونه‌ له‌ ده‌سه‌ڵاتی له ‌چوارچێوه‌ی تاعه‌تی خوای گه‌وره،‌ وه‌ نه‌صیحه‌ت بۆ ته‌واوی خه‌ڵكی پاراستنی مافیانه ‌و ته‌عاموله‌ له‌گه‌ڵیان له‌سه‌ر بنچینه‌و بنه‌مای{إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ فَأَصْلِحُوا بَیْنَ أَخَوَیْكُمْ وَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ}(الحجرات:١٠) وه‌ فه‌رموده‌ی خۆشه‌ویستمان [تَرَى المُؤْمِنِینَ فِی تَرَاحُمِهِمْ وَتَوَادِّهِمْ وَتَعَاطُفِهِمْ، كَمَثَلِ الجَسَدِ، إِذَا اشْتَكَى عُضْوًا تَدَاعَى لَهُ سَائِرُ جَسَدِهِ بِالسَّهَرِ وَالحُمَّى]. رواه البخاری

نوصحی حاكم و سه‌ره‌ك وه‌ دڵسۆزی بۆی مافی خۆیه‌تی ئێمه‌ تاوانبارین گه‌ر به‌و مافه‌ هه‌ڵنه‌ستین، زانایان باسی چۆنیه‌تی ووتنی كه‌لیمه‌ی حه‌ق و نوصحی حاكمیان كردووه‌ كه‌ ئه‌وه‌ش  ئیشی كه‌سی دڵسۆزو خاون عیلم و حیكمه‌ته‌ و فه‌ڕزی كیفایه‌ته‌ گه‌ر كۆمه‌ڵێك پێی هه‌ڵسان له‌سه‌ر خه‌ڵكی تر لاده‌چێت، نوصحی حاكم نابێت ببێته‌ مایه‌ی به‌كه‌مزانین و سوككردنی  وه‌زیفه‌ی حوكم له‌به‌ر ئه‌وه‌ی نوصح ئاداب و بنچینه‌ و بنه‌مای خۆی هه‌یه‌.

 الْحق الثَّالِث: الْقیام بنصرتهم بَاطِنا وظاهراً ببذل المجهود فِی ذَلِك لما فِیهِ نصر الْمُسلمین وَإِقَامَة حُرْمَة الدّین، وكف أَیدی الْمُعْتَدِینَ.

مافی سێیه‌م: پشتگیری و سه‌رخستنی حاكم به‌نهێنی و ئاشكرا و خۆ ماندو كردن له‌و بواره‌وه‌ له‌به‌ر ئه‌وه‌ی بونی حاكم پاراستنی ئه‌من و ئاسایشه‌ و سه‌رخستنی موسڵمانانه‌ و پاراستنی سنوری شه‌رعه‌، موسڵمان ده‌بێت كه‌سێكیان هه‌بێ له‌ده‌وری كۆببنه‌وه‌ ئه‌و كه‌سه‌ش ئاین بپارێزێت و كێشه‌كان یه‌كلا بكاته‌وه‌ .

 الْحق الرَّابِع: أَن یعرف لَهُ عَظِیم حَقه، وَمَا یجب من تَعْظِیم قدره، فیعامل بِمَا یجب لَهُ من الاحترام وَالْإِكْرَام، وَمَا جعل الله تَعَالَى لَهُ من الإعظام، وَلذَلِك كَانَ الْعلمَاء الْأَعْلَام من أَئِمَّة الْإِسْلَام یعظمون حرمتهم، ویلبون دعوتهم مَعَ زهدهم وورعهم وَعدم الطمع فِیمَا لدیهم، وَمَا یَفْعَله بعض المنتسبین إِلَى الزّهْد من قلَّة الْأَدَب مَعَهم، فَلَیْسَ من السّنة.

مافی چواره‌م: رێزو پله‌ی حاكم بزانرێت و حورمه‌تی بگیرێت و فه‌رمانی خوای له‌و ڕه‌چاو بكرێ كه ‌فه‌رمانی پێكردوین گوێبیستی حاكم ببین، هه‌ر له‌به‌ر گرنگی و گه‌وره‌یی مافی حاكمه‌ زانایان  حورمه‌تی ئه‌و مه‌قامه‌یان پاراستوه‌، بۆیه‌ ئیمامه‌كان قسه‌گوتن به‌سوڵتانیان به‌ پیشه‌ی ئه‌هلی  ئه‌هواء زانیوه‌ و دوعاكردنیش بۆ سوڵتان  به‌نیشانه‌ی خه‌یریان زانیوه‌، هه‌ر له‌و بواره‌وه‌ "الفضیل كوری عیاض" ره‌حمه‌تی خوای لێبێ- فه‌رمویه‌تی: "لو كانت لی دعوة ما جعلتها الا فی السلطان" بڕوانه‌: شرح السنة للبربهاری لاپەڕە: ١١٣" گه‌ر دوعایه‌كی قبوڵ كراوم هه‌بێ ‌ بۆ حاكمی ده‌كه‌م"

 الْحق الْخَامِس: إیقاظه عِنْد غفلته، وإرشاده عِنْد هفوته، شَفَقَة عَلَیْهِ، وحفظاً لدینِهِ وَعرضه، وصیانةً لما جعله الله إِلَیْهِ من  الْخَطَأ فِیهِ.

مافی پێنجه‌م: وشیار كردنه‌وه‌ی له‌كاتی غه‌فڵه‌ت بوونی، ئه‌وه‌ش خاڵێكی زۆر گرنگه‌، هه‌ر بۆیه‌ زۆرجار زانایان له ‌مه‌جلسی خه‌لیفه‌ یا والی یا حاكم  وه‌عزیان داوه ‌و خه‌لیفه‌یان هێناوه‌ته‌ گریان، دیاره‌ خه‌لیفه‌ش  ده‌بێ ئاماده‌یی هه‌بێ گوێ له‌زانایان بگرێ .

"أَبُو مُسْلِمٍ الْخَوْلَانِیُّ" ڕه‌زاو ڕه‌حمه‌تی خوای لێبێ- ده‌چێته‌ خزمه‌ت "مُعَاوِیَةَ بْنِ أبی سفیان" ڕه‌زاو ڕه‌حمه‌تی خوایان له‌سه‌ر بێ- ده‌فه‌رموێ: "السلام علیك أیها الْأَجِیرُ"(الاجیر)   به‌و كه‌سه‌ ده‌وترێ كه‌ له‌لایه‌ن كه‌سێكه‌وه‌ به‌ڕاپه‌ڕاندنی كارێك گیراوه‌ به‌قه‌ت ڕاپه‌ڕاندنی كاره‌كه‌ی كرێی خۆی وه‌رده‌گرێ، ئه‌و خه‌ڵكه‌ی له‌وێ ئاماده‌ن ده‌ڵێن" بڵێ، سلاوی خوات لێبێ ئه‌میر (السَّلَامُ عَلَیْك أَیُّهَا الْأَمِیرُ)، ئه‌ویش هه‌ر به‌ "الاجیر" سه‌لامه‌كه‌ی لێده‌كا دوای سێ جار دووباره‌ كردنه‌وه‌ ئینجا "مُعَاوِیَةُ" ڕه‌زاو ره‌حمه‌تی خوای له‌سه‌ر بێ- ده‌فه‌رموێ:"دَعُوا أَبَا مُسْلِمٍ فَإِنَّهُ أَعْلَمُ بِمَا یَقُولُ" واز له ئه‌بو موسلیم بهێنن ئه‌و خۆی زانا تره‌ به‌وه‌ی ده‌یڵێ، ئینجا ئه‌بو موسلیم ده‌فه‌رموێ: "إنَّمَا أَنْتَ أَجِیرٌ اسْتَأْجَرَك رَبُّ هَذِهِ الْغَنَمِ لِرِعَایَتِهَا؛ فَإِنْ أَنْتَ هَنَّأَتْ جَرْبَاهَا، وَدَاوَیْت مَرْضَاهَا، وَحَبَسْت أُولَاهَا عَلَى أُخْرَاهَا: وَفَّاك سَیِّدُهَا أَجْرَك، وَإِنْ أَنْتَ لَمْ تَهْنَأْ جَرْبَاهَا وَلَمْ تُدَاوِ مَرْضَاهَا؛ وَلَمْ تَحْبِسْ أُولَاهَا على أخراها عاقبك سیدها"

واته‌: "تۆ كرێگرته‌ی وه‌كو ئه‌و شوانه‌ی به‌كرێ ده‌گیرێ گه‌ر هاتو ئاگای له‌مه‌ڕه‌كانی هه‌بوو، وە نه‌خۆشه‌كانی چاره‌كرد ئه‌وا ئه‌و كه‌سه‌ی كه‌ به‌كرێی گرتووه‌ ئه‌جره‌كه‌ی ده‌داتێ، وه‌ گه‌ر ئاگای له‌ مه‌ڕه‌كان نه‌بوو نه‌خۆشه‌كانی چاره‌نه‌كرد ئه‌وا خاوه‌نه‌كه‌ی سزای ده‌دا" [بروانه‌: السیاسة الشرعیة فی إصلاح الراعی والرعیة لاپەڕە: ١١] مه‌به‌ست لێره‌دا ئه‌وه‌یه‌ حاكم ده‌بێت دڵسۆزانه‌ وه‌ ئاگا بكرێته‌وه‌ گه‌ر غه‌فڵه‌ت دایگرت .

الْحق السَّادِس: تحذیره من عَدو یَقْصِدهُ بِسوء، وحاسد یرومه بأذى، أَو خارجی یخَاف عَلَیْهِ مِنْهُ، وَمن كل شَیْء یخَاف عَلَیْهِ مِنْهُ على اخْتِلَاف أَنْوَاع ذَلِك وأجناسه، فَإِن ذَلِك من آكِد حُقُوقه وأوجبها. 

مافی شه‌شه‌می گه‌ر هه‌ستكرا دوژمنێك به‌رێوه‌یه‌ بۆ زیان گه‌یاندن پێی ئه‌وا ده‌بێت وشیار بكرێته‌وه‌، یان كه‌سێكی خه‌واریج ویستی زیانی پێبگه‌یه‌نێ ئه‌وا ده‌بێ زوو ووشیاری بدرێتێ، پاراستنی خه‌لیفه‌ یا حاكم له‌هه‌موو جۆره‌ هه‌ره‌شه‌یه‌ك بۆ سه‌ر گیانی مافی خۆیه‌تی به‌سه‌ر ئه‌و خه‌ڵكه‌ .

الْحق السَّابِع: إِعْلَامه بسیرة عماله: الَّذین هُوَ مطَالب بهم، ومشغول الذِّمَّة بسببهم لینْظر لنَفسِهِ فِی خلاص ذمَّته، وللأمة فِی مصَالح ملكه ورعیته. 

دوورنییه‌ خه‌لیفه‌ یا حاكم له‌به‌ر زۆری مه‌شغه‌ڵه‌ت نه‌توانێ به‌ته‌واوی چاودێری ئه‌و كه‌سانه‌ی بكات كه‌ كاری پێراسپاردوون، بۆیه‌ له‌كاتی بینینی هه‌ر بێ شه‌رعییه‌ك له ‌كاربه‌ده‌ستێك ده‌بێت سه‌ره‌تا ووشیار بكرێته‌وه‌ گه‌ر ئاماده‌ی خۆ چاككردنی نه‌بوو ئه‌و كات هه‌واڵ ده‌درێته‌ خه‌لیفه‌ بۆ چاره‌ی كێشه‌كه‌. له‌سه‌ر ده‌می خیلافه‌ی ڕاشیده‌ خه‌لیفه‌كان له‌نێو خه‌ڵكیدا ژیاون و هه‌ستیان به‌كێشه‌كانی ئه‌و خه‌ڵكه‌ كردووه‌ و خۆیان زیاتر نه‌بینیوه‌ له‌ كه‌سێكی ئه‌و كۆمه‌ڵه‌، هه‌ر له‌به‌ر ئه‌وه‌ش  متامه‌نه‌یان پێكراوه‌، كاربه‌ده‌ست ئه‌وكات سه‌ره‌ڕای ترسی خوای گه‌وره ‌-سبحانه وتعالی- ترسی ئه‌وه‌شی هه‌بووه‌ كه‌ خه‌لیفه‌ یا حاكم حیسابی له‌گه‌ڵ بكات، وه‌ له‌ هه‌ر ویلایه‌تێك والییەك بێشه‌رعی كردبا به‌بێ ترس هه‌واڵه‌كه‌یان گه‌یاندۆته‌ خه‌لیفه و چاره‌ی كێشه‌كان كراوه‌، زۆر جاریش خه‌لیفه‌ به‌بێ كێشه‌ توانیویەتی كاربه‌ده‌ست بگۆڕێ، ئه‌و جۆره‌ بابه‌تانه‌ش زۆره‌ له‌ مێژووی ئیسلام.

الْحق الثَّامِن: إعانته على مَا تحمله من أعباء الْأمة ومساعدته على ذَلِك بِقدر المكنة، قَالَ الله تَعَالَى {وتعانوا على الْبر وَالتَّقوى} وأحق من أعین على ذَلِك وُلَاة الْأُمُور.

مافی هه‌شته‌می خه‌لیفه‌ به‌سه‌ر خه‌ڵكی پشتگیری كردنییه‌تی له‌و باره‌ی كه‌ هه‌ڵی گرتووه‌ به‌پێی توانا له‌پێناو خوای په‌ره‌وه‌ردگار. له‌سه‌ر بنچینه ‌و بنه‌مای {وتعانوا على الْبر وَالتَّقوى} وه ‌له‌ خه‌لیفه‌ یا حاكم له‌‌هه‌موو كه‌س زیاتر شایسته‌ی ئه‌و هاوكاری كردنه‌یه‌. واته‌ موسڵمانان هه‌رده‌م دڵسۆزو هۆكاری سه‌قامگیرین نه‌ك سه‌رچاوه‌ی گێره‌شێوێنی بن .

الْحق التَّاسِع: رد الْقُلُوب النافرة عَنهُ إِلَیْهِ، وَجمع محبَّة النَّاس عَلَیْهِ؛ لما فِی ذَلِك من مصَالح الْأمة وانتظام أُمُور الْملَّة. 

مافی ده‌یه‌می: هه‌وڵدان بۆ چاككردنه‌وه‌ی ئه‌و دڵانه‌ی كه‌ له‌ خه‌لیفه‌ شكاوه‌ و گیرانه‌وه‌ی دڵه‌ ڕه‌نجاوه‌كان بۆ ریزی گوێڕایه‌لان، به‌ڕه‌واندنه‌وه‌ی گومانه‌كان و ڕوونكردنه‌وه‌ بابه‌ته‌كان، وه‌كو ئه‌و گفتوگۆیه‌ی"إبن عباس" ڕه‌زای خوای له‌سه‌ر بێ- له‌گه‌ڵ خه‌واریجه‌كانی كرد بۆ گێرانه‌وه‌یان بۆ چوارچێوه‌ی خیلافه‌ت.

 الْحق الْعَاشِر: الذب عَنهُ بالْقَوْل وَالْفِعْل، وبالمال وَالنَّفس والأهل فِی الظَّاهِر  وَالْبَاطِن، والسر وَالْعَلَانِیَة. 

پاراستنی خه‌لیفه‌ و ده‌رنه‌چوون له‌فه‌رمانه‌كانی و پاراستنی یه‌كێتی ڕیزی موسڵمانان  به‌نهێنی و ئاشكرا.

گه‌ر له‌ ئیسلامدا حاكم و مه‌حكموم له‌سه‌ر ئه‌و بنچنیانه‌ له‌گه‌ڵ یه‌كتر ڕه‌فتار بكه‌ن بێگومان  ده‌ێته‌ هۆكاری پێشكه‌وتن و بونیاتنانی ژیارێك مۆرڤایه‌تی له ‌پێناویا بحه‌سێته‌وه‌، ئه‌وه‌ به‌كورتی مافه‌كانی حاكمه‌ له‌سه‌ر خه‌ڵكی و پێشتریش باس له‌مافه‌كانی خه‌ڵكی كرا به‌سه‌ر حاكم، وه‌ گرنگه‌ ئه‌و دیدو تێڕوانیه‌ بۆ حاكم و مه‌حكموم زیاتر لێكۆڵینه‌وه‌ی لەسه‌ر بكرێ، ئه‌و گومانانه‌ بڕه‌وێندرێته‌وه‌ كه‌ گوایه‌ موسڵمانان دژی ئه‌من و ئاسایشن و هۆكاری سه‌قامگیر بوون نین.

دوای ئه‌وه‌ی به‌كورتی باسی ئه‌رك و مافه‌كانی حاكم و مه‌حكوم كرا، گرنگه‌ تیشك بخرێت سه‌ر جۆره‌كانی حاكم.

چۆن له‌ كۆمه‌ڵ كه‌سی بڕوادار و موسڵمان و كافر بوونی هه‌یه‌،  هه‌ر به‌هه‌مان شێوه‌ حاكمی بڕوادارو حاكمی موسڵمان و حاكمی كافر بوونی هه‌یه،‌ له‌ژێر هه‌ر به‌شێك له‌و به‌شانه‌ وورده‌كارییه‌كی زۆر هه‌یه‌ و مامه‌ڵه‌ی  هه‌ریه‌كێك له‌و حاكمانه‌ش له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی تر جودایه‌، جه‌هله‌ به‌دینی خوای په‌روه‌دگار مامه‌ڵه‌ی حاكمی بڕوادار له‌گه‌ڵ حاكمی موسڵمان وه‌ له‌گه‌ڵ حاكمی كافر له‌یه‌ك جودانه‌كرێته‌وه‌، حاكمێك كه‌ له‌ حوكمه‌كه‌ی ئه‌و شه‌رعی خوا سه‌روه‌ره‌ زۆر جودایه‌ له‌گه‌ڵ حاكمێك دژایه‌تی شه‌رعی خوا ده‌كات و واده‌زانی به‌فوی زاری نوری ئه‌و ئیسلامه‌ ده‌كوژێته‌وه‌.

به‌پشتیوانی خوای په‌روه‌دگار له‌به‌شی چواره‌مدا به‌چه‌ند خاڵێك هه‌وڵده‌ده‌ین تیشك بخه‌ینه‌سه‌ر ئه‌و‌ بابه‌ته‌ .
          

صفحات سایت

پیچک