ماڵپه‌ری ئیسلام كورد
Rss
Logo
ADS
زاراوه‌كانی قیرائات

مه‌تنی تحفة الأطفال

ته‌فسیری قورئانی پیرۆز

شێوازی نوێژی پێغه‌مبه‌ر

ئامۆژگاری بۆ موسڵمانان

كاتی بانگه‌كان&بانكبێژان

24 كاتژمێر راسته‌وخۆ

ئاماری ماڵپه‌ر
میوانانی سه‌رهێل

ژماره‌ى سه‌ردانه‌كان

ڕاپرسی ماڵپه‌ر
ئایا تا ئێستا سوودت له‌ ماڵپه‌ری ئیسلام كورد بینیوه‌؟؟؟

ماڵپه‌ره‌ كۆنه‌كه‌مان
عه‌لمانیه‌ت بناسه‌
گێژاوی مه‌دخه‌لیزم
مێژووی انصار الاسلام
فیرعه‌ونی زه‌مان و قه‌یرانی...

 

 

 

ئه‌م بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌ته‌وه‌
له‌ به‌شی : مردن و رۆژی دوایی,

 

گیان كێشانى ئینسانی کافر له‌قورئان و فه‌رمووده‌ صه‌حیحه‌کاندا


 ئێستا ده‌گه‌ڕێینه‌وه‌ سه‌ر باسى گیان كێشانى كافر له‌ درێژه‌ى فه‌رمووده‌كه‌ى پێغه‌مبه‌ر (صلی الله‌ علیه‌ وسلم) كه‌ (براء) ده‌یگێڕێته‌وه‌ ده‌فه‌رمووێت : ((إن العبد الكافر )) له‌ ڕیوایه‌تێكى تردا [(الفاجر) إذا كان فی إنقطاع من الدنیا وإقبال من الآخرة ] ـ له‌ ڕیوایه‌تێكى تردا ـ [إن الكافر إذا إحتضر ]( أخرجه : النسائی فی ((السنن)) (4/10) ، وصححه الشیخ الألبانی فی ((صحیح النسائی)) (1729)) ـ [ نزل إلیه من السماء ملائكة العذاب ]( أخرجه :  الحاكم فی ((المستدرك)) (1/352))ـ له‌ ڕیوایه‌تێكى تردا ـ [ملائكة غِلاظٌ شِداد] سود الوجوه معهم المسوح من النار ـ له‌ ڕیوایه‌تێكى تردا ـ [أرسل إلیه بقطعة نجاد أنتن من كل نتن،وأخشن من كل خشن ]( أخرجه : الهیثمی فی ((مجمع الزوائد)) (2/328) مرفوعا) فیجلسون منه مد البصر فیقولون: اخرجى ساخطة مسخوطاً علیك إلى عذاب الله عز وجل ] (أخرجه : النسائی فی ((السنن)) (4/10)) [وسخطه]( أخرجه : الحاكم فی ((المستدرك)) (1/352)) ـ له‌ ڕیوایه‌تێكى تردا [قیل أیتها النفس الخبیثة كانت فی الجسد الخبیث ، اخرجى ذمیمة 

وأبشری بحمیم وغساق وآخر من شكله أزواج ، فلا یزال یقال لها ذلك حتى تخرج ] ))( أخرجه : النسائی فی ((التفسیر)) (462)) واته‌ : كاتێك كافر یان خراپه‌ كار نزیكى مردن ده‌بێته‌وه‌ ، فریشته‌كانى سزا له‌ ئاسمانه‌وه‌ دێنه‌ خواره‌وه‌ بۆ لاى كه‌ زۆر توندو تیژو  به‌زه‌بروو هێزن ، وڕوخسار ڕه‌شن كفنێكیان پێ یه‌ له‌ ئاگره‌كه‌ زبر تره‌ له‌ هه‌موو زبرێك وه‌ بۆ گه‌نتره‌ له‌ هه‌موو بۆگه‌نێك  ، پاشان لاى داده‌نیشن هه‌تا چاوى بڕ ده‌كات وه‌ پێى ده‌ڵێن : ئه‌ى ڕۆحى لێ توڕه‌بوو وه‌ره‌ ده‌ره‌وه‌ بۆ لاى سزا وتوڕه‌یى خواى گه‌وره‌. یان پێى ده‌ڵێن : ئه‌ى ڕۆحى پیس كه‌ له‌جه‌سته‌یه‌كى پیس دا بوویت وه‌ره‌ ده‌ره‌وه‌ بێزراویت وه‌ مژده‌ت لێ بێ به‌سزاى ئاوى له‌ كوڵ هاتوو و پیسى دۆزه‌خ ، ئه‌مانه‌ى پێ ده‌وترێت تاوه‌كو دێته‌ ده‌ره‌وه‌.( نفس المصدر) بآگومان ئه‌و ڕۆحه‌ش له‌م كاته‌دا كه‌ مژده‌ى ئه‌و سزایه‌ى پێ ده‌درێ پێى ناخۆشه‌ كه‌ بگات به‌ خواى گه‌وره‌ .


وه‌ له‌ ڕوایه‌تێكدا : ((..... إذا كان عدوَّ الله نزل به الموت وعاین ما عاینَ ، فإنه یحب أن لا تخرج روحه أبدا والله یُبغِضُ لقاءه ...)) (أخرجه: البزار فی ((المسند)) (874) ، وعبدالله بن أحمد ((السنة)) (1375)). واته‌ : (گه‌ر دوژمى خوا كاتى مردنى هات و ئه‌و فریشتانه‌ى بینى حه‌ز ده‌كات هه‌رگیز ڕۆحى ده‌رنه‌چێت ، وه‌خواى گه‌وره‌ش پێى ناخۆشه‌ ئه‌و به‌نده‌ یه‌ى پێ ى بگات) .وه‌ به‌رده‌وام فریشته‌كان ئه‌و هه‌ڕه‌شانه‌ى لێ دووباره‌ ده‌كه‌نه‌وه‌...((ثم یجئ ملك الموت)) (ڕه‌زای خوای لێبێت) پاشان فریشته‌ى گیان  كێشان (سه‌لامى خواى لێ بێت ) دێته‌ لاى سه‌ریه‌وه‌ و داده‌نیشێت و پێى ده‌ڵێت : ئه‌ى نه‌فسى پیس وه‌ره‌ ده‌ر بۆ لاى ڕق و توڕه‌یى خواو . ڕۆحه‌كه‌ش به‌لاشه‌كه‌یدا بڵاوده‌بێته‌وه‌فریشته‌ى گیان كێشانیش ڕاى ده‌كێشێت و ده‌یهێنێته‌ده‌ر وه‌كو چۆن شیشێكى گۆشت برژاندنى قولاپدار بكرێت به‌ناو خوریه‌كى ته‌ڕى ـ ئاڵۆسكاودا هه‌مو خوریه‌كه‌ له‌گه‌ڵ خۆیدا به‌یه‌كجار ده‌هێنێته‌ ده‌ره‌وه‌ كه‌ ده‌ردێت هه‌مووشى ده‌ئاڵۆسكێ به‌یه‌كدا ... به‌هه‌مان شێوه‌ ئه‌و گیان ده‌رچوونه‌ هه‌موو ئه‌و ده‌مارو ده‌زولانه‌ى ناو له‌شى ئه‌و كافره‌ى پێ پارچه‌ پارچه‌ ده‌بێ له‌و كاته‌دا هه‌موو فریشته‌كانى نێوان ئاسمان و زه‌وى وه‌ هه‌موو فریشته‌كانى ئاسمان نه‌فرینى لێ ده‌كه‌ن و هه‌موو ده‌رگاكانى ئاسمانى له‌سه‌ر داده‌خرێت، وه‌ هه‌موو فریشته‌كانى ده‌رگاوان داوا ده‌كه‌ن له‌ خوا كه‌ ئه‌و ڕۆحه‌ پیسه‌ به‌لایاندا به‌رز نه‌بێته‌وه‌ و تێنه‌په‌ڕێت له‌وێوه‌ به‌ره‌و سه‌ره‌وه‌ ئنجا ڕۆحه‌كه‌ ده‌هێنرێته‌ ده‌ره‌وه‌ ...)) . (وه‌ ڕۆحى كافر له‌ لاشه‌ویلگه‌یه‌وه‌ ده‌هێنرێته‌ ده‌ره‌ وه‌ك ڕۆح كێشانى كه‌ر) (أخرجه :الطبرانی فی ((المعجم الكبیر)) (10417))، وه‌ له‌ چاو تروكانێكدا له‌ ده‌ستى فریشته‌ى گیان كێشانى وه‌رده‌گرن و ده‌یكه‌نه‌ ناو ئه‌و كفنه‌ زبره‌ بۆن ناخۆشه‌ بۆگه‌نه‌ دۆزه‌خیه‌وه‌ كه‌ ئاماده‌كراوه‌بۆ ڕۆحه‌ گڵاوه‌كه‌ى له‌ كاتى ده‌ركێشانى ئه‌و ڕۆحه‌ پیسه‌ بۆن ناخۆشه‌دا ، ناخۆشترین بۆن له‌و شوێنه‌دا له‌سه‌ر زه‌ویدا  بڵاوده‌بێته‌وه‌ به‌ هۆى ئه‌و ڕۆحه‌وه‌ پاشان به‌و ڕۆحه‌ پیسه‌وه‌ كه‌ تێده‌په‌ڕن به‌لاى هه‌ر كۆمه‌ڵێكدا له‌ فریشته‌كان ئه‌وان ده‌ڵێن: ئه‌م ڕۆحه‌ پیسه‌ كێیه‌؟ پێیان ده‌ڵێن : ئه‌مه‌ فڵانى كوڕى فڵانه‌ به‌ناشرین ترین ناو كه‌له‌ دنیادا ناوى براوه‌و پێى ناسراوه‌ هه‌تا ده‌گه‌یه‌نرێته‌ ئاسمانى دنیا ، داواى كردنه‌وه‌ى ده‌رگاى ئاسمان ده‌كه‌ن بۆ ئه‌و ڕۆحه‌ كه‌ بچێته‌ سه‌ره‌وه‌ ، ده‌رگاوانى ئاسمان پێى ده‌ڵێ : ئه‌مه‌ كێیه‌؟  ده‌ڵێن : ئه‌مه‌ فڵانى كوڕى فڵانه‌ ئه‌ویش ده‌ڵێ : ئه‌ى ڕۆحى پیس كه‌ له‌لاشه‌ى پیس دا بویت بێزراوى پێشوازیت لێ نه‌بێت بڕۆ هه‌رگیز ده‌رگاكانى ئاسمانت بۆ ناكرێته‌وه‌ ...) (أخرجه: النسائی فی ((التفسیر)) (462) ، وإبن ماجة فی ((السنن)) (4262)) .


پاشان پێغه‌مبه‌ر (صلی الله‌ علیه‌ وسلم) ئه‌م ئایه‌ته‌ى خوێنده‌وه‌: ( إِنَّ الَّذِینَ كَذَّبُوا بِآَیَاتِنَا وَاسْتَكْبَرُوا عَنْهَا لَا تُفَتَّحُ لَهُمْ أَبْوَابُ السَّمَاءِ وَلَا یَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ حَتَّى یَلِجَ الْجَمَلُ فِی سَمِّ الْخِیَاطِ وَكَذَلِكَ نَجْزِی الْمُجْرِمِینَ ) (الأعراف :40) . واته‌ : هه‌رگیز ده‌رگاى ئاسمانیان بۆ ناكرێته‌وه‌و ناچنه‌ به‌هه‌شت هه‌تا ووشتر نه‌چێت به‌ كونى ده‌رزیدا كه‌ ئه‌وه‌ش مه‌حاڵه‌ واته‌ هه‌رگیز ناچنه‌ به‌هه‌شت ، ئا به‌و شێوه‌یه‌ تاوانكار سزا ده‌درێت هێشتا ڕۆحه‌كه‌ى به‌رز نه‌بووه‌ته‌وه‌ بۆ سه‌ره‌وه‌ ئه‌مه‌ى پێ ووتراوه‌ ، وه‌ خواى گه‌وره‌  ده‌فه‌رمووێت : ناوى به‌نده‌كه‌م بنووسن له‌ ((سجین))دا له‌ ژێر حه‌وته‌م زه‌وى هه‌ره‌ خوار ...) (أخرجه: البیهقى فی ((شعب الایمان)) (395) وقال حدیث صحیح الاسناد) .


پاشان پێى ده‌وترێت : ئه‌و به‌نده‌یه‌م بگێڕنه‌وه‌ بۆ زه‌وى چونكه‌ من به‌ڵێنم داوه‌ كه‌ له‌ زه‌وى دروستم كردون و ده‌یانگێڕمه‌وه‌ بۆ ناو زه‌وى وه‌ هه‌ر له‌ناو زه‌ویه‌وه‌ دیسان زیندویان ده‌كه‌مه‌وه‌، وه‌ ڕۆحه‌كه‌ى فڕێ ده‌درێت له‌ ئاسمانه‌وه‌ چۆن فڕێ دانێك هه‌تا ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ و ده‌كه‌وێته‌ ناو لاشه‌كه‌ى خۆى ، پاشان پێغه‌مبه‌ر(صلی الله‌ علیه‌ وسلم) ئه‌و ئایه‌ته‌ى خوێنده‌وه‌ كه‌ ده‌فه‌رموێت: ( حُنَفَاءَ لِلَّهِ غَیْرَ مُشْرِكِینَ بِهِ وَمَنْ یُشْرِكْ بِاللَّهِ فَكَأَنَّمَا خَرَّ مِنَ السَّمَاءِ فَتَخْطَفُهُ الطَّیْرُ أَوْ تَهْوِی بِهِ الرِّیحُ فِی مَكَانٍ سَحِیقٍ ) (الحج: ٣١) .واته‌ : هه‌ركه‌سێ هاوبه‌ش بۆ خوا بڕیار بدات ، وه‌كو كه‌سێك وایه‌ له‌ ئاسمانه‌وه‌ بكه‌وێته‌ خواره‌وه‌ و باڵنده‌ شاڵاوى بۆ ببات یان بایه‌كى به‌هێز بیكاته‌ ناو قوڵترین شوێن له‌ خوارووى زه‌ویدا، ڕۆحه‌كه‌ى  دێته‌وه‌ ناو لاشه‌كه‌ى وه‌كو  پێغه‌مبه‌ر(صلی الله‌ علیه‌ وسلم) ده‌فه‌رموێت: ((اذا وضعت الجنازة وحملها الرجال على أعناقهم ... ، إن كانت غیر صالحة قالت: یاویلها [ إلى ] أین یذهبون بها یسمع صوتها كل شیء الا الانسان ..)). واته‌:  كاتێ جه‌نازه‌ى پیسى ئه‌و كافره‌ ده‌كرێته‌ سه‌ر شانى ئه‌و كه‌سانه‌ى كه‌ هه‌ڵیان گرتووه‌ به‌ره‌و گۆڕستان هاوار ده‌كات له‌سه‌ر داره‌مه‌یته‌كه‌ و ده‌ڵێت: ئه‌ى هاوار  بۆ كوێى  ده‌به‌ن ،هه‌موو شتێك گوێ ى له‌ ده‌نگى ده‌بێت ته‌نها ئاده‌میزاد نه‌بێت ..((ولو سمعها  الانسان لصعق)) واته‌: گه‌ر ئاده‌میزاد گوێى لێبێت له‌ ترسا ده‌مرێت . پاشان ده‌كرێته‌ ناو گۆڕه‌كه‌وه‌ وخۆڵه‌كه‌ى ده‌درێت به‌سه‌ردا وگوێى له‌ ده‌نگى نه‌عل وپێلاوى هاوڕێكانیه‌تى كه‌ به‌جێ ى ده‌هێڵن و لێ دوور ده‌كه‌ونه‌وه‌)( أخرجه: البخارى فی ((الصحیح)) : (1314)). ئینجا ده‌فه‌رموێت : ((..... اتاه ملكان أسودان ازرقان [شدیدا الأنتهار ]))( أخرجه: أحمد (6/352) ، الترمذى فی ((السنن)) (1071)). واته‌ : دوو فریشته‌ى ڕووخسار ڕه‌شى چاو شینى یه‌كجار توڕه‌و به‌زه‌بر دێنه‌ سه‌رى (یه‌كێكیان ناوى مُنكره‌ئه‌وى تریان ناوى نكیره‌)). له‌ ڕیوایه‌تێكدا ده‌فه‌رموێت: ((فی یده مطراق))( أخرجه: أحمد فی ((المسند)) (11000)  ، وابن ابى عاصم ((السنة)) (865))، واته‌ چه‌كوشى به‌ده‌سته‌وه‌یه‌ ، پاشان هه‌ردوو لێ ى توڕه‌ ده‌بن و تێ ى ده‌خوڕن  ...((وان الكافر اذا اوتى من قبل رأسه لم یوجد شیء ، ثم اتى عن یمینه فلا یوجد شیء ثم أتى من قبل رجلیه فلا یوجد شیء فیقال له : أجلس فیجلس خائفاً مرعوباً )) (أخرجه: ابن حبان فی ((الصحیح)) (3113))  واته‌ : لاى سه‌ریه‌وه‌ بۆى دێن هیچ شتێك نى یه‌ ڕێگریان بكات ،پاشان لاى ڕاستیه‌وه‌  بۆى دێن ، دیسان هیچ شتێك نییه‌ ڕێگریان بكات ، پاشان لاى هه‌ردوو قاچیه‌وه‌ بۆى دێن ، و دیسان هیچ شتێك نییه‌ ڕێگریان بكات ئه‌وان دێن و پاشان پێى ده‌وترێت : دانیشه‌ . ئه‌ویش داده‌نیشێت به‌ترس و توقینێكى گه‌وره‌وه‌ .(چونكه‌ كافر هیچ نوێژو ڕۆژوو و چاكه‌ى نى یه‌ تا چوارده‌ورى بگرێت و بیپارێزێت ) . ((لیس بینه و بینه شیء فأجلسه)) (أخرجه: أحمد فی ((المسند)) : (6/352)) وه‌ هیچ شتێك له‌ نێوانیاندا نابێت داى ده‌نیشێنێت (1)(1) واته‌:دایده‌نیشێنێت ،وه‌ ئه‌و به‌ هیچ شێوه‌یه‌ك له‌ خه‌یاڵدا نه‌بووه‌ ڕۆژێك له‌ ڕۆژان بڕوا بۆ ئاسمان و فریشته‌ ببینێت و بچێته‌ ناو گۆڕو پرسیارى لێ بكرێت و زیندوبونه‌وه‌ هه‌بێت ، ئه‌مانه‌ هه‌موو مه‌حاڵ بووه‌ له‌ مێشكیدا به‌ڵام ئێستا كه‌ كه‌وتوه‌ته‌ ئه‌و ڕاستى یه‌وه‌ زۆر تۆقیوه‌ و سه‌رسامه‌.) و پێى ده‌ڵین خواى تۆ كێیه‌ ؟ ده‌ڵێ ها . ها نازانم، وه‌ پێى ده‌ڵێن : ئاین و به‌رنامه‌ت چى بوو له‌ ژیاندا : ده‌ڵێ ها ها نازانم ، وه‌ پێى ده‌ڵێن : ئه‌و پیاوه‌ى له‌ ناوتان دا بوو چى بوو ؟ وه‌ چى ده‌ڵێى له‌ باره‌یه‌وه‌ ده‌ڵێت: ها ها نازانم )( ابن حبان فی ((الصحیح)) (3113).) ، و ده‌فه‌رموێت ((إن كان منافقا، قال :[ ها ها] لا أدرى كنتُ (أسمع الناس یقولون شیئاً فكنت أقول)كما قال الناس [لا أدری]...)( أخرجه : الترمذی (1083) ، وحسنه الشیخ الألبانی فی (1391)) واته‌: گه‌ر ئه‌و كه‌سه‌ دووڕوو بێت ده‌ڵێت: هاها نازانم ، گوێم لێ بوو خه‌ڵكان شتێكیان ده‌ووت : منیش ووته‌كه‌ى ئه‌وانم ده‌وته‌وه‌، نازانم.  (بآ گومان گه‌ر كافر بێت نایناسێت به‌ڵام گه‌ر دوو ڕوو بێت شتێكى له‌باره‌وه‌  ده‌زانێت بۆیه‌: پێغه‌مبه‌ر(صلی الله‌ علیه‌ وسلم) ده‌فه‌رموێت: ((یبعث كل عبد فی القبر على مات علیه المؤمن على ایمانه والمنافق على نفاقه))( أخرجه أحمد فی ((المسند)) : (3/346) رقم : (11000)) واته‌:[هه‌موو كه‌سێك له‌سه‌ر ئه‌و بیرو باوه‌ڕى دنیاى كه‌ له‌سه‌رى  مردووه‌ زیندوو ده‌كرێته‌وه‌ له‌ گۆڕدا بڕوادار له‌سه‌ر بڕوادارى خۆى و دووِوو له‌سه‌ر دووڕى خۆى ] بێگومان دووڕوو له‌ ژیانیدا هه‌ر دووڕوو بووه‌ له‌ گۆڕیشدا و له‌ قیامه‌تیشدا هه‌ر دووڕووه‌  له‌سه‌ر پردى سیراتیش هه‌ر دووڕووه‌ هه‌تا ده‌كه‌وێته‌ خواره‌وه‌ و خواى گه‌وره‌ چاره‌نووسى به‌قوڵایى هه‌ره‌ خوارووى جه‌هه‌نم  ده‌گه‌ێنێت) پێغه‌مبه‌ر(صلی الله‌ علیه‌ وسلم) ده‌فه‌رموێت :  (كاتێ كه‌ پرسیار ده‌كرێت له‌ دوو ڕوو (ده‌ڵێ : ها ها نازانم  گوێم له‌ خه‌ڵكان بوو شتێكیان ده‌وت محمد پێغه‌مبه‌ره‌(صلی الله‌ علیه‌ وسلم) منیش هه‌ر وام ده‌وت)( أخرجه: الترمذى فی ((السنن)) (1083)  ، وابن حبان فی ((الصحیح)) (3117)) . وه‌ك چۆن خه‌ڵكان ده‌یان ووت دووباره‌م ده‌كرده‌وه‌ ،ده‌فه‌رموێت: ئه‌وانیش پێى ده‌ڵێن: ((لا ادریت ولا تلیت ولا اهتدیت))( أخرجه: أحمد فی ((المسند)) (11000)).واته‌: نه‌شت زانیوه‌ و نه‌شت خوێندوه‌ و ڕێنمویش نه‌كراویت ، ((ولاصدقت))( أخرجه: الطبرانی فی ((المعجم الأوسط)) (2/651)). و به‌ڕاستیشت نه‌زانیوه‌ ، تۆ  له‌سه‌ر ئه‌و  گومان و دووڕوویى یه‌ى خۆت ژیانت برده‌ سه‌ر ، وه‌ هه‌ر له‌سه‌ر ئه‌وه‌ش مردیت ، وه‌ هه‌ر له‌سه‌ر ئه‌وه‌ش زیندو ده‌كرێیته‌وه‌ إن شاءالله)( أخرجه : ابن ماجة فی ((السنن)) (4262) وابن حبان فی ((الصحیح)) (3117)).وه‌ له‌ ڕوایوتێكدا: ((… إننا كنا لنعلم إنك لتقول ذلك …))( أخرجه : ابن حبان فی ((الصحیح)) (3117) ، والشیخ الألبانی فی ((صحیح الجامع)) (724)) . واته‌ : ئێمه‌ ده‌مان زانى كه‌ تۆ وه‌ڵامه‌كه‌ت هه‌روا ده‌بێت ، وه‌ له‌ ڕوایه‌تێكدا: (بانگ كارێك له‌ ئاسمانه‌وه‌ بانگ ده‌كات ئه‌وه‌ درۆ ده‌كات) … ((فافرشوا له من النار ـ والبسوه من النار))( أخرجه: البیهقى فی ((شعب الایمان)) (395) وصحح إسناده). واته‌ : گۆڕه‌كه‌ى پڕبكه‌ن له‌ ئاگر وه‌ پۆشاكى دۆزه‌خى ئاگرى به‌به‌ردا بكه‌ن .. وه‌ له‌ ڕوایه‌تێكدا: ((وأروه منزله من النار ...))( أخرجه : الحاكم فی ((المستدرك)) (1/38)) . واته‌: وه‌ جێگه‌كه‌ى خۆى له‌ دۆزه‌خ دا نیشان بده‌ن  وه‌ ده‌رگایه‌كى له‌ گۆڕه‌كه‌یه‌وه‌ بۆ بكه‌ نه‌ سه‌ر دۆزه‌خ ، تا گڕووهه‌ڵاوى دۆزه‌خى به‌سه‌ردا دێت  (پاشان ده‌رگایه‌كى به‌هه‌شتى بۆ ده‌كرێته‌وه‌ و گوڵ و گوڵزارى به‌هه‌شت و ئه‌وانه‌ى كه‌ تیایه‌تى ده‌یبینێ)( أخرجه : ابن ماجة فی ((السنن)) (4268)) . وه‌ له‌ ڕوایه‌تێكى تردا: (پێى ده‌وترێت ئه‌مه‌ جێگه‌ى تۆ بوو له‌ به‌هه‌شتدا كه‌ خواى گه‌وره‌ بۆى ئاماده‌ كردبووى)( أخرجه :إبن حبان فی ((الصحیح)) : (3113)) . (ئه‌گه‌ر بڕوات به‌ په‌روه‌ردگارت بهێنایه‌، ئه‌ویش ئه‌وه‌نده‌ى تر داخ و خه‌فه‌ت ده‌خوات و هاوار ده‌كات)( أخرجه: إبن حبان فی ((الصحیح)) : (3113)) .


به‌ڵام دواى ئه‌وه‌ى كافر بوویت به‌ خواى خۆت بزانه‌ خواى گه‌وره‌ ئه‌و جێگه‌یه‌ى به‌هه‌شتى بۆ گۆڕیویت به‌م جێگایه‌ ته‌ماشا بكه‌...((ثم یفتح له باب من النار ...))( اخرجه: أحمد فی ((المسند)) (11000)). واته‌ : پاشان ده‌رگایه‌كى دۆزه‌خى بۆ ده‌كرێته‌وه‌ و [ فینظرُ إلیها یُحطمُ بعضها بعضاً ]( أخرجه : ابن ماجة فی ((السنن)) (4268)) ده‌بینآ چۆن گڕو كڵپه‌ى دۆزه‌خ به‌ناو یه‌كدا ده‌چێت) . وه‌ پێى ده‌ڵێن  : (([عصی ربك واطعت وعدوّك] هذا مقعدك من النار وما أعد الله لك فیها فیزداد حسرةً و ثبوراً ))( أخرجه : ابن حبان فی ((الصحیح)) (3113)) . واته‌ : تۆ سه‌ر پێچى خوات كردو گوێڕایه‌لێ شه‌یتانت كرد ئائه‌وه‌ ئه‌و جێگه‌یه‌یه‌ كه‌ خواى گه‌وره‌ بۆى ئاماده‌ كردویت له‌ دۆزه‌خدا ، ئه‌نجا ئه‌وه‌نده‌ى تر داخ و خه‌فه‌ت ده‌خوات و هاوار ده‌كات پاشان به‌ زه‌وى ده‌وترێت وه‌ره‌وه‌ یه‌ك و بیگووشه‌. فى روایه‌ : ((... ثم یُضیّق علیه قبره ...))( نفس المصدر السابق)  واته‌: گۆڕه‌كه‌ى له‌سه‌ر ته‌سك ده‌كرێته‌وه‌ ((... حتى تختلف فیها أضلاعه [من وراء صلبه] ...))( أخرجه : الترمذى فی ((السنن)) (1071) ، وابن ابى عاصم فی ((السنة)) (864)) . هه‌تا هه‌موو په‌راسووه‌كانى له‌ پشته‌وه‌ تێك ده‌شكێنێت پاشان پیاوێكى  ڕوخسار ناشرین وپۆشاك ناشیرن و بۆن ناخۆش و بۆگه‌ن دێت بۆلاى و وه‌ پێى ده‌ڵێت : مژده‌بێت به‌وه‌ى پێت ناخۆشه‌ ئا ئه‌مه‌ ئه‌و ڕۆژه‌یه‌ كه‌هه‌ڕه‌شه‌ت ڵى ده‌كرا و ئاگادار ده‌كرایته‌وه‌ لێى [ مژده‌ بێت به‌ڕسوایت لاى خوا و سزایه‌كى هه‌تا هه‌تایى ]، ئه‌ویش ده‌ڵێت: تۆش خوا مژده‌ى شه‌ڕت پێ بدات تۆ كێیت ڕوخسارت له‌ ڕوخسارى تاڵ و پیاوى شه‌ڕانى ده‌چێت؟ له‌ وه‌ڵامدا به‌و كافره‌ ده‌ڵێت : من كاره‌ چه‌په‌ڵه‌كانى تۆم سوێند به‌ خوا ئه‌وه‌ى من تۆم ناسیبێت زۆر سست بوویت له‌ گوێ ڕایه‌ڵى  خواداو به‌ په‌له‌و خێرا بووى له‌ سه‌ر پێچى  كردنى خوادا ، خوا سزاو پاداشتى كرده‌وه‌ خراپه‌كانت بداته‌وه‌. ئه‌ویش ده‌ڵێت :


خوایه‌ قیامه‌ت نه‌هێنیته‌ پێش . چونكه‌ ده‌زانێت جێگه‌ى دۆزه‌خه‌ ، وه‌ پێغه‌مبه‌ر(صلی الله‌ علیه‌ وسلم) ده‌فه‌رموێت : پاشان فریشته‌یه‌كى كه‌ڕى كوێرى لاڵى بۆ داده‌نرێت كه‌چه‌كوشێكى یان گورزێكى دۆزه‌خى پێ یه‌ بیكێشێت به‌ شاخێكى دنیادا ئه‌یكات به‌ خۆل  دێت بۆ لاى و  یه‌ك گورزى به‌و شێوه‌ى پیا ده‌كێشێت ده‌یكات به‌ خۆڵ پاشان خواى گه‌وره‌ وه‌كو جارى یه‌كه‌مى لێ ده‌كاته‌وه‌ و ڕۆحى به‌ به‌ردا ده‌كاته‌وه‌(انظر روایة : احمد (3/81) و(4/287) ، و ابو یعلى (1377)) . پاشان گورزێكى ترى پیا ده‌كێشێت به‌ نێوان هه‌ردوو گوێیدا واته‌: به‌سه‌ر ناوه‌ڕاستى سه‌ریدا)( إخرجه : البخارى فی ((الصحیح)) (1338) ، ومسلم فی ((الصحیح))) (2870)). ده‌فه‌رموێت ((فیصیح صیحة یسمعه كل شىء إلاّ الثقلین))... واته‌: هاوارێكى لێ به‌رز ده‌بێته‌وه‌ له‌تاو ئازاره‌كه‌ى كه‌  هه‌موو شتێك له‌وێ گوێى لێ ده‌بێت ته‌نها ئاده‌میزاد و جنۆكه‌ نه‌بێت[ فیذهب به إلى باب الأرض ] پاشان ده‌برێت بۆ درگاى زه‌وى وشۆڕ ده‌كرێته‌وه‌ و[ ویقول  خزنة الأرض : ماوجدنا ریحاً انتن من هذا فتبلغ بها إلى الأرض السفلى ] (أخرجه: النسائی (4/8) ،والحاكم (1/353) و صححه و وافقه الذهبی ، وابن حبان (3013-3014)) واته‌: درگاوانى زه‌وى ده‌ڵێن : تا ئێستا نه‌مان دیوه‌ بۆنێكى بۆگه‌ن تر له‌مه‌ ، شۆڕى ده‌كه‌نه‌وه‌ هه‌تا ده‌یگه‌یه‌نه‌ زه‌وى هه‌رخوار و  [ حتى یأتوا به ارواح الكفار] أخرجه : النسائی (4/8) ، وصححه الشیخ الألبانی  فی (( صحیح النسائی )) (1729).)  واته‌: ڕۆحه‌كه‌ى ده‌به‌ن هه‌تا ده‌یگه‌ینه‌ لاى ڕۆحى كافره‌كان له‌ هه‌ره‌ خواروودا وه‌ك ده‌فه‌رموێت [ نسمة الكفار فی سجین ]( الطبرانی ((الكبیر)) (19/66) ، والحمیدى ((المسند)) (2/385).) واته‌: ڕۆحى بێ بڕوا (الكافر)  كۆت و زنجیر ده‌كرێن له‌گه‌ڵ یه‌ك له‌ به‌ندیخانه‌ى ئه‌وێدا...... ((ثم یفتح له باب من النار ویمهد من فرش النار...))( إسناده صحیح ، وأبو داود فی((السنن)) (4/8) ، و النسائی فی ((السنن الكبرى)) (1959) ، وإبن ماجه فی ((السنن)) (1548)) واته‌ :پاشان  ده‌رگایه‌كى دۆزه‌خى بۆ ده‌كرێته‌وه‌ هه‌موو سزاى دۆزه‌خى پێ ده‌گه‌یه‌نرێت ئینجا فه‌رشى دۆزه‌خى  بۆ ڕاده‌خرێت پاشان وه‌ پێى ده‌وترێت: .... ((نم كما ینام المنهوش))( أخرجه : البزار فی ((المسند)) (874)) واته‌ : بخه‌وه‌، وه‌ك گازلێگیراو واته‌ چۆن یه‌كێك بخه‌وێت مار و دووپشك و زه‌رده‌واڵه‌ هه‌رچى جڕو جانه‌وه‌ر هه‌یه‌ گازو قه‌پى لێبگرنو بیگه‌ستن و ئازارێكى  زۆرى پێ بگات و نه‌توانێت له‌ خه‌و هه‌ڵسێت چه‌ند ناڕه‌حه‌ته‌ ئه‌ویش به‌و جۆره‌یه‌؟(والله أعلم).ابن مسعود(ڕه‌زای خوای لێبێت) ده‌فه‌رموێت : " وتبعث علیه حیات من حیات القبر كاعناق الابل فاذا خرج قمح بمقمح من نار و حدید" (أخرجه: الاجری ((الشریعة)) (918) وقال محققه :حسن). واته‌: هه‌ندێك مارى ناوگۆرى بۆ ده‌نێرێت وه‌ك ملى حوشتر گه‌وره‌ن هه‌ر ویستى له‌وان ڕابكات به‌ چه‌كوش وگورزه‌ى ئاگر لێ ى ده‌درێ.


پێغه‌مبه‌ر(صلی الله‌ علیه‌ وسلم) ده‌فه‌رموێت :((فلا یزال فیها معذبا حتى یبعثه الله من مضجعه ذلك…))( أخرجه : أبن حبان فی ((الصحیح)) (3117) وقال محققه اسناده قوی ، وحسنه الشیخ الألبانی فی (( صحیح الجامع)) (724)) واته‌ : به‌و شێوه‌یه‌ به‌ سزادانه‌وه‌ ده‌مێنێته‌وه‌ تا خواى گه‌وره‌ زیندووى ده‌كاته‌وه‌ له‌ گۆڕه‌كه‌یه‌وه‌ .



كتێبی: مردن و ژیانى ناو گۆڕ له‌  قورئان و فه‌رمووده‌ صه‌حیحه‌كاندا
          

صفحات سایت

پیچک

ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | اخبار کامپیوتر، فناوری اطلاعات و سلامتی مجله علم و فن | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو