تبلیغات
ماڵپه‌ری ئیسلام كورد
Rss
Logo
ADS
زاراوه‌كانی قیرائات

مه‌تنی تحفة الأطفال

ته‌فسیری قورئانی پیرۆز

شێوازی نوێژی پێغه‌مبه‌ر

ئامۆژگاری بۆ موسڵمانان

كاتی بانگه‌كان&بانكبێژان

24 كاتژمێر راسته‌وخۆ

ئاماری ماڵپه‌ر
میوانانی سه‌رهێل

ژماره‌ى سه‌ردانه‌كان

ڕاپرسی ماڵپه‌ر
ئایا تا ئێستا سوودت له‌ ماڵپه‌ری ئیسلام كورد بینیوه‌؟؟؟

ماڵپه‌ره‌ كۆنه‌كه‌مان
عه‌لمانیه‌ت بناسه‌
گێژاوی مه‌دخه‌لیزم
مێژووی انصار الاسلام
فیرعه‌ونی زه‌مان و قه‌یرانی...

 

 

 

ئه‌م بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌ته‌وه‌
له‌ به‌شی : مانگی ڕه‌مه‌زان-ڕۆژوو,

 

شه‌وی قه‌در؛ به‌و شێوه‌ی که‌ پێغه‌مبه‌ر-صلى الله علیه وسلم- بۆی وسفكردووین.. فه‌زڵی، دۆزینه‌وه‌ی، نیشانه‌کانی!!


نوسینی: عه‌لی هه‌ولێری فێرگه‌

الحمد لله وحدة، و الصلاة والسلام على من لا نبی بعده.... 
و بعد: 

سه‌ره‌تا وه‌ک بیرخستنه‌وه‌یه‌ک؛ موسڵمانانی به‌رێزو سه‌نگین وه‌ک ئه‌زانین ئەم شەوە فەزڵی گەورەیە، چونكە شەوی هاتنە خوارەوەی قورئانی پیرۆزە، ئەو قورئانەی که‌ رووناکی گیانمان ڕێگەی سەربەرزی و سەرفەرازییه‌ بۆمان ، له‌خۆمان پرسیوه‌ چه‌ند شه‌رمه‌زارین به‌رامبه‌ر به‌خودای په‌روه‌ردگار که‌خوداى پەروەردگار چەند بەسۆز و بەبەزەیییە بەرامبەر بە بەندەكانى پاداشتى زیاتر لەهەشتاوسێ ساڵ لەیەك شەو پەرستن، توخوا باشە ئێمە شەرم ناكەین له‌تاوان و لەكردەوە خراپه‌کانمان که‌ ئه‌یکه‌ین ؟ به‌ڕاستی شەرمەزارییە بۆمان ئای که‌چه‌ند بێوه‌فاو سپڵه‌و دڵڕه‌قین، باشه‌ كە كاتێك میوانێكمان دێت، بۆ تا نیوەشەو له‌گه‌ڵی دائه‌نیشین و ناخەوین غەیبەتى ئەم و ئەو 

دەكەین، باشه‌ بۆ له‌کاتێک خه‌ریکی فه‌یسبووک وچات و ته‌له‌فۆنکاری تا به‌یانی ناخه‌وی؟! باشه‌ بۆچی بۆ موسه‌لسه‌لاتی دۆبلاژکراو و سه‌ته‌لایت تابه‌یانی ئه‌توانی دانیشی؟! بێ ئه‌وه‌ی هیچمان ده‌ست که‌وێت ده‌ی فه‌رموو چیمان ده‌ستکه‌وت؟! لەكاتێكدا لە شەوى قەدردا هەزاران فریشتە میوانمانه‌ كەچى بێ گوێدانە ئەم میوانە بەڕێزانە فه‌رامۆشیان ئه‌که‌ین خەوتن هەڵئەبژێرین به‌راستی شه‌رمه‌زاریییه‌!! ده‌سا که‌ ئێستا ئه‌‌زانیت وا ئه‌م میوانه‌ به‌رزو به‌رێزه‌ ئه‌بێته‌ میوانمان، ئه‌ته‌وێت گوێرایەڵی خودای پەروەردگاربیت په‌یمان تازه‌که‌یته‌وه‌.. ئه‌ته‌وێت ئەم شەوە زیندوو بكه‌یته‌وه‌ بەباوەڕەوە بۆ بەدەست هێنانی پاداشتی گەورەی خودای پەروەردگار!!! دڵنیامه‌ ئێستا ئهڵێی به‌ڵێ به‌ شانازیه‌وه‌. ئێستادڵنیام ئه‌ڵێی چی مرۆڤێکی ژیرو هۆشمه‌ندو خاوه‌نفه‌هم قازانچی خۆی ناوێت!! که‌وابوو فه‌رموو با لەشه‌وی قه‌دردا پاداشتى هەزار مانگت دەست كەوێ، ئه‌ته‌وێ فه‌زڵی ئه‌مشه‌وه‌ بزانی؟! ئه‌ته‌وێ بزانی ئه‌م شه‌وه‌ چۆن ئه‌دۆزیته‌وه‌ ؟! ئه‌ته‌وێ نیشانه‌کانی ئه‌م شه‌وه‌ بزانی؟! ئه‌ته‌وێت پاداشتى زیاتر لە هەشتا و سێ ساڵ پەرستنت ده‌ستکه‌وێت له‌م شەودا ؟! دڵنیام ئه‌ڵێی به‌ڵێ ده‌سا فه‌رموو با پێکه‌وه‌ بچینه‌ خزمه‌ت قورئانی پیرۆزو فه‌رمووده جوان و‌ شیرینه‌ کانی پێغه‌مبه‌ری خۆشه‌ویستمان (صلى الله علیه وسلم) كە لێی وە دەیگێڕنەوە و دەربارەی ئەم شه‌وه‌. 
یه‌که‌م فه‌زڵی ئه‌م شه‌وه‌ : خوداى پەروەردگار سورەتێكى لە فەزڵى ئەم شەوە ناردۆتە خوارەوە كە تا قیامەت ئەخوێنرێتەوە ،خودای په‌روه‌ردگار‌ ئه‌فه‌رموێ (إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ وَ مَا أَدْرَاكَ مَا لَیْلَةُ الْقَدْرِ لَیلَةُ القَدْرِ خَیْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ تَنَزَّلُ الْمَلائِكَةُ وَالرُّوحُ فِیهَا بِإِذْنِ رَبِّهِمْ مِنْ كُلِّ أَمْرٍ سَلامٌ هِیَ حَتَّى مَطْلَعِ الْفَجْرِ) (القدر: 1 ـ 5) واته‌؛ ئێمه‌ به‌ڕاستی قورئانمان دابه‌زاندۆته‌ خواره‌وه‌ له‌ شه‌وێکی به‌فه‌ڕو ڕێزداردا. جا تۆ چوزانی شه‌وی به‌فه‌ڕ کامه‌یه‌و چ خێرو به‌ره‌که‌تێکه‌. شه‌وی قه‌دری به‌ڕێز له‌ هه‌زار مانگ ڕێزدارو خێردارتره‌ (واته‌ پاداشتی عیباده‌ت و خواپه‌رستی ئه‌و شه‌وه‌ بێسنووره‌). له‌و شه‌وه‌دا فریشته‌کان که‌ جوبره‌ئیلیشیان له‌گه‌ڵدایه‌، داده‌به‌زن له‌سه‌ر ڕووخسه‌ت و مۆڵه‌تی په‌روه‌ردگاریان، به‌جۆره‌ها فرمان و کار (به‌تایبه‌ت بۆ سه‌ردانی خوداپه‌رستان، بۆ سه‌ردانی مزگه‌وته‌کان، بۆ گوێگرتن له‌ قورئان. ئه‌و شه‌وه‌ ئاسووده‌یی و ئاشتی و هێمنی و ڕه‌حمه‌ت و میهره‌بانییه‌، هه‌تا کاتی به‌ره‌به‌یان. وه ‌هه‌روه‌ها ئه‌فه‌رموێ: (إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ فِی لَیْلَةٍ مُبَارَكَةٍ ۚ إِنَّا كُنَّا مُنْذِرِینَ فِیهَا یُفْرَقُ كُلُّ أَمْرٍ حَكِیمٍ) (الدخان :3) سوێند به‌م قورئانه‌ ڕوون و ئاشکرایه‌ . به‌ڕاستی ئێمه‌ له‌ شه‌وێکی به‌ فه‌ڕو پیرۆزدا (که‌ شه‌وی قه‌دره‌) دامانبه‌زاندووه‌ته‌ خواره‌وه‌، بێگومان ئێمه‌ هه‌میشه‌ بێدارکه‌ره‌ره‌ی به‌نده‌کانمانین. له‌و شه‌وه‌دا هه‌موو کاروکرده‌وه‌ و به‌رنامه‌یه‌کی پڕ له‌ حیکمه‌ت و دانایی له‌ یه‌ك جیا ده‌کرێته‌وه، وه‌هه‌روه‌ها پێغەمبەرى خودا (صلى الله علیه وسلم) فەرموویەتى: (أتاكم شهر رمضان شهر مبارك... وفیه لیلة هی خیر من ألف شهر من حرم خیرها فقد حرم) (صحیح الجامع الصغیر) واتە: ئەوا مانگى ڕەمەزانتان بەسەردا داهات، كە مانگێكى پیرۆز و بە بەرەكەتە.. وە شەوێكى تێدایە خێر وچاكەى لە هەزار مانگ چاكترە، ئەو كەسەى لە خێر وچاكەكەى بێبەش بێت ئەوا بێبەش بووه‌،‌ پێغەمبەر(صلى الله علیه وسلم) فەرموویەتی: (مَنْ قَامَ لَیْلَةَ القَدْڕ إیمَانَاً وَاحْتِسَابَاً غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنبِهِ) (متفق علیه) واتە: هەر كەسێ شەوی قەدر زیندو بكاتەوە و باوەڕی پێ هەبێ و چاوەڕێی پاداشتی خوا بێ، خوا لە تاوانەكانی پێشووی خۆش دەبێ. پاکی و بێگه‌ردی بۆخودای په‌وره‌ردگار له‌پاداشتی یه‌ک شه‌ودا له‌هه‌ڵه‌و تاوانه‌کانمان خۆش ئه‌بێت. 
دووه‌م؛ ئه‌م شه‌وه‌ چۆن بدۆزینه‌وه‌؛ ئەوەمان پێ گەیشتووە لە پێغەمبەری خوداوە(صلى الله علیه وسلم) كە ئەو شەوە شەوی بیستویەك، و شەوی بیستوسێ، و شەوی بیستوپێنج، و شەوی بیستوحەوت، و شەوی بیستونۆ، وە شەوی كۆتایی مانگی ڕەمەزانه. لە سوننەتەوە كە زانینی ئەو شەوە هەڵگیراوە، چونكە خەڵكی دوو بەرەكییان كرد لە سەر ئەو شەوە و بە هۆیەوە هەڵگیرا، لە (عبادة‌ بن الصامت) (ره‌زای خودای لێبێت) دەگێڕنەوە فەرموویەتی: پێغەمبەری خودا(صلى الله علیه وسلم) لە شەوی قەدردا دەرچوو دوو پیاو لە موسوڵمانان دوو بەرەكییان دەكرد لە سەر شەوی قەدر، فەرمووی: (إِنّی خَرَجْتُ لأُخْبِرَكُم بِلَیْلَةِ القَدْڕ فَتَلاحَى فُلانٌ وَفُلان فَرُفِعَتْ، وَعَسَى أَنْ یَكُونَ خَیْرَاً لَكُمْ، فَالْتَمِسُوهَا فِی التَّاسِعَةِ وَالسَّابِعَةِ وَالخَامِسَةِ (وفی روایةٍ: فی السَّبْعِ وَالتّسْعِ وَالخَمْسِ) اخرجه‌ البخاری واتە: من هاتم بۆ ئەوەی هەواڵی ئەو شەوەتان پێ بدەم، بەڵام لە بەر ئەوەی فڵان و فڵان دووبەرەكییان كرد، هەڵگیرا، هیوام وایە ئەو كارە خێر بێ بۆتان، جا بە دوایدا بگەڕێن لە نۆیەم، و حەوتەم، و پێنجەم (وە لە ریوایەتێكی تردا: لە حەوت، و نۆ، و پێنج دا). ئیمامی (الشافعی) فەرموویەتی: (ئەمە لە لای من وەكو ئەوەیە ـ خوداش زاناترە ـ كە پێغەمبەر(صلى الله علیه وسلم) وەڵامی دەدایەوە بەو پێیەی كە پرسیاری لێ دەكرا لە سەر ئەو شەوە، پێیان دەفەرموو: ئایا بە دوایدا بگەرێین لە شەوی ئەوەدا، دەیفەرموو: بەدوایدا بگەرێن لە شەوی ئەوەدا) وتەی هەڵبژاردەش ئەوەیە كە له (10) دەشەوە تاكەكانی كۆتایی ڕەمەزاندا بێ، بەڵگەش لە سەر ئەمە فەرموودەی (عائشە) یە (ڕەزای خوای لێبێت) كە فەرموویەتی(كَانَ رَسُولُ اللهِ صلى الله علیه وسلم- یُجَاوِرُ فی العَشْڕ الأَوَاخِڕ مِنْ رَمَضَان وَیَقُولُ: تَحَرَّوا (وفی روایةٍ: الْتَمِسُوا) لَیْلَةَ القَدْڕ فی (الوتڕ مِن) العَشْڕ الأَوَاخر مِنْ رَمَضَان) واتە: پێغەمبەری خودا (صلى الله علیه وسلم) لە دەڕۆژی كۆتایی ڕەمەزاندا لە مزگەوت دەمایەوە بۆ خودا پەرستی (الإعتكاف)، و دەیفەرموو: لە تاكەكان لە دەشەوی كۆتایی ڕەمەزاندا بگەرێن بەدوای شەوی قەدردا. هەروەها لە (عائشە)وە دەگێڕنەوە (ره‌زای خودای لێبێت) فەرموویەتی: (كَانَ رَسُولُ اللهِ صلى الله علیه وسلم یَجْتَهِدُ فی العَشْڕ الأَوَاخر مَا لا یَجْتَهِدُ فی غَیْرهَا) اخرجه‌ مسلم واتە: پێغەمبەری خودا (صلى الله علیه وسلم) لە دە ڕۆژی كۆتایدا زیاتر هەوڵی خواپەرستی دەدا بە شێوەیەك ئەو هەوڵەی لە ڕۆژانی تردا نەدەدا(عائشە)وە ( ڕەزای خوای لێبێت )دەگێڕنەوە، فەرموویەتی: ("كَانَ النبی إذَا دَخَلَ العَشْرُ شَدَّ مِئْزَرَه ،وأَحْیى لَیْلُهُ، وَأَیْقَظَ أَهْلَهُ) اخرجه‌ البخاری واتە: پێغەمبەر (صلى الله علیه وسلم) ئەگەر دە شەوی كۆتای بهابتایە پشتی لێ دەبەست (واتە: دوور ئەكەوتەوە لە جووت بوون لە گەڵ خێزانەكانیدا) و شەوەكانی زیندو دەكردەوە خێزانەكانیشی بە خەبەر دەهێنا. لە فەرموودیە کی تر كە لە (ابن عمر) ەوە دەیگێڕنەوە كە فەرموویەتی: پێغەمبەری خودا (صلى الله علیه وسلم) فەرموویەتی: (التَمِسُوهَا فی العَّشْڕ الأوَاخر، فإِنْ ضَعُفَ أَحَدُكُم أَوْ عَجَزَ فَلا یغْلبَنَّ عَلَى السَّبْعِ البَوَاقی) واتە: بەدوایدا بگەرێن لە دەشەوی كۆتاییدا، ئەگەر یەكێكان لاوازبوو یان توانای نەبوو، با لە دەستی نەڕوات لەو حەوتەی كە ماون. له‌ ژێر رۆشنای ئه‌م فه‌رموودانه‌ بۆمان روون ئه‌بێته‌وه‌ لە تاکه‌کانی دەی كۆتایی، شەوی بیستویەك، و بیستوسێ، و بیستوپێنج، و بیستوحەوت، و بیستونۆ، وە ئەگەر لاواز بوو یان توانای نەبوو ئەوا با لە تاكەكانی ئەو حەوتەی كە ماوە بە دوایدا بگەرێت: (شەوی بیستوپێنج، و بیستوحەوت، و بیستونۆ)، خوداش زاناترە. 
سێیه‌م؛ نیشانه‌کانی چۆنن؛ پێغەمبەری خودا (صلى الله علیه وسلم) بۆی وه‌سف کردووین لە (أبو هریرة‌) وە( ره‌زای خودای لیبێت ) دەگێڕنەوە فەموویەتی: باسی شەوی قەدرمان دەكرد لە لای پێغەمبەری خودا(صلى الله علیه وسلم) فەرمووی(أَیُّكُم یَذْكُرُ حِیْنَ طَلَعَ الْقَمَرُ، وَهُوَ مِثْلُ شِقّ جَفْنَةٍ) اخرجه‌ مسلم واتە: كامەتان لە یادێتی كاتێ مانگ دەركەوت وەكو نیوەی قاپێك بوو-(القاضی عیاض) دەفەرمووێ: (لەم فەرموودەیەدا ئاماژەكراوە بۆ ئەوەی كە لە كۆتای مانگدا ئاوا دەبێت، چونكە مانگ بەو شێوەیە نابێت لە كاتی دەركەوتنیدا جگە لە كۆتای مانگ نەبێت) وە لە (ابن عباس)ەوە ـ ڕەزای خودا لە خۆی و باوكی بێت ـ دەگێڕنەوە فەرموویەتی: پێغەمبەر صلى الله علیه وسلم فەرموویەتی(لَیْلَةُ الْقَدْڕ سَمْحَةٌ، طَلِقَةٌ، لا حَارَّة، وَلا بَاڕدَة، تُصْبِحُ الشَّمْسُ صَبِیْحَتَهَا ضَعِیْفَةً حَمْرَاء)اخرجه‌ مسلم واتە: شەوی قەدر شەوێكی بێدەنگ و ڕوونە، نە گەرمە و نەسارد، خۆری بەیانیەكەی لاواز و سور دەبێ.وه‌هه‌روه‌ها لە (أُبَیّ بن كعب) (ره‌زای خودای لێبێت) دەگێڕنەوە كە فەرموویەتی: پێغەمبەر صلى الله علیه وسلم فەرموویەتی(صَبِیحَةُ لَیْلَةِ القَدْڕ تَطْلُعُ الشَّمسُ لا شُعَاعَ لَهَا، كَأَنَّهَا طَسْتٌ حَتَى تَرْتَفِعَ) اخرجه‌ مسلم واتە: بەرەبەیانی شەوی قەدر خۆر هەڵدێت و تیشكی نییە، هەروەكو تەشتێك تا ئەو كاتەی بەرز دەبێتەوە، ئه‌مجا موسڵمانانی به‌رێزو سه‌نگین ئێستا زانیمان فه‌زڵی ئه‌م شه‌وه‌ پیرۆزه، ده‌ی با به‌ئیخلاسه‌وه‌ بۆخودای گه‌وره‌ ئه‌م شه‌وه‌ پڕ خێرو به‌ره‌که‌ته‌ زیندووبکه‌یه‌نه‌وه‌ به‌‌ زیکرو یادی خودای په‌روه‌ردگار، خاکمان به‌سه‌ر له‌و خودایه‌ گه‌وره‌ کێ زیاتر به‌هاناو هاوارمان دێت، ئەى ئەو كەسەى منداڵت نابێ و پەنا ئەبەیتە بەر شێخ و ساحیر ونوشته‌؟! ئەى ئەو كەسەى نەخۆشیت و خۆت له‌خۆڵ و په‌ڕۆی سەرقەبران ئه‌گه‌وزێنی؟! ئەى ئەو كەسەى هەژار و دەستكورتیت و داواى ڕۆزى لە قه‌بر ئەكەى؟! ئەى ئەو كەسەى سه‌رت لێشێواوه‌ وه‌ره‌ بگه‌ڕێوه‌ بۆ لای خودایه‌ك که‌ په‌روه‌ردگاری هه‌موو جیهانیانه‌ که‌ خاوه‌نی زه‌ویی و ئاسمانه‌کانه‌، ‌هه‌موو ئه‌وانه‌ی تۆ داوایان لێ ئه‌که‌ی دروستکراوی ئه‌ون و بێده‌سه‌لاتن له‌ئاستی ئه‌و خودایه‌ پاك و میهره‌بانه‌ وه‌ره‌ له‌م شه‌وه‌ داوای لێبکه‌ بۆئه‌وه‌ی هه‌موو کێشه‌کانت چاره‌سه‌ر بێت ته‌نها له‌و خودایه‌ چاوه‌روانی خێرو ره‌حمه‌ت و به‌زه‌یی به‌، پاکی وبێگه‌ردی بۆ ئه‌وخودایه‌، بێنه‌ پێش چاوی خۆت هاوه‌ڵه‌ به‌رێزه‌کانی پێغه‌مبه‌ری خودا (صلى الله علیه وسلم) که‌ مژدەى بەهەشتیان پێدرا بوو ئه‌مجا دەگریان و بەگریانەوە شەوى قەدریان زیندوو ئەكردەوە، ئێمەش هێشتا نازانین ئەنجاممان بۆ كوێیە كەچى یانزەمانگ و بیستشەو بۆ خۆمان ئەخەوین ئه‌خۆینه‌وه‌ كەچى ناتوانین تەنها ده‌شەو لە پێناو لێخۆشبوونى پەروەردگار، که‌بۆ قه‌برو قیامه‌تی خۆمانه‌،‌ بۆیە موسڵمانى بەڕێزوسه‌نگین خوشک و برا عه‌زیزه‌کانم تەنها له‌به‌ر خودا ئاگادارتان ئه‌که‌مه‌وه‌ له‌به‌ر ئەوەى خۆشتانم ئه‌وێت، به‌ر له‌وه‌ی مردن یەخەمان بگرێت با هه‌وڵ بده‌ین چاکه‌ پێش خه‌ین عه‌زیزانم، بە تەنها ده‌شەو پەرستن گۆڕى تاریكت ڕووناك بكەرەوە بترسه‌ له‌ مردن و قه‌بری ته‌نگ و تاریك بێنه‌‌ یادی خۆت ئه‌م ڕۆژه‌ سه‌خته ‌که‌ خوداى پەروەردگار لەبارەیەوە ئەفەرموێ: (یَوْمَ لا یَنْفَعُ مَالٌ وَلا بَنُونَ إِلاَّ مَنْ أَتَى اللَّهَ بِقَلْبٍ سَلِیمٍ ) (الشعراء: 88 ـ 89)، واتە: ئه‌و ڕۆژه‌ی نه‌ ماڵ سوود ده‌به‌خشێت و (فریای ئاده‌میزاد ده‌که‌وێت) نه‌ منداڵ و نه‌وه‌. مه‌گه‌ر که‌سێک به‌ دڵ و ده‌روونی پاک و بێگه‌ردو پڕ له ‌ئیمان، به‌ خزمه‌ت په‌روه‌ردگار گه‌یشتبێت، باچاکه‌ پێش خه‌ین بۆ ئه‌م رۆژه‌ به‌نده‌ی چاکبن، خودای گه‌وره‌ له‌خێرو پاداشتی ئه‌م شه‌وه‌ بێبه‌شمان نه‌کات یاخودا به‌نسیبی هه‌موولایه‌کمان بێت تو خودا به‌نده‌ی برابچوکی داماو هه‌ژاری خۆتان له‌ دوعای خێر بێبه‌ش مه‌که‌ن له‌م شه‌وه‌ پیرۆزه‌دا. 

وَآخِرُ دَعْوَانا أَنِ الْحَمْدُ لِلّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ 

نوسینی به‌نده‌؛ عه‌لی هه‌ولێری فێرگه‌ 
19ره‌مه‌زانی 1433کۆچی به‌رامبه‌ر 7/8/2012زاینی 
          

صفحات سایت

پیچک