ماڵپه‌ری ئیسلام كورد
Rss
Logo
ADS
زاراوه‌كانی قیرائات

مه‌تنی تحفة الأطفال

ته‌فسیری قورئانی پیرۆز

شێوازی نوێژی پێغه‌مبه‌ر

ئامۆژگاری بۆ موسڵمانان

كاتی بانگه‌كان&بانكبێژان

24 كاتژمێر راسته‌وخۆ

ئاماری ماڵپه‌ر
میوانانی سه‌رهێل

ژماره‌ى سه‌ردانه‌كان

ڕاپرسی ماڵپه‌ر
ئایا تا ئێستا سوودت له‌ ماڵپه‌ری ئیسلام كورد بینیوه‌؟؟؟

ماڵپه‌ره‌ كۆنه‌كه‌مان
عه‌لمانیه‌ت بناسه‌
گێژاوی مه‌دخه‌لیزم
مێژووی انصار الاسلام
فیرعه‌ونی زه‌مان و قه‌یرانی...

 

 

 

ئه‌م بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌ته‌وه‌
له‌ به‌شی : به‌شی فه‌رمووده‌,

 

به‌شی ڕۆژوو له‌ پوخته‌ی صه‌حیحی موسلیم
به‌شی دووه‌م

ئاماده‌كردنی: عبدالرحمن پشتیوان سابیر

(٢١) قه‌ده‌غه‌ی دانه‌ده‌می شه‌و ڕۆژ بۆ ڕۆژوگرتن

٥٨٨ـ عن أَبی هُرَیْرَةَ (رضی الله عنه) قَالَ: نَهَى رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه وسلم) عَنِ الْوِصَالِ، فَقَالَ رَجُلٌ مِنَ الْمُسْلِمِینَ: فَإِنَّكَ یَا رَسُولَ اللَّهِ تُوَاصِلُ؟ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه وسلم): (وَأَیُّكُمْ مِثْلِی؟ إِنِّی أَبِیتُ یُطْعِمُنِی رَبِّی وَیَسْقِینِی). فَلَمَّا أَبَوْا أَنْ یَنْتَهُوا عَنِ الْوِصَالِ وَاصَلَ بِهِمْ یَوْمًا ثُمَّ یَوْمًا، ثُمَّ رَأَوُا الْهِلَالَ، فَقَالَ: (لَوْ تَأَخَّرَ الْهِلَالُ لَزِدْتُكُمْ) كَالْمُنَكِّلِ لَهُمْ حِینَ أَبَوْا أَنْ یَنْتَهُوا. [بخاری / الصوم/ ١٨٦٤]

(ابو هریره‌) (خوای لێ ڕازی بێت) ده‌ڵێ: پێغه‌مبه‌ر (صلی الله علیه وسلم) قه‌ده‌غه‌ی دانه‌ده‌می شه‌و و ڕۆژی كردوه‌ له‌ ڕۆژوگرتندا، پیاوێك له‌ موسڵمانان وتی: خۆ تۆ ئه‌ی پێغه‌مبه‌ری خوا (صلی الله علیه وسلم)

 شه‌و ڕۆژ ده‌ده‌یته‌ ده‌م یه‌ك.. پێغه‌مبه‌ر (صلی الله علیه وسلم) فه‌رمووی: (جاكێتان وه‌كو منه‌؟ من شه‌وگار ده‌به‌مه‌ سه‌ر و په‌روه‌ردگارم خواردن و خواردنه‌وه‌م پێ ده‌به‌خشێ). به‌ڵام كاتێ كه‌ كۆڵیان نه‌دا مۆڵه‌تی دان كه‌ ڕۆژ و شه‌وێك نه‌یشكێنن، ئینجا كه‌ مانگی یه‌كشه‌وه‌یان بینی فه‌رمووی: (ئه‌گه‌ر دوا بكه‌وتایه‌ بۆ ئه‌و ئه‌ندازه‌یه‌ش بۆم زیاد ده‌كردن) وه‌كو سزایه‌ك بۆیان كاتێ كه‌ كۆڵیان نه‌ده‌دا له‌ ڕۆژو شكاندن.

 

(٢٢) ڕۆژوگرتن یان شكاندن له‌سه‌فه‌ردا

٥٨٩ـ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ (رَضِیَ اللَّهُ عَنْهُمَ) قَالَ: سَافَرَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه وسلم) فِی رَمَضَانَ، فَصَامَ حَتَّى بَلَغَ عُسْفَانَ، ثُمَّ دَعَا بِإِنَاءٍ فِیهِ شَرَابٌ فَشَرِبَهُ نَهَارًا لِیَرَاهُ النَّاسُ، ثُمَّ أَفْطَرَ حَتَّى دَخَلَ مَكَّةَ. قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ (رضی الله عنه): فَصَامَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه وسلم) وَأَفْطَرَ، فَمَنْ شَاءَ صَامَ، وَمَنْ شَاءَ أَفْطَرَ. [بخاری / الصوم/ ١٨٤٦]

(ابن عباس) (خوای لێ ڕازی بێت) ده‌ڵێ: پێغه‌مبه‌ر (صلی الله علیه وسلم) له‌ڕه‌مه‌زاندا سه‌فه‌ری كرد و به‌ڕۆژویش بوو هه‌تا گه‌یشته‌ (عه‌سفان) ئه‌وسا داوای جامۆڵه‌كه‌یه‌كی كرد كه‌ خواردنه‌وه‌یه‌كی تێدا بوو، به‌ ئاشكرا و له‌ ڕۆژدا خواردیه‌وه‌ تا خه‌ڵكی بیبینێـت، پاشان هه‌ر ڕۆژوی نه‌گرت هه‌تا گه‌یشته‌ مه‌ككه‌ ئه‌وسا پێغه‌مبه‌ر به‌ڕۆژو ده‌بوو [یان] ده‌یشكاند، [خه‌ڵكیش] ئه‌وه‌ی بیویستایه‌ به‌ڕۆژو ده‌بوو، ئه‌وه‌ی بیوسیتایه‌ ده‌یشكاند

 

٥٩٠ـ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ (رضی الله عنه): أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه وسلم) خَرَجَ عَامَ الْفَتْحِ إِلَى مَكَّةَ فِی رَمَضَانَ، فَصَامَ حَتَّى بَلَغَ كُرَاعَ الْغَمِیمِ فَصَامَ النَّاسُ، ثُمَّ دَعَا بِقَدَحٍ مِنْ مَاءٍ فَرَفَعَهُ حَتَّى نَظَرَ النَّاسُ إِلَیْهِ، ثُمَّ شَرِبَ، فَقِیلَ لَهُ بَعْدَ ذَلِكَ: إِنَّ بَعْضَ النَّاسِ قَدْ صَامَ، فَقَالَ: (أُولَئِكَ الْعُصَاةُ، أُولَئِكَ الْعُصَاةُ).

(جابری كوڕی عبدالله) (خوای لێ ڕازی بێت) ده‌ڵێ: پێغه‌مبه‌ر (صلی الله علیه وسلم) ساڵی ڕزگار كردنی مه‌ككه‌ له‌ ڕه‌مه‌زاندا كه‌وته‌ڕێ، ڕۆژوه‌كه‌ی به‌رده‌وام بوو، تا گه‌یشته‌ (كراع الغمیم) خه‌ڵكیش به‌ڕۆژو بوون ئه‌وسا داوای په‌رداخێك ئاوی كرد و به‌رزی كرده‌وه‌ هه‌تا هه‌موو خه‌ڵكی ته‌ماشایان كرد ئینجا خواردیه‌وه‌.. دوای ئه‌وه‌ عه‌رزیان كرد: هه‌ندێ كه‌س هه‌ر به‌ڕۆژون، ئه‌ویش فه‌رموی: ئائه‌وانه‌ یاخیه‌كانن، ئائه‌وانه‌ یاخیه‌كانن!!

 

(٢٣) چاك نییه‌ له‌ سه‌فه‌ردا ڕۆژوگرتن

٥٩١ـ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ (رضی الله عنه) قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه وسلم) فِی سَفَرٍ، فَرَأَى رَجُلًا قَدِ اجْتَمَعَ النَّاسُ عَلَیْهِ، وَقَدْ ظُلِّلَ عَلَیْهِ، فَقَالَ: (مَا لَهُ)؟ قَالُوا: رَجُلٌ صَائِمٌ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه وسلم): (لَیْسَ الْبِرِّ أَنْ تَصُومُوا فِی السَّفَرِ). [بخاری / الصوم/ ١٨٤٤]

(جابری كوڕی عبدالله) (خوای لێ ڕازی بێت) ده‌ڵێ: جارێكیان پێغه‌مبه‌ر (صلی الله علیه وسلم) له‌سه‌فه‌رێكدا بوو، پیاوێكی بینی خه‌ڵكی له‌سه‌ری كۆبونه‌ته‌وه‌ و سێبه‌ریان له‌سه‌ر كردوه‌، پێغه‌مبه‌ر (صلی الله علیه وسلم) پرسی: (ئه‌وه‌ چیه‌تی؟) وتیان: پیاوێكه‌ به‌ڕۆژوه‌، پێغه‌مبه‌ر (صلی الله علیه وسلم) فه‌رموی: (ڕۆژو گرتن له‌ سه‌فه‌ردا له‌كاره‌ چاكه‌كان نییه‌).

(٢٤) ڕه‌خنه‌گرتن له‌وه‌ی به‌ڕۆژو ده‌بێ یان ده‌یشكێنێ

٥٩٢ـ عَنْ أَبِی سَعِیدٍ الْخُدْرِیِّ (رضی الله عنه) قَالَ: غَزَوْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه وسلم) لِسِتَّ عَشْرَةَ مَضَتْ مِنْ رَمَضَانَ، فَمِنَّا مَنْ صَامَ وَمِنَّا مَنْ أَفْطَرَ، فَلَمْ یَعِبِ الصَّائِمُ عَلَى الْمُفْطِرِ وَلَا الْمُفْطِرُ عَلَى الصَّائِمِ.

 

(ابی سعید الخدری) (خوای لێ ڕازی بێت) ده‌ڵێ: له‌ خزمه‌تی پێغه‌مبه‌ردا چوین بۆ غه‌زا ١٦ڕۆژ له‌ڕه‌مه‌زان تێپه‌ڕیبو، هه‌مان بوو، به‌ڕۆژوبوو، هه‌شمان بوو شكاندبوی، جا نه‌ڕۆژوه‌وانه‌كه‌ ڕه‌خنه‌ی گرت له‌وه‌ی شكاندویه‌تی، نه‌ئه‌ویش ڕه‌خنه‌ی گرت له‌ ڕۆژوه‌وانه‌كه‌.

 

(٢٥) پاداشتی ڕۆژونه‌گر زیاتره‌ له‌ سه‌فه‌ردا ئه‌گه‌ر به‌ ئه‌ركی سه‌رشانی هه‌ستێ

٥٩٣ـ عَنْ أَنَسٍ (رضی الله عنه) قَالَ: كُنَّا مَعَ النَّبِیِّ (صلی الله علیه وسلم) فِی السَّفَرِ، فَمِنَّا الصَّائِمُ وَمِنَّا الْمُفْطِرُ، قَالَ: فَنَزَلْنَا مَنْزِلًا فِی یَوْمٍ حَارّ، أَكْثَرُنَا ظِلًّا صَاحِبُ الْكِسَاءِ، وَمِنَّا مَنْ یَتَّقِی الشَّمْسَ بِیَدِهِ، قَالَ: فَسَقَطَ الصُّوَّامُ وَقَامَ الْمُفْطِرُونَ، فَضَرَبُوا الْأَبْنِیَةِ وَسَقَوُا الرِّكَابَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه وسلم): (ذَهَبَ الْمُفْطِرُونَ الْیَوْمَ بِالْأَجْرِ). [بخاری / الجهاد/ ٢٧٣٣]

(انس) (خوای لێ ڕازی بێت) ده‌ڵێت: له‌ خزمه‌تی پێغه‌مبه‌ر (صلی الله علیه وسلم) دا بووین له‌سه‌فه‌رێكدا، هه‌مان بوو، به‌ڕۆژوبوو، هه‌شمان بوو شكاندبوی، له‌ڕۆژێكی گه‌رمادا بارمان خست ئه‌وه‌مان كه‌ زۆر سێبه‌ری هه‌بوو ئه‌وه‌مان بوو كه‌ جله‌كانی كردبوو به‌ سێبه‌ر، هه‌مان بوو به‌ده‌ستی به‌ری خۆری ده‌گرت، ئیتر ئه‌وانه‌ی به‌ڕۆژو بون بۆی دانیشتن، [هیچ كارێكیان پێ نه‌ده‌كرا] ئه‌وانه‌ی به‌ڕۆژو نه‌بوون ده‌ستیان كرد به‌ ده‌وار هه‌ڵدان و ئاودانی وشتره‌كان، بۆیه‌ پێغه‌مبه‌ر (صلی الله علیه وسلم) فه‌رموی: ئه‌مڕۆ ئه‌وانه‌ی به‌ڕۆژو نه‌بوون پاداشته‌كه‌یان بۆ خۆیان ده‌سته‌به‌ركرد.

 

(٢٦) ڕۆژو شكاندن بۆ به‌رگه‌گرتنی به‌ره‌نگاری دوژمن

٥٩٤ـ عن قَزَعَةُ قَالَ: أَتَیْتُ أَبَا سَعِیدٍ الْخُدْرِیَّ (رضی الله عنه) وَهُوَ مَكْثُورٌ عَلَیْهِ، فَلَمَّا تَفَرَّقَ النَّاسُ عَنْهُ قُلْتُ: إِنِّی لَا أَسْأَلُكَ عَمَّا یَسْأَلُكَ هَؤُلَاءِ عَنْهُ، سَأَلْتُهُ عَنِ الصَّوْمِ فِی السَّفَرِ، فَقَالَ: سَافَرْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه وسلم) إِلَى مَكَّةَ وَنَحْنُ صِیَامٌ، قَالَ: فَنَزَلْنَا مَنْزِلًا، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه وسلم): (إِنَّكُمْ قَدْ دَنَوْتُمْ مِنْ عَدُوِّكُمْ، وَالْفِطْرُ أَقْوَى لَكُمْ). فَكَانَتْ رُخْصَةً، فَمِنَّا مَنْ صَامَ وَمِنَّا مَنْ أَفْطَرَ، ثُمَّ نَزَلْنَا مَنْزِلًا آخَرَ، فَقَالَ: (إِنَّكُمْ مُصَبِّحُو عَدُوِّكُمْ، وَالْفِطْرُ أَقْوَى لَكُمْ، فَأَفْطِرُوا). وَكَانَتْ عَزْمَةً، فَأَفْطَرْنَا، ثُمَّ [قَالَ]: لَقَدْ رَأَیْتُنَا نَصُومُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه وسلم) بَعْدَ ذَلِكَ فِی السَّفَرِ.

 

(قزعه‌) ده‌ڵێ: چووم بۆلای (ابو سعید الخدری) (خوای لێ ڕازی بێت) بینیم خه‌ڵكێكی زۆر ده‌وری داوه‌، كاتێ خه‌ڵكی بڵاوه‌یان كرد پێموت: من له‌و پرسیارانه‌ت لێناكه‌م كه‌ئه‌و خه‌ڵكه‌ ده‌یان پرسی، جا پرسیارم لێكرد ده‌رباره‌ی ڕۆژو له‌سه‌فه‌ردا، ئه‌ویش وتی: له‌ خزمه‌ت پێغه‌مبه‌ری خوادا (صلی الله علیه وسلم) له‌سه‌فه‌رێكدا بوین بۆ مه‌ككه‌، هه‌مووشمان به‌ڕۆژوبوین كه‌ گه‌یشتینه‌ شوێنێك فه‌رمووی: (بێگومان ئێوه‌ له‌ دوژمنه‌كه‌تان نزیك بونه‌ته‌وه‌، ڕۆژو بشكێنن گوڕ و تینه‌ بۆتان) ئیتر ئه‌وه‌ مۆڵه‌تێك بوو، جا هه‌مانبوو به‌ڕۆژو بوو، هه‌مانبوو ڕۆژوه‌كه‌ی شكاند، پاشان گواستمانه‌وه‌ بۆ شوێنێكی تر، فه‌رموی: (ئێوه‌ به‌یانی ده‌گه‌نه‌ سه‌ردوژمنتان، ڕۆژو شكاندن گور و تینه‌ بۆتان، كه‌واته‌ بیشكێنن)، ئه‌وه‌ ئیتر فه‌رمان بوو ئێمه‌ش ڕۆژومان شكاند، پاش ئه‌وه‌ وا ده‌بوو له‌ سه‌فه‌ردا له‌ خزمه‌ت پێغه‌مبه‌ری خوادا (صلی الله علیه وسلم) به‌ڕۆژوو ده‌بوین.

 

(٢٧) سه‌رپشك بوون له‌ ڕۆژو گرتن یان نه‌گرتن له‌كاتی سه‌فه‌ردا

٥٩٥ـ عَنْ حَمْزَةَ بْنِ عَمْرٍو الْأَسْلَمِیِّ (رضی الله عنه) أَنَّهُ قَالَ: یَا رَسُولَ اللَّهِ، أَجِدُ بِی قُوَّةً عَلَى الصِّیَامِ فِی السَّفَرِ، فَهَلْ عَلَیَّ جُنَاحٌ؟ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه وسلم): (هِیَ رُخْصَةٌ مِنَ اللَّهِ، فَمَنْ أَخَذَ بِهَا فَحَسَنٌ، وَمَنْ أَحَبَّ أَنْ یَصُومَ فَلَا جُنَاحَ).

(حمزه‌ی كوڕی عمرو) (خوای لێ ڕازی بێت) به‌ پێغه‌مبه‌ری خوای وتووه‌: ئه‌ی پێغه‌مبه‌ری خوا من ده‌توانم له‌سه‌فه‌ردا به‌ڕۆژو بم، ئایا هیچ گوناهم ناگات؟‍‍‍‍ پێغه‌مبه‌ر (صلی الله علیه وسلم) فه‌رمووی: (ئه‌وه‌ مۆڵه‌تێكه‌ له‌لایه‌ن خوای گه‌وره‌وه‌، ئه‌وه‌ی سودی لێوه‌ربگرێت ئه‌وه‌ چاكه‌ ئه‌وه‌ش حه‌زده‌كات به‌ڕۆژو بێت ئه‌وه‌ گوناهی ناگات).

 

٥٩٦ـ عَنْ أَبِی الدَّرْدَاءِ (رضی الله عنه) قَالَ: خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه وسلم) فِی شَهْرِ رَمَضَانَ فِی حَرّ شَدِیدٍ، حَتَّى إِنْ كَانَ أَحَدُنَا لَیَضَعُ یَدَهُ عَلَى رَأْسِهِ مِنْ شِدَّةِ الْحَرِّ، وَمَا فِینَا صَائِمٌ إِلَّا رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه وسلم) وَعَبْدُ اللَّهِ ابْنُ رَوَاحَةَ. [بخاری / الصوم/ ١٨٤٣]

(ابو درداء) (خوای لێ ڕازی بێت) ده‌ڵێ: له‌ خزمه‌ت پێغه‌مبه‌ری خوادا له‌مانگی ڕه‌مه‌زاندا كه‌ زۆر گه‌رما بوو ده‌رچوین هه‌تا كه‌سانی وامان هه‌بوو كه‌ ده‌ستی ده‌نایه‌ سه‌رسه‌ری له‌به‌ر تینی گه‌رما كه‌سمان به‌ڕۆژو نه‌بوین جگه‌ له‌ پێغه‌مبه‌ری خوا (صلی الله علیه وسلم) و (عبدالله ی كوڕی ڕه‌واحه‌).

 

(٢٨) گێڕانه‌وه‌ی ڕه‌مه‌زان له‌ شه‌عباندا

٥٩٧ـ عَنْ أَبِی سَلَمَةَ قَالَ: سَمِعْتُ عَائِشَةَ (رَضِیَ اللَّهُ عَنْهَا) تَقُولُ: كَانَ یَكُونُ عَلَیَّ الصَّوْمُ مِنْ رَمَضَانَ، فَمَا أَسْتَطِیعُ أَنْ أَقْضِیَهُ إِلَّا فِی شَعْبَانَ، الشُّغْلُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه وسلم)، أَوْ: بِرَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه وسلم). [بخاری / الصوم/ ١٨٤٩]

(ابو سلمه‌) بیستویه‌تی له‌ عائشه‌ (خوای لێ ڕازی بێت) ده‌یوت: جاری واهه‌بوو كه‌من قه‌رزاری ڕۆژوی ڕه‌مه‌زان ده‌بووم نه‌م ده‌توانی بیگێڕمه‌وه‌ له‌ مانگی شه‌عباندا نه‌بێت، چونكه‌ سه‌رگه‌رم ده‌بوم بۆ ئه‌وه‌ی [دڵی] پێغه‌مبه‌ری خوا (صلی الله علیه وسلم) [له‌خۆم ڕازی بكه‌م].

 

(٢٩) ڕۆژوگرتنه‌وه‌ له‌بری مردو

٥٩٨ـ عَنْ عَائِشَةَ (رَضِیَ اللَّهُ عَنْهَا): أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه وسلم) قَالَ: (مَنْ مَاتَ وَعَلَیْهِ صِیَامٌ صَامَ عَنْهُ وَلِیُّهُ). [بخاری / الصوم/ ١٨٥١]

(عائشه‌) (خوای لێ ڕازی بێت) ده‌ڵێ: كه‌ پێغه‌مبه‌ر (صلی الله علیه وسلم) فه‌رموی: (هه‌ر كه‌س مردو قه‌رزاری ڕۆژو بوو با خزمه‌ نزیكه‌كه‌ی بۆی بگرێته‌وه‌).

 

٥٩٩ـ عن بُرَیْدَةَ (رضی الله عنه) قَالَ: بَیْنَا أَنَا جَالِسٌ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه وسلم) إِذْ أَتَتْهُ امْرَأَةٌ فَقَالَتْ: إِنِّی تَصَدَّقْتُ عَلَى أُمِّی بِجَارِیَةٍ، وَإِنَّهَا مَاتَتْ، قَالَ: فَقَالَ: (وَجَبَ أَجْرُكِ، وَرَدَّهَا عَلَیْكِ الْمِیرَاثُ). قَالَتْ: یَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنَّهُ كَانَ عَلَیْهَا صَوْمُ شَهْرٍ، أَفَأَصُومُ عَنْهَا؟ قَالَ: (صُومِی عَنْهَا). قَالَتْ: إِنَّهَا لَمْ تَحُجَّ قَطُّ، أَفَأَحُجُّ عَنْهَا؟ قَالَ: (حُجِّی عَنْهَا).

بریده‌(خوای لێ ڕازی بێت) ده‌ڵێ: له‌كاتێكدا له‌ خزمه‌ت پێغه‌مبه‌ردا (صلی الله علیه وسلم) دانیشتبوم ئافره‌تێك هات و وتی: من كه‌نیزه‌كێكم به‌خشیوه‌ به‌دایكم، دایكیشم مرد فه‌رموی: پاداشته‌كه‌ت ده‌ستكه‌وت و به‌یاسای میراتیش كه‌ نێزه‌كه‌كه‌ت بۆ گه‌ڕایه‌وه‌، ئینجا پرسی دایكم ڕۆژوی مانگێك قه‌رزاره‌، ئایا له‌ بری ئه‌و به‌ڕۆژو بم؟ فه‌رموی: به‌ڕۆژوبه‌ بۆی، وتی: هه‌رگیز حه‌جیشی نه‌كردبو ئایا حه‌جی بۆ بكه‌م؟ فه‌رمووی: حه‌جیشی بۆ بكه‌.

 

(٣٠) ئه‌وانه‌ی ڕۆژوناگرن ده‌بێ فیدیه‌ بده‌ن

٦٠٠ـ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ (رضی الله عنه) قَالَ: لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآیَةُ: [وَعَلَى الَّذِینَ یُطِیقُونَهُ فِدْیَةٌ طَعَامُ مِسْكِینٍ ] [البقرة: ١٨٤] كَانَ مَنْ أَرَادَ أَنْ یُفْطِرَ وَیَفْتَدِیَ، حَتَّى نَزَلَتِ الْآیَةُ الَّتِی بَعْدَهَا فَنَسَخَتْهَا. [بخاری / التفسیر/ ٤٢٣٧٤]

(سلمه‌ی كوڕی الاكوع) (خوای لێ ڕازی بێت) ده‌ڵێ: كاتێ كه ‌ئه‌م ئایه‌ته‌ دابه‌زی [ئه‌وانه‌ی كه‌ناتوانن به‌ڕۆژو بن باخۆراكی هه‌ژارێك بده‌ن ] البقرة/١٨٤ ئه‌وسا هه‌ركه‌س بیویستایه‌ ده‌یشكاندو فیدیه‌ی ده‌دا، هه‌تا ئایه‌تی دواتر دابه‌زی كه‌ حوكمی ئه‌وی سڕیه‌وه‌.

 

(٣١) ڕۆژوگرتن و نه‌گرتن له‌ مانگه‌كاندا

٦٠١ـ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِیقٍ (رَضِیَ اللَّهُ عَنْهَا) قَالَ: قُلْتُ لِعَائِشَةَ: أَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه وسلم) یَصُومُ شَهْرًا كُلَّهُ؟ قَالَتْ: مَا عَلِمْتُهُ صَامَ شَهْرًا كُلَّهُ إِلَّا رَمَضَانَ، وَلَا أَفْطَرَهُ كُلَّهُ حَتَّى یَصُومَ مِنْهُ، حَتَّى مَضَى لِسَبِیلِهِ (صلی الله علیه وسلم). [بخاری / الصوم/ ١٨٦٨]

(عبدالله ی كوڕی شقیق) له‌ (عائشه‌)ی (خوای لێ ڕازی بێت) پرسیوه‌: ئایا پێغه‌مبه‌ر له‌ هیچ مانگێكدا به‌ته‌واوه‌تی به‌ڕۆژو بووه‌؟ وتی: ئاگادار نیم هیچ مانگێك به‌ته‌واوی به‌ڕۆژو بوبێت جگه‌ له‌ ڕه‌مه‌زان، هه‌روه‌ها هیچ مانگێكیش نه‌بووه‌كه‌ تیایدا به‌ڕۆژوو نه‌بوبێت، هه‌ندێكی هه‌ر لێ گرتووه‌، هه‌تا كۆچی دوایی كرد.

 

(٣٢) ڕۆژو له‌ڕێی خوادا

٦٠٢ـ عَنْ أَبِی سَعِیدٍ الْخُدْرِیِّ (رضی الله عنه) قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه وسلم): (مَا مِنْ عَبْدٍ یَصُومُ یَوْمًا فِی سَبِیلِ اللَّهِ، إِلَّا بَاعَدَ اللَّهُ بِذَلِكَ الْیَوْمِ وَجْهَهُ عَنِ النَّارِ سَبْعِینَ خَرِیفًا). [بخاری / الجهاد/ ٢٦٨٥]

(ابو سعید الخدری) (خوای لێ ڕازی بێت) ده‌ڵێ: پێغه‌مبه‌ر (صلی الله علیه وسلم) فه‌رموویه‌تی: (هه‌ر به‌نده‌یه‌ك ڕۆژێك له‌ڕێی خوادا به‌ڕۆژو بێت خوای گه‌وره‌ به‌وهۆیه‌ حه‌فتا پایز ڕوخساری له‌ ئاگری دۆزه‌خ به‌دور ده‌گرێت).

 

(٣٣) گه‌وره‌یی ڕۆژی محرم

٦٠٣ـ عَنْ أَبِی هُرَیْرَةَ (رضی الله عنه) قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه وسلم): (أَفْضَلُ الصِّیَامِ بَعْدَ رَمَضَانَ شَهْرُ اللَّهِ الْمُحَرَّمُ، وَأَفْضَلُ الصَّلَاةِ بَعْدَ الْفَرِیضَةِ صَلَاةُ اللَّیْلِ).

(أبو هریره‌) (خوای لێ ڕازی بێت) ده‌ڵێت پێغه‌مبه‌ر (صلی الله علیه وسلم) فه‌رموویه‌تی: (گه‌وره‌ترین ڕۆژو دوای ڕه‌مه‌زان ڕۆژووی مانگی (محرم)ه‌ كه‌پێی ده‌وترێت (شهرالله المحرم) گه‌وره‌ترین نوێژیش له‌دوای نوێژه‌فه‌ڕزه‌كان شه‌ونوێژه‌.

 

(٣٤) ڕۆژوی عاشورا

٦٠٤ـ عن عَائِشَةَ (رَضِیَ اللَّهُ عَنْهَا): أَنَّ قُرَیْشًا كَانَتْ تَصُومُ عَاشُورَاءَ فِی الْجَاهِلِیَّةِ، ثُمَّ أَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه وسلم) بِصِیَامِهِ حَتَّى فُرِضَ رَمَضَانُ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه وسلم): (مَنْ شَاءَ فَلْیَصُمْهُ، وَمَنْ شَاءَ فَلْیُفْطِرْهُ). [بخاری / الصوم/ ١٧٩٤]

دایكه‌ عائیشه‌ (خوایان لێ ڕازی بێت) ده‌ڵێ: قوره‌یش له‌سه‌رده‌می نه‌فامیدا له‌عاشوا به‌ڕۆژو ده‌بوو, پاشان پێغه‌مبه‌ر (صلی الله علیه وسلم) فه‌رمانیدا (كه‌ ئیمانداران) تێیدا به‌ڕۆژوبن تاڕه‌مه‌زان تێیدا فه‌رز كرا, ئه‌وسا پێغه‌مبه‌ر (صلی الله علیه وسلم) فه‌رمووی: (ئه‌وه‌ی ده‌یه‌وێت با عاشورا بگرێت ئه‌وه‌ش ده‌یه‌وێت با نه‌یگرێت).

 

(٣٥) كام ڕۆژ به‌ڕۆژوبین له‌عاشوردا

٦٠٥ـ عَنِ الْحَكَمِ بْنِ الْأَعْرَجِ قَالَ: انْتَهَیْتُ إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ (رَضِیَ اللَّهُ عَنْهُمَ) وَهُوَ مُتَوَسِّدٌ رِدَاءَهُ فِی زَمْزَمَ، فَقُلْتُ لَهُ: أَخْبِرْنِی عَنْ صَوْمِ عَاشُورَاءَ؟ فَقَالَ: إِذَا رَأَیْتَ هِلَالَ الْمُحَرَّمِ فَاعْدُدْ وَأَصْبِحْ یَوْمَ التَّاسِعِ صَائِمًا. قُلْتُ: هَكَذَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه وسلم) یَصُومُهُ؟ قَالَ نَعَمْ.

(حكم بن الاعرج) ده‌ڵێت چووم بۆ لای (ابن عباس) (خوای لێ ڕازی بێت) كه‌عه‌باكه‌ی كردبوو به‌سه‌رین لای زه‌مزه‌دا پێم وت :هه‌واڵم بده‌رێ ده‌رباره‌ی ڕۆژی عاشورا, ئه‌ویش وتی: هه‌ركات مانگی (محرم)ت دی بیژمێره‌ و ڕۆژی نۆهه‌م به‌ڕۆژوبه‌.منیش وتم: پێغه‌مبه‌ر (صلی الله علیه وسلم) ئه‌وڕۆژه‌ به‌ڕۆژوو ده‌بوو؟ وتی: به‌ڵێ.

 

(٣٦) گه‌وره‌یی ڕۆژوی عاشورا

٦٠٦ـ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ (رَضِیَ اللَّهُ عَنْهُمَ): أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه وسلم) قَدِمَ الْمَدِینَةَ، فَوَجَدَ الْیَهُودَ صِیَامًا یَوْمَ عَاشُورَاءَ، فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه وسلم): (مَا هَذَا الْیَوْمُ الَّذِی تَصُومُونَهُ). فَقَالُوا: هَذَا یَوْمٌ عَظِیمٌ أَنْجَى اللَّهُ فِیهِ مُوسَى وَقَوْمَهُ، وَغَرَّقَ فِرْعَوْنَ وَقَوْمَهُ، فَصَامَهُ مُوسَى شُكْرًا، فَنَحْنُ نَصُومُهُ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه وسلم): (فَنَحْنُ أَحَقُّ وَأَوْلَى بِمُوسَى). مِنْكُمْ فَصَامَهُ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه وسلم) وَأَمَرَ بِصِیَامِهِ. [بخاری / الصوم/ ١٩٠٠، ١٩٠٢]

(ابن عباس) (خوای لێ ڕازی بێت) ده‌ڵێ كاتێ پێغه‌مبه‌ر (صلی الله علیه وسلم) گه‌یشته‌ مه‌دینه‌ بینی جوله‌كه‌ به‌ڕۆژوون له‌ڕۆژی عاشورادا, پێی فه‌رموون : (ئه‌م ڕۆژه‌ چییه‌ واتێیدا به‌ڕۆژوو ده‌بن؟) وتیان: ئه‌مه ‌ڕۆژێكی گه‌وره‌و گرنگه‌, خوای گه‌وره‌ موساو گه‌له‌كه‌ی تێدا ڕزگار كردووه‌, فیرعه‌ون و داروده‌سته‌كه‌ی تێدا غه‌رق كرد, ئیتر موسا بۆ سوپاس گوزاری تێیدا به‌ڕۆژو بووه‌، ئێمه‌ش به‌ڕۆژو ده‌بین. پێغه‌مبه‌ر (صلی الله علیه وسلم) فه‌رموی: (ئێمه‌ له‌پێش ترین بۆ موسا تا ئێوه‌). ئیتر ئه‌وه‌ بوو پێغه‌مبه‌ر (صلی الله علیه وسلم) تێیدا به‌ڕۆژو بوو وه‌ فه‌رمانی دا كه ‌[ئیماندارانیش] تێیدا به‌ڕۆژو بن.

 

٦٠٧ـ عَنْ عُبَیْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِی یَزِیدَ: سَمِعَ ابْنَ عَبَّاسٍ (رضی الله عنه) وَسُئِلَ عَنْ صِیَامِ یَوْمِ عَاشُورَاءَ، فَقَالَ: مَا عَلِمْتُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه وسلم) صَامَ یَوْمًا یَطْلُبُ فَضْلَهُ عَلَى الْأَیَّامِ إِلَّا هَذَا الْیَوْمَ، وَلَا شَهْرًا إِلَّا هَذَا الشَّهْرَ. یَعْنِی رَمَضَانَ. [بخاری / الصوم/ ١٩٠٠، ١٩٠٢]

(عبدالله ی كوڕی یزید) ده‌ڵێ: گوێی له‌(ابن عباس) (خوای لێ ڕازی بێت) بووه‌ كاتێ پرسیاری لێكراوه‌ ده‌رباره‌ی ڕۆژوگرتن له‌عاشوردا, وتویه‌تی: نه‌م زانیوه‌و نه‌م بیستوه‌ كه‌پێغه‌مبه‌ر (صلی الله علیه وسلم) ڕۆژێك به‌ڕۆژو بوبێت و به‌ته‌مای ئه‌وه‌ بوبێت ئه‌و ڕۆژه‌ له‌ڕۆژه‌كانی تر گه‌روره‌تربێ له‌ئه‌مڕۆ, یان مانگێگ جگه‌ له‌م مانگه‌ [مه‌به‌ست ڕه‌مه‌زان بووه‌].

 

(٣٧) ئه‌وه‌ی له‌عاشورادا شتی خوارد

٦٠٨ـ عَنِ الرُّبَیِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذِ بْنِ عَفْرَاءَ (رضی الله عنه) قَالَتْ: أَرْسَلَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه وسلم) غَدَاةَ عَاشُورَاءَ إِلَى قُرَى الْأَنْصَارِ الَّتِی حَوْلَ الْمَدِینَةِ: (مَنْ كَانَ أَصْبَحَ صَائِمًا فَلْیُتِمَّ صَوْمَهُ، وَمَنْ كَانَ أَصْبَحَ مُفْطِرًا فَلْیُتِمَّ بَقِیَّةَ یَوْمِهِ). فَكُنَّا بَعْدَ ذَلِكَ نَصُومُهُ وَنُصَوِّمُ صِبْیَانَنَا الصِّغَارَ مِنْهُمْ إِنْ شَاءَ اللَّهُ تعالى، وَنَذْهَبُ إِلَى الْمَسْجِدِ فَنَجْعَلُ لَهُمُ اللُّعْبَةَ مِنَ الْعِهْنِ، فَإِذَا بَكَى أَحَدُهُمْ عَلَى الطَّعَامِ أَعْطَیْنَاهَا إِیَّاهُ عِنْدَ الْإِفْطَارِ. [بخاری / الصوم/ ١٨٥٩]

ربیع ى كضى معوذى كورِى عفراء (خوای لێ ڕازی بێت) ده‌ڵێ: پێغه‌مبه‌ر (صلی الله علیه وسلم) به‌ره‌به‌یانی ڕۆژی عاشورا خه‌ڵكێكی نارد بۆ دێهاته‌كانی ده‌وری مه‌دینه‌ (فه‌رموبوی كه‌ بڵێن) :(ئه‌وه‌ی به‌ڕۆژوه‌ باڕۆژوه‌كه‌ی ته‌واو بكات, ئه‌وه‌ی به‌ڕۆژو نییه‌ باهیچ نه‌خوات, تا ئێواره‌، ئیتر ئێمه‌ دوای ئه‌وه‌ ئه‌و ڕۆژه‌مان ده‌گرت مناڵه‌ ورده‌كانیشمان به‌ڕۆژو ده‌كرد ئه‌وه‌یان كه‌خوا بیویستایه‌. ئه‌وسا ده‌چوین بۆ مزگه‌وت و [تۆپ] و یاریمان له‌خوری بۆ دروست ده‌كردن ئه‌گه‌ر یه‌كێكیان بۆ خواردن بگریایه‌ ئه‌وه‌ تۆپه‌كه‌مان ده‌دایه‌ تا كاتی به‌ربانگ.

------------------------------------------

بۆ ئه‌م بابه‌ته‌ سوود وه‌رگیراوه‌ له‌ به‌رنامه‌ی ساباتی فه‌رمووده‌ كه‌ به‌رنامه‌یه‌كی تایبه‌ته‌ به‌ سایتی ده‌نگی ئیسلام

          

صفحات سایت

پیچک

ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | اخبار کامپیوتر، فناوری اطلاعات و سلامتی مجله علم و فن | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو