تبلیغات
ماڵپه‌ری ئیسلام كورد
Rss
Logo
ADS
زاراوه‌كانی قیرائات

مه‌تنی تحفة الأطفال

ته‌فسیری قورئانی پیرۆز

شێوازی نوێژی پێغه‌مبه‌ر

ئامۆژگاری بۆ موسڵمانان

كاتی بانگه‌كان&بانكبێژان

24 كاتژمێر راسته‌وخۆ

ئاماری ماڵپه‌ر
میوانانی سه‌رهێل

ژماره‌ى سه‌ردانه‌كان

ڕاپرسی ماڵپه‌ر
ئایا تا ئێستا سوودت له‌ ماڵپه‌ری ئیسلام كورد بینیوه‌؟؟؟

ماڵپه‌ره‌ كۆنه‌كه‌مان
عه‌لمانیه‌ت بناسه‌
گێژاوی مه‌دخه‌لیزم
مێژووی انصار الاسلام
فیرعه‌ونی زه‌مان و قه‌یرانی...

 

 

 

ئه‌م بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌ته‌وه‌
له‌ به‌شی : حــــه‌ج و عومـــره‌,

 

حه‌ج هه‌نگاو به‌ هه‌نگاو-به‌شی دووه‌م كۆتایی

ئاماده‌كردنی: كوری پاكــ


هه‌روه‌ها له‌ دوای ئه‌و زیکره‌ دوعا بۆخۆت ده‌خوێنی به‌ڵام به‌بێ ده‌نگی .
ئینجا دووباره‌ زیکری یه‌که‌م ده‌ڵێته‌وه‌ به‌ده‌نگ له‌دوای ئه‌ودا دوعا بۆخۆت ده‌خوێنی سێباره‌ زیکری یه‌که‌م ده‌ڵێیته‌وه‌ به‌دوایدا دوعا بۆخۆت ناخوێنیت و به‌ڕێ ده‌که‌ویت بۆ مه‌ڕوه‌ .
دوای له‌ سه‌فا به‌ ڕێ ده‌که‌ویت بۆ مه‌ڕوه‌ هه‌روه‌ها له‌ نێوان دوو ئاڵادا یاخود دوو هێلی سه‌وز هه‌یه‌ له‌و نێوانه‌دا سوننه‌ته‌ له‌ ڕۆیشتنه‌که‌ت تۆزێ خێراتر بڕۆیت راکردن ڕابکه‌یت ئه‌گه‌ر خه‌ڵک ئازار نه‌ده‌یت و خۆت نه‌کێشی به‌ خه‌ڵکدا
که‌ گه‌یشتیت به‌ مه‌روه‌ ئه‌وه‌ی له‌ سه‌فا کردوته‌ واتا زیکره‌کان به‌هه‌مان شێوه‌ له‌ مه‌روه‌شدا دووباره‌‌ ده‌یکه‌یته‌وه‌ له‌ هه‌ر حه‌وت جاره‌که‌ش به‌ هه‌مان شێوه‌ واده‌که‌یت ئه‌وه‌ی کردوته‌ ،
به‌ڵام له‌ جاری حه‌وته‌م نه‌ زیکره‌کان و نه‌ ده‌ست به‌رز کردنه‌وه‌ و نه‌ دوعا ناخوێنیت .
ئاگاداری : هیچ زیکرێکی تایبه‌ت نیه‌ بۆ [السعی] سه‌فاو مه‌روا به‌ڵام ده‌کرێت موسوڵمان دوعا بخوێنێت هه‌ر دوعایه‌ک بێت ، وه‌ ئه‌گه‌ر قورئانیش بخوێنێت بۆی هه‌یه‌ ئاسایه‌ .

هه‌روه‌ها سوننه‌‌ته‌ موسوڵمان ده‌ست نوێژی هه‌بێت .
له‌ کاتی سه‌فاو مه‌روادا ئه‌گه‌ر بانگی دا ئه‌وا واز له‌ هاتن و چون دێنیت و نوێژ له‌گه‌ڵ نوێژ که‌ره‌کان ده‌که‌یت به‌ جه‌ماعه‌ت له‌ دوای ته‌واو بونی نوێژ له‌ کوێوه‌ جار وازت هێناوه‌ له‌وێوه‌ ته‌واوی ده‌که‌یت .
ئینجا ئه‌گه‌ر له‌ هات و چوون له‌ سه‌فا بۆ مه‌روا [السعی] ته‌واو بویت ئه‌وه‌ قژی سه‌رت کورت ده‌که‌یته‌وه‌ یان به‌ته‌واوی ده‌یتاشیت وه‌ کورت کردنه‌وه‌ش باشتره‌ له‌ ته‌واو تاشین بۆ ئه‌وه‌ی بۆ حه‌ج قژ هه‌بێت به‌ سه‌رته‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ی به‌ته‌واوی به‌تاشیت له‌ کاتی ته‌واو بونی حه‌ج چۆن له‌و وێنه‌ی خواره‌وه‌ به‌رچاوه‌ واتا له‌ عومره‌ کورتی ده‌که‌یته‌وه‌ له‌ حه‌جیشدا ده‌یتاشیت .
ئاگاداربه‌ : ئه‌گه‌ر هات و قژت کورت کرده‌وه‌ نه‌ت تاشی ئه‌وه‌ ده‌بێت ته‌واوی مووه‌کانی سه‌رت کورت که‌یته‌وه‌ نه‌وه‌ک هه‌ندێک که‌سی نه‌زان ده‌ڵێت ئه‌گه‌ر دوو تاڵه‌ موش بێت به‌سه‌ .
هه‌روه‌ها ئافره‌ت سه‌ر تاشینی له‌سه‌ر نیه‌ به‌ڵکوو به‌ قه‌ده‌ر په‌نجه‌یه‌ک له‌ قژی کورت ده‌کا‌ته‌وه‌ له‌ هه‌ر لایه‌کی قژی پێغه‌مبه‌ر ده‌فه‌رموێت [لیس على النساء حلق إنما على النساء التقصیر] صحیح أبی داود (١٧٤٨).
ئینجا دوای قژ کورت کردنه‌وه‌ یان تاشینی کاره‌کانی عومڕه‌ ته‌واو ده‌بێت
ئینجا دروسته‌ موسوڵمان خۆی حه‌لال بکات له‌ ئیحرام واتا سه‌ربه‌ست ده‌بێت تا هاتنی حه‌ج که‌ ده‌کاته‌ [٨ ذی الحجة] که‌ پێی ده‌وترێت [الترویة]
ڕۆژی[الترویة]
ڕۆژی [٨ ذی الحجة]
موسوڵمان له‌و شوێنه‌ی که‌ لێیه‌تی ئیحرام ده‌به‌ستێت هه‌روه‌ها چی کردوه‌ بۆ عومره‌ پێش ئیحرام به‌ستن وه‌ک و خۆ شۆردن و بۆن له‌خۆدان و …..هیتر که‌باسمان لێوه‌کردبوو ووتمان سوننه‌ته‌ به‌ هه‌مان شێوه‌ پێش ئیحرام به‌ستنیش بۆ حه‌ج ئه‌مانه‌ سونه‌تن ئه‌گه‌ر موسوڵمان بیکات .
ئینجا به‌ڕێ ده‌که‌ویت بۆ مینا [منی] له‌وێ ده‌مێنیته‌وه‌ و نوێژی نیوه‌ڕۆ و ئێواران و شه‌وان و خه‌وتنان و به‌یانیانی لێ ده‌که‌یت هه‌روه‌ها نوێژه‌ چوار ڕکعه‌ته‌کان ده‌که‌یته‌ دوو رکعه‌ت وه‌ک نوێژی نیوه‌ڕۆ و عه‌سر وه‌ نوێژه‌کانی خه‌وتنان له‌کاتی خۆیدا ده‌یکه‌یت به‌بێ کۆ کردنه‌وه‌ [جمع] .
ئینجا بۆ به‌یانی که‌ ده‌کاته‌ نۆی مانگ [٩ذی الحجة] ئه‌و ڕۆژه‌ ڕۆژی عه‌ره‌فه‌یه‌ که‌ خۆر ده‌رکه‌وت ڕووه‌و عه‌ڕه‌فه‌ به‌ ڕێ ده‌که‌ویت .
وه‌هه‌روه‌ها سونه‌ته‌ له‌و شوێنه‌ دابه‌زیت و بمێنیته‌وه‌ که‌ پێی ده‌وترێت [نمرة] ئه‌م شوێنه‌ش به‌ عه‌ره‌فه‌وه‌ لکاوه‌، چۆن له‌ وێنه‌ی خواره‌وه‌ به‌رچاوه‌
له‌و شوێنه‌ مزگه‌وت هه‌یه‌ به‌ناوی شوێنه‌که‌ [المسجد النمرة]
له‌و شوێنه‌ ده‌مێنیته‌وه‌ تا خۆر له‌ ناوه‌راستی دنیا تێده‌په‌ڕێت واتا [الزوال] واتا نوێژی نیوه‌ڕۆ ده‌بیت ئینجا ئیمامی مزگه‌وت ووتارێک ده‌دات بۆ میوانانی ماڵی خوا که‌ چیان پێویسته‌ بیکه‌ن له‌وڕۆژه‌ دا و گه‌وره‌یی ئه‌و ڕۆژه‌یان بۆ ده‌خاته‌ ڕوو .
ئینجا حاجیه‌کان نوێژی نیوه‌ڕۆ و عه‌سر‌ به‌یێکه‌وه‌ ده‌که‌ن به‌ [قصرا وجمعا] واتا دوو ڕکعه‌ت نوێژی نیوه‌ڕۆ ده‌که‌ن و دوای ته‌واو بونیان له‌ نوێژی نیوه‌ڕۆ هه‌ڵده‌ستنه‌وه‌ دوو رکعه‌ت نوێژی عه‌سریش‌ ده‌که‌ن ،
ئینجا خه‌ڵک ده‌وه‌ستێت له‌ عه‌ره‌فه‌
هه‌روه‌ها هه‌موو شوێنێک دروسته‌ له‌ عه‌ره‌فه‌وه‌ تیایدا بوه‌ستیت ته‌نها شوێنێک نه‌بێت که‌ پێی ده‌وترێت دۆڵی عه‌رنه‌ [ بطن العرنة ] پێغه‌مبه‌ر ده‌فه‌رموێت [عرفة كلها موقف وارفعوا عن بطن عُرَنة]
هه‌روا سونه‌ته‌ لا دواوه‌ی کێوی عه‌ره‌فه‌وه‌ بوه‌ستیت ڕوو بکه‌یته‌ قیبله‌ ئه‌گه‌ر بۆت کرا چونکه‌ شوێن وه‌ستانی پێغه‌مبه‌ر بوه‌ ،
هه‌روه‌ها زۆر دوعا ده‌که‌یت چونکه‌ له‌و ڕۆژه‌دا دوعا قه‌بوڵه‌ به‌تایبه‌تی ئه‌و دوعاییه‌ی که‌ پێغه‌مبه‌ر ده‌یکرد [خیر الدعاء دعاء یوم عرفة ، وأفضل ما قلت أنا والنبیون من قبلی : لا إله إلا الله و حده لا شریك له ، له الملك وله الحمد یحیی ویمیت وهو على كل شیء قدیر ] واتا : چاکترین دوعا دوعای ڕۆژی عه‌ره‌فه‌یه‌ وه‌ باشترینیان که‌ من و پێغه‌مبه‌رانی پێش من وتویانه‌ [لا إله إلا الله و حده لا شریك له ، له الملك وله الحمد یحیی ویمیت وهو على كل شیء قدیر] ئینجا زۆر ئه‌و زیکرا بکه‌
ئاگاداربه‌: هیچ جیاوازیێک نیه‌ له‌گه‌ڵ عه‌ره‌فه‌ و کێوی عه‌ره‌فه‌ ئینجا خۆت ماندوو مه‌که‌ و خه‌ڵک ئازار مه‌ده‌ بۆ سه‌رکه‌وتنی کێوه‌که‌ ،
هه‌روه‌ها ئاگاداری ئه‌مه‌ به‌ که‌وا له‌ سنوری عه‌ره‌فه‌ ده‌رنه‌چیت، ئینجا چۆن ده‌زانیت سنوری عه‌ره‌فه‌ تا کوێیه‌؟ له‌ رێگه‌ی ئه‌م تابلۆوانه‌ی که‌وا هه‌ڵواسراوه‌ چۆن له‌ وێنه‌ی خواره‌وه‌‌دا دیاره‌
دروست نیه‌ له‌ عه‌ره‌فه‌ به‌ڕێ بکه‌ویت بۆ موزده‌لیفه‌ پێش خۆر ئاوا بوون .
ئینجا ئه‌گه‌ر خۆر ئاوا بوو حاجیه‌کان به‌ڕێ ده‌که‌ون بۆ [ مزدلیفة ] به‌ هێمنی و له‌سه‌ر خۆیی هه‌روه‌ها زۆر به‌کارهێنانی [تلبیة] واتا لبیک اللهم لبیک لبیک لا شریک لک لبیک …….
هه‌روه‌ها [المزدلفة] ده‌که‌وێته‌ نێوان عه‌ره‌فه‌ و مینا
ئینجا ئه‌گه‌ر گه‌یشتیت به‌ [مزدلیفة] نوێژی شه‌وان واتا [المغرب] سێ رکعه‌ت ده‌که‌یت و نوێژی خه‌وتنان دوو ڕکعه‌ت به‌یه‌که‌وه‌ ده‌یانکه‌یت به‌ یه‌ک بانگ و بۆ هه‌ر نوێژێکیش ئیقامه‌یه‌ک ده‌که‌یت ئه‌مه‌ ئه‌گه‌ر راسته‌وخۆ گه‌یشتیت به‌ (مزدلیفه‌) به‌ڵام ئه‌گه‌ر زوو نه‌گه‌یشتیت ئه‌وه‌ هه‌ر له‌ ڕێگا نوێژه‌کانت ده‌که‌یت پێش ئه‌وه‌ی بگه‌یت به‌ [مزدلفة] نه‌وه‌ک کات به‌سه‌ر بچێت نوێژه‌کان له‌ده‌ست بده‌یت .
ئینجا له‌ (موزده‌لیفه)‌ ده‌مێنیته‌وه‌ تا نوێژی به‌یانی له‌وێدا ده‌که‌یت هه‌روه‌ها سوننه‌ته‌ له‌ (موزده‌لیفه)‌ دا له‌ [المشعر الحرام] بمینیته‌وه‌ تا زه‌ردایی خۆر به‌ده‌ر ده‌که‌وێت ڕوو له‌ قیبله‌ و ده‌ست به‌رزو دوعا کردن چونکه‌ ئه‌مه‌ له‌ ڕه‌فتاری پێغه‌مبه‌ر بووه‌ ، هه‌روه‌ها خوای په‌روه‌ردگار ده‌فه‌رموو [فإذا أفضتم من عرفات فاذكروا الله عند المشعر الحرام] ئه‌مه‌ی خواره‌وه‌ش مزگه‌وته‌که‌ی [المشعر الحرام] هه‌مان ئه‌و شوێنه‌یه‌ که‌ له‌ ئایه‌ته‌که‌دا هاتووه‌
هه‌روه‌ها زانایان فه‌توایان داوه‌ که‌وا دروسته‌ ئه‌وکه‌سه‌ی نه‌خۆشی له‌گه‌ڵدا بێت یان ئافره‌ت یان پیر [مزدلفة] به‌جێ بێڵێت بۆ [مینا] ئه‌گه‌ر سێیه‌کی شه‌و تێپه‌ری ئیبنو عه‌باس ده‌فه‌رموێت خوای لێی رازی بێت [بعثنی رسول الله صلى الله علیه وسلم فی الضَعَفة من جمع بلیل] متفق علیه واتا : پێغه‌مبه‌ر منی به‌رێ خست له‌گه‌ڵ کۆیه‌کی لاوازان له‌ به‌شێکی شه‌ودا .
هه‌روه‌ها موزده‌لیفه‌ هه‌مووی شوێنی وه‌ستان و مانه‌وه‌یه‌ به‌ڵام وه‌ک باسمان کرد سوننه‌ته‌ له‌ [المشعر الحرام] بمێنیته‌وه‌ پێغه‌مبه‌ر درودی خوای له‌سه‌ر بێت ده‌فه‌رمێت [وقفت هاهنا ومزدلفة كلها موقف] رواه مسلم
ئینجا به‌ڕێ ده‌که‌ویت بۆ [مینا] زۆر ته‌لبیه‌ ده‌که‌یت له‌ ڕێگا هه‌روه‌ها ئه‌گه‌ر گه‌یشتیت به‌ دۆڵێک پێی ده‌وترێت [وادی المحسر] له‌ڕێگاته‌وه‌یه‌ له‌م شوێنه‌ تۆزێک په‌له‌ ده‌که‌یت به‌ خێرا ده‌رۆیت ده‌ڵێن له‌م شوێنه‌دا له‌شکره‌که‌ی ئه‌بڕه‌ها گه‌مارۆ دراوه‌و به‌هیلاک چونه‌ شوێنی دابه‌زینی عه‌زابی خوا بووه‌ .
ئینجا تا ده‌گه‌یته‌ مینا [ جمراة ] له‌ مینان.
به‌کار هێنای ئه‌م ووشه‌یه‌ (ڕه‌جمی شه‌یتان) ئه‌مه‌ هه‌ڵه‌یه‌که‌ ده‌گوترێت به‌ڵکو ئه‌مه‌شیان یه‌کێکه‌‌ له‌ عیباده‌ته‌کا‌ن نه‌وه‌ک (ڕه‌جمی شه‌یتان) یان (به‌رد باران کردنی شه‌یتان).
هه‌روه‌ها سێ [جه‌مر]ه‌ هه‌ن بچوک ناوه‌نجی گه‌وره‌
گه‌وره‌که‌یان پێی ده‌وترێت [العقبة]
ووتمان له‌ [مزدلفة] به‌ڕێ که‌وتیت بۆ مینا ئه‌وه‌ بۆ به‌رد هاوێشتنی [العقبة ]یه‌ .
له‌م شوێنه‌ حه‌وت به‌رد ده‌گریته‌ ناوچاله‌که‌ به‌رده‌کانیش له‌گه‌ڵ خۆتا ده‌یانهێنیت له‌ [مزدلفة یان منی] یان له‌ ڕێگا چۆن بۆت کرا وا ،
به‌رده‌کانیش به‌قه‌ده‌ر نزیکه‌ی ده‌نکه‌[نۆک]ێک بن له‌ نیسک گه‌وره‌تر له‌ باقڵه‌ بچوکتر چۆن له‌ وێنه‌ی خواره‌وه‌ به‌رچاوه‌
بۆ مه‌ککه‌
ئاگادار به‌ : له‌ کاتی برد هاوێشتندا ده‌ستت به‌رز ده‌که‌یته‌وه‌ ده‌ڵێیت [ الله اکبر ] له‌گه‌ڵ فڕێدانی هه‌ر به‌ردێک ،
هه‌روه‌ها ناکرێت به‌رده‌کان به‌یه‌که‌وه‌ فڕێ بده‌یت، ده‌بێت یه‌ک له‌ دوای یه‌ک بن، وه‌ سوننه‌ته‌ له‌ ناوه‌ڕاستدا به‌رامبه‌ر به‌ چاڵه‌که‌‌ بوه‌ستی. به‌ڵام هه‌وڵی ئه‌وه‌ بده‌ که‌ (که‌عبه‌)ی پیرۆز بکه‌وێته‌ ده‌ستی چه‌پت وه‌ (مینا)یش بکه‌وێته‌ ده‌ستی ڕاستت. هه‌روه‌ک چۆن له‌م وێنه‌یه‌ی خواره‌وه‌دا به‌رچاوت ده‌که‌وێت، وه‌ ئه‌مه‌یش له‌ ڕه‌فتاری پێغه‌مبه‌ر بووه‌ دروودی خوای له‌سه‌ر بێت که‌ بۆ ئێمه‌ سوننه‌ته‌.
هه‌روه‌ها ده‌بێت به‌رده‌کانت بکه‌وێته‌ نێو چاڵه‌که‌وه‌ هه‌روه‌ها ئه‌گه‌ر که‌وته‌ نێوچاڵه‌که‌ دوای هاته‌ ده‌ره‌وه‌ ئه‌مه‌ ئاساییه‌ به‌ڵام ئه‌گه‌ر به‌رده‌که‌ت نه‌که‌و‌ته‌ نێو چاڵه‌که‌ ئه‌وه‌ ده‌بێت دووباره‌ی که‌یته‌وه‌ .
دوای به‌رد هاوێشتنی [العقبة] قوربانی ده‌ده‌یت هه‌روه‌ها سوننه‌ته‌ له‌ قوربانیه‌که‌شت بخۆیت و بیبه‌خشیت ئه‌مه‌ تۆزێ سه‌خته‌ له‌ به‌ر زۆری خه‌ڵک و که‌می کات به‌ڵام ئێستا گۆڕانکاری تێدا کراوه‌ پێشتر له‌ مککه‌ یان له‌ مه‌دینه‌ خه‌ڵکانێکی باوه‌ڕ پێکراو وه‌ستاون پاره‌ی قوربانیه‌که‌ وه‌رده‌گرن و خۆیان هه‌مووی جێ به‌ جێ ده‌که‌ن ،
هه‌روه‌ها کاتی قوربانیش تا خۆر ئاوا بوون ده‌خاییه‌نێت وه‌ ده‌کرێت شه‌ویش قوربانی بده‌یت به‌ڵام سونه‌ته‌ له‌ دوای به‌رد هاوێشتنی [العقبة]دا قوربانیه‌که‌ت بده‌یت که‌ ڕۆژی جه‌ژن ده‌کات چونکه‌ ئه‌مه‌ ڕه‌فتاری پێغه‌مبه‌ر بووه‌ درودی خوای له‌سه‌ر بێت .
وه‌ئه‌گه‌ر بۆت نه‌کرا قوربانی بده‌یت یان پاره‌ی کرینی قوربانیت پێنه‌ما ئه‌وا سێ ڕۆژ له‌ حه‌ج به‌ ڕۆژو ده‌بیت سونه‌ته‌ ڕۆژی ١١ و١٢ و١٣ وه‌ حه‌وت ڕۆژیش ئه‌گه‌ر گه‌رایته‌وه شوێنی خۆت وڵاتی خۆت‌ واتا ده‌ ڕۆژ .
دوای قوربانیدان قژی سه‌رت کورت ده‌که‌یته‌وه‌ یان به‌ته‌واوی ده‌یتاشیت هه‌روه‌ها تاشینیش خێری زیاتره‌ به‌ پێچه‌وانه‌ی عومره‌ چونکه‌ پێغه‌مبه‌ر سێ جار داوای لێ خۆشبونی کرد بۆ ئه‌وکه‌سانه‌ی سه‌ریان ده‌تاشن هه‌روه‌ها بۆ ئه‌وانه‌ی قژیان کورت ده‌که‌نه‌وه‌ یه‌ک جار .
ئینجا دوای به‌رد هاوێشتنه‌که‌ و سه‌ر تاشین یان کورت کردنه‌وه‌ له‌ هه‌موو شتێک سه‌ر به‌ست ده‌بیت که‌ پێش ئیحرام قه‌ده‌غه‌ کراو بوون بۆت ته‌نها ئافره‌ت نه‌بێت به‌مه‌ش ده‌وترێت [التحلل الاول] واتا حه‌لال بوونی یه‌که‌م سه‌ربه‌ست بونی یه‌که‌م ،
طه‌وافی [ الافاضة ]
دوای خۆت بۆندار بکه‌ و به‌ره‌و [کعبة] پیرۆز به‌ڕێبکه‌وه‌ بۆ ئه‌نجامدانی طه‌وافی [ الافاضة ] ئه‌م ته‌وافه‌ی که‌ خوای په‌روه‌ردگار ده‌فه‌رمێت [ثُمَّ لْیَقْضُوا تَفَثَهُمْ وَلْیُوفُوا نُذُورَهُمْ وَلْیَطَّوَّفُوا بِالْبَیْتِ الْعَتِیقِ]
هه‌روه‌ها دایکمان عائیشه‌ ده‌فه‌رموێت [كنت أطیب رسول الله صلى الله علیه وسلم لحله قبل أن یطوف بالبیت] پێغه‌مبه‌رم بۆن خۆش ده‌کرد پێش ئه‌وه‌ی ته‌واف بکات له‌ دوای ته‌واف ده‌ست ده‌که‌یت به‌ [السعی] واتا چوون و هاتن بۆ سه‌فا و ماڕوه‌ ،
ئینجا له‌ دوای ئه‌و ته‌وافه‌ دا هه‌موو ئه‌و شتانی که‌وا لێت حه‌رام کرابوون به‌ سه‌به‌بی ئیحرامه‌وه‌ هه‌مووت بۆ حه‌لال ده‌بێت هه‌تا ئافره‌تیش واتا جووت بوون له‌ گه‌ڵ خێزاندا به‌مه‌شیان ده‌وترێت [التحلل التام]
ئینجا وا باشه‌ بۆ حاجی ئه‌وه‌ی باسمان کرد یه‌ک به‌ دوای یه‌ک بێت بۆ نموونه‌ ‌به‌رد هاوێشتنی العقبة – سه‌ر تاشین یان کورت کردنه‌وه‌ – قوربانی- طواف
به‌ڵام ئه‌گه‌ر هه‌ندێکی پێش هه‌ندێک خست ئاسایه‌ و ده‌کرێت
بۆ مینا
دوای ئه‌مه‌ ده‌گه‌رێیته‌وه‌ بۆ مینا [منی] تا ڕۆژی ١١ و١٢ و١٣ ذول حیجه‌ به‌ شه‌وه‌کانیانه‌وه‌ له‌ مینا ده‌مێنیته‌وه‌ مانه‌وه‌ت ئه‌و سێ ڕۆژه‌ باشتره‌ له‌ په‌له‌کردنت وه‌ ئه‌گه‌ر په‌له‌شت بێت بۆت هه‌یه‌ دوو رۆژ بمێنیته‌وه‌ به‌مه‌رجێک پێش خۆر ئاوا بون مینا به‌جێ بێلیت خوای په‌روه‌ردیگار ده‌فه‌رموێت [فمن تعجل فی یومین فلا إثم علیه ومن تأخر فلا إثم علیه لمن اتقى ] واتا : ئه‌وی که‌ په‌له‌ بکات و له‌ دوو ڕۆژدا شه‌یتان ڕه‌جم بکات ئه‌وا هیچ گوناهی له‌سه‌ر نیه‌ ، ئه‌وی دوای بخات و [به‌سێ ڕۆژ] ئه‌نجامی بدات هه‌ر گوناهی له‌سه‌ر نیه‌ به‌تایبه‌تی بۆ ئه‌وانه‌ی خۆیان له‌ نافه‌رمانی خوا ده‌پارێزن .
هه‌روه‌ها له‌و ڕۆژانه‌ی که‌ ماوه‌ته‌وه‌ له‌ مینا پێیان ده‌وترێ [ایام التشریق] له‌ هه‌ر ڕۆژێکا دوای نیوه‌رۆ هه‌ر سێ [الجمرات] یان کورد گۆته‌نی ره‌جمی شه‌یتانی جێ به‌ جێ ده‌کات سه‌ره‌تا له‌ بچوکه‌که‌وه‌ ده‌ستپێ ده‌کات دوای ناوه‌راست دوای گه‌وره‌ هه‌ریه‌که‌شیان به‌ حه‌وت به‌رد واتا ڕۆژێ ده‌بێت بیست و یه‌ک به‌رد بهاوێژیت .
ئینجا سوننه‌ته‌ ئه‌گه‌ر جه‌مڕه‌ی بچوکه‌که‌ت کرد تۆزێک دورکه‌ویته‌وه‌ و ڕووت بکه‌یته‌ قیبله‌ و دوعایه‌کی دوروو درێژ بکه‌یت ،
به‌هه‌مان شێوه‌ له‌ ئه‌نجام دانی جه‌مره‌ی ناوه‌نجیشدا به‌ڵام چاڵه‌که‌ بکه‌وێته‌ لای ڕاستت هه‌روه‌ها ڕوو له‌ قیبله‌ ده‌ست به‌رزکه‌یته‌وه‌ و دوعا بخوێنیت
به‌ڵام جه‌مره‌ی سێیه‌م یان شه‌یتان ڕه‌جم کردنی گه‌وره‌ له‌ دوایدا ناوه‌ستیت و دوعا بخوێنیت به‌ڵکو که‌ ته‌واو بویت تێده‌په‌ریت چۆن ئه‌مه‌ ڕه‌فتاری پێغه‌مبه‌ر بووه‌ چۆن له‌وێنه‌ی خواره‌وه‌دا دیاره‌ .
ئه‌مه‌ به‌و شێوه‌یه‌ حه‌ج کۆتایی هات به‌ڵام ئه‌گه‌ر ویستت بگه‌رێیته‌وه‌ وڵاتی خۆت یان ناو ماڵ و مناڵی خۆت ده‌بێت مه‌که‌ به‌جێ بێلیت واجبه‌ له‌سه‌رت [ طواف الوداع] واتا ته‌وافی ماڵئاوایی له‌ مه‌ککه‌ی پیرۆزدا که‌ ته‌وافه‌که‌ت ئه‌نجام دا ئه‌وا ده‌بێت راسته‌و خۆ مه‌که‌ به‌جێ بێلیت .
{ چه‌ند ڕوون کردنه‌وه‌یه‌کی جیا }
منداڵی باڵغ نه‌بوو ده‌کرێت حه‌ج بکات و حه‌جه‌که‌ی قبوڵه‌ به‌ڵام واجبی له‌سه‌ر ناچێت که‌ پێگه‌ی و باڵغ بوو ده‌بێت حه‌جی واجبی بکاته‌وه‌
ئافره‌تێک مناله‌که‌ی به‌رز ده‌کاته‌وه‌ ده‌ڵێت پێغه‌مبه‌ری خوا ئه‌م مناڵه‌ حه‌جی بۆ هه‌یه‌ پێغه‌مبه‌ر درودی خوای له‌سه‌ر بێت له‌وه‌ڵامدا فه‌رمووی به‌ڵێ بۆتۆش ئه‌جر و پاداشت .
مناڵێک ئه‌گه‌ر بۆی نه‌کرێت کاره‌کانی حه‌ج ئه‌نجام بدات وه‌کوو ره‌جمی شه‌یتان کورد گۆته‌نی و هیتر ئه‌وه‌ لێپسراوی مناڵه‌که‌ له‌ جیاتی مناڵه‌که‌ کاره‌کان ئه‌نجام ده‌دات و راده‌په‌ڕێنێت .
ئافره‌ت ئه‌گه‌ر عاده‌ بوو [الحائض] هه‌موو کاره‌کانی حه‌جی بۆ هه‌یه‌ ته‌نها ته‌واف نه‌بێت بۆته‌واف ده‌بێت بوه‌ستێت تا پاک ده‌بێته‌وه‌ و خۆی ده‌شوات ئینجا ته‌واف ده‌کات هه‌روه‌ها بێ نوێژی منداڵ بوونیش به‌هه‌مان شێوه‌ .
تێبینی:
دروسته‌ و ده‌کرێت ئافره‌ت حه‌بی ڕێگر له‌ عاده‌ بوون بخوات و نه‌هێڵێت عاده‌ ببێت له‌ کاتی حه‌جدا .
تێبینی:
دروسته‌و ده‌کرێت یه‌کێک له‌ جیاتی پیرێک یان ئافره‌تێک ره‌جمی شه‌یتان بکات [الجمرات] ئه‌گه‌ر بۆیان نه‌کرێت له‌ به‌ر نه‌خۆشی یان زۆری و قه‌ڵه‌باڵغیدا ، به‌مه‌رجێک پێشتر بۆخۆی بیکات دواتر بۆ غه‌یری خۆی .
تێبینی:
که‌سێک مردوه‌ پێش ئه‌وه‌ی بمرێت توانای چوونی حه‌جی هه‌بووه‌ به‌ڵام نه‌چووه‌ میراتگره‌کانی ده‌توانن له‌ جیاتی ئه‌ودا حه‌ج بکه‌ن به‌مه‌رجێک پێشتر بۆخۆیان حه‌جیان کردبێت وه‌ ئه‌گه‌ر ناسیاوێکی بۆ خێری خۆی حه‌جی بۆ بکات ئه‌وا ده‌کرێت.
تێبنیی:
که‌سی به‌ساڵا چوو یان نه‌خۆشێک که‌ ناتوانێت حه‌ج بکات و گومانی چاک بونه‌وه‌ی لێ ناکرێت که‌سێک ده‌ست نیشان بکات یان بنێرێت له‌ بۆ حه‌ج له‌ جیاتی خۆی به‌مه‌رچێک ئه‌وکه‌سه‌ی که‌ ده‌ینێڕێت له‌ شوێن خۆیدا پێشتر حه‌جی بۆخۆی کردبێت .
{که‌ له‌ ئیحڕامدا بویت ده‌بێت ئاگادار بیت}
١ : له‌کاتی ئیحرامدا نه‌ موێک ده‌ربێنیت نه‌ نینۆکه‌کانت بکه‌یت .
٢ : له‌کاتی ئیحرامدا نه‌ خۆت و نه‌ جله‌کانت بۆندار ناکه‌یت واتا گوڵاو به‌کار نایه‌نی .
٣ : له‌کاتی ئیحرامدا سه‌رت داناپۆشی کلا و یان هه‌ر شتێکی تر به‌کار نایه‌نی بۆ سه‌ر داپۆشین .
٤ : له‌کاتی ئیحرامدا نه‌ ژن داخوازی ده‌که‌یت بۆ خۆت یان بۆ غه‌یری خۆت وه‌ نه‌ ماره‌یی ده‌بڕی .
٥ : له‌کاتی ئیحرامدا له‌ گه‌ڵ خێزانتدا جووت نابیت جماع ناکه‌یت .
٦ : له‌کاتی ئیحرامدا پێشیه‌کانی جووت بونیش ئه‌نجام ناده‌یت وه‌ک ماج یان یاری و ده‌ست گه‌مه‌ .
٧ : له‌کاتی ئیحرامدا هیچ جلێکی دوراو ناپۆشیت وه‌ک ده‌رپێ کورت و ژێر کراس و هیتر ئه‌مه‌ بۆ پیاوان وه‌ک پێشتر باسمان کردوه‌ .
٨ : له‌کاتی ئیحرامدا ڕاوی هیچ شتێک ناکه‌یت وه‌ک مامز یان که‌روێشک یان شتی تر .
له‌کاتی ئیحرامدا ئه‌گه‌ر شه‌یتانی بویت ده‌توانیت خۆت بشۆیت شتێکی ئاساییه‌.
هه‌ر که‌سێک شتێک له‌مانه‌ ئه‌نجام بدات به‌ گاڵته‌وه‌ یان به‌ پێخۆشی خۆی خوا په‌نامان بدات ده‌بێت پرسیاری زانایان بکات حه‌قی ئه‌و تاوانه‌ چیه‌ بیدات یان بیکات .
به‌ڵام که‌سێک به‌زۆری یان با نه‌زانی یان یان له‌ بیری چوو ئه‌وا هیچی له‌سه‌ر نیه‌ گوناهبار نابێت .
هه‌رکه‌سێک شتێک له‌وه‌ی باسمان کردوه‌ ئه‌گه‌ر نه‌یتوانی ئه‌نجامی بدات جگه‌له‌ سونه‌ته‌کان ده‌بێت پرسیار بکات چی بکات و چی ئه‌نجام بدات .
له‌ کۆتایدا سوپاس بۆ خوای گه‌وره‌و میهره‌بان


[ وصلی الله وسلم علی محمد وعلی آله وصحبه اجمعین ]
          

صفحات سایت

پیچک