تبلیغات
ماڵپه‌ری ئیسلام كورد
Rss
Logo
ADS
زاراوه‌كانی قیرائات

مه‌تنی تحفة الأطفال

ته‌فسیری قورئانی پیرۆز

شێوازی نوێژی پێغه‌مبه‌ر

ئامۆژگاری بۆ موسڵمانان

كاتی بانگه‌كان&بانكبێژان

24 كاتژمێر راسته‌وخۆ

ئاماری ماڵپه‌ر
میوانانی سه‌رهێل

ژماره‌ى سه‌ردانه‌كان

ڕاپرسی ماڵپه‌ر
ئایا تا ئێستا سوودت له‌ ماڵپه‌ری ئیسلام كورد بینیوه‌؟؟؟

ماڵپه‌ره‌ كۆنه‌كه‌مان
عه‌لمانیه‌ت بناسه‌
گێژاوی مه‌دخه‌لیزم
مێژووی انصار الاسلام
فیرعه‌ونی زه‌مان و قه‌یرانی...

 

 

 

ئه‌م بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌ته‌وه‌
له‌ به‌شی : حــــه‌ج و عومـــره‌,

 

حه‌ج هه‌نگاو به‌ هه‌نگاو-به‌شی یه‌كه‌م

ئاماده‌كردنی: كوری پاكــ

سه‌ره‌تا :
حه‌ج سه‌ردانی ماڵی خوای په‌روه‌ردگاره یه‌کێکه‌‌ له‌ پێنج بنه‌ما له‌ بنه‌ماکانی ئیسلام (ارکان الاسلام) خوای په‌روه‌ردگار ده‌فه‌رموێت:
ال عمران ٩٧ وَلِلّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَیْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَیْهِ سَبِیلاً
واتا: خوا واجبی کرد به‌سه‌ر خه‌لک سه‌ردانی ئه‌و ماله‌ بکه‌ن [بیت الله الحرام] ئه‌وه‌ی له‌ توانایا بێت .
پێغه‌مبه‌ر ده‌فه‌رموێت (بنی الإسلام على خمس : شهادة أن لا إله إلا الله وأن محمداً رسول الله وإقام الصلاة وإیتاء الزكاة وصوم رمضان وحج البیت من استطاع إلیه سبیلا)متفق علیه
واتا : ئیسلام له‌سه‌ر پێنج بنه‌ما بنیات نراوا یه‌که‌م: گه‌واهی (شه‌هاده‌ت) لا إله إلا الله وأن محمداً رسول الله _گه‌واهی ئه‌ده‌م که‌ خوا تاک ته‌نها یه‌ وه‌ محمد پێغه‌مبه‌ر و ڕه‌وانه‌کراوی خوایه‌_ دووه‌م: نوێژ سێیه‌م: زه‌کاتدان _پاک کردنه‌وی ماڵ_ چواره‌م: ڕۆژوگرتن پێنجه‌م: سه‌ردانی ماڵی خوا ئه‌وه‌ی له‌ توانای دابێت .

حه‌ج واجبه‌ له‌سه‌ر هه‌موو موسوڵمانێک یه‌کجار له‌ ته‌مه‌ندا ئه‌گه‌ر له‌ توانای دابێت وه‌هه‌روه‌ها (عومره)‌‌ بابه‌تێکی خیلافیه‌ له‌سه‌ر واجب بوون و سوننه‌تدا سێ بۆچونی جیاجیای له‌سه‌ره‌ له‌ نێوان زانایانی ئیسلامدا.
١: عومره‌ سوننه‌ته‌ .
٢: عومره‌ واجبه‌ .
٣: سوننه‌‌ته‌ له‌سه‌ر خه‌لکی مه‌ککه‌‌ و واجبه‌ له‌سه‌ر خه‌ڵکانی تر. ئه‌مه‌ (قه‌وللی ئیمام ئه‌حمه‌ده و شیخی ئیسلام ئیبنو ته‌یمییه‌یه)‌.
مه‌به‌ست (له‌توانا دابون بۆ حه‌ج) چییه‌؟
یه‌که‌م: موسڵماێنکی له‌ش ساغ بێت.
دووه‌م: هۆکاری گواستنه‌وه‌ی هه‌بێت. له‌و جێگایه‌ی که‌ نیشته‌جێیه‌ تاکو حه‌رمی (مه‌ککه‌) وه‌ک ئۆتۆمۆبیل، فرۆکه‌، که‌شتی، هه‌ر هۆکاری تربێت بۆ گواستنه‌وه‌.
سێیه‌م: پێداویستیه‌کانی سه‌فه‌ری پێ بێت له‌ خواردن و خواردنه‌وه‌ و پۆشاک.
چوارم: دابین کردنی پێداویستی ماڵ و منداڵی و ئه‌و که‌سانه‌ی که‌ خه‌رجیان له‌سه‌ر ئه‌ستۆی ئه‌وه‌ تا له‌سه‌فه‌رکه‌ی ده‌گه‌ڕێته‌وه‌.
سێ جۆره‌ حه‌ج کردن هه‌یه‌ ، الإفراد، القران، التمتع.
الإفراد : ئیحرام ده‌کات ته‌نها بۆ حه‌ج به‌بێ عومره‌.
القران : ئیحرام ده‌به‌ستێت بۆ حه‌ج و عومره‌ به‌یه‌که‌وه‌ .
التمتع: ئیحرام ده‌به‌ستێت بۆ عومره‌ له‌ مانگه‌کانی حه‌جدا.
دوای خۆی له‌و ئیحرامه‌ی که‌ به‌ستویه‌تی بۆ عومره‌ حه‌لال ده‌کات واتا ته‌واو ده‌بێت و ده‌رده‌چێت و دووباره‌ نییه‌تی به‌ستنی ئیحرام دێنێته‌وه‌ بۆ حه‌ج هه‌ر له‌ شوێنی خۆی له‌ هه‌مان ساڵدا واتا له‌و سێ مانگه‌ی حه‌ج وه‌ ئه‌مه‌یان باشترینیانه‌ بۆیه‌ ده‌مانه‌وێت له‌و جۆره‌ حه‌جه‌ بدوێین .
مانگه‌کانی حه‌ج بریتین له‌ {شوال و ذوالقعدة و ذوالحجة}
حه‌جی {التمتع}
ئه‌گه‌ر موسوڵمان گه‌یشت به‌ (میقات)، (میقات) سنوره‌کانی ئیحرامن هه‌ر موسوڵمانێک بیه‌وێت بڕوات بۆ حه‌ج به‌ یه‌کێک له‌و سنورانه‌ دێته‌ ژووره‌وه‌ی شاری (مه‌ککه)‌ واتا دێته‌ ناو ئه‌م عیباده‌ته‌ حه‌ج یان عومڕه‌ .
هه‌روه‌ها (میقات) پێنج شوێنن چۆن له‌ وێنه‌ی ژماره‌ [١] دا دیاره‌ .
١ : (ذو الحلیفة) که‌ ئه‌مڕۆ پێیده‌وترێت [أبیار علی].
ئه‌م شوێنه‌ له‌ (مه‌دینه‌)وه‌‌ ١،٥کم دووره‌‌ هه‌روه‌ها دوورترین میقاته‌ له‌ مه‌ککه‌ ٤٢٨کم دووره‌ له‌ ‌(مه‌ککه‌)‌ ئه‌مه‌ شوێنی ئه‌و که‌سانه‌یه‌ که‌ دێن بۆ حه‌ج له‌ (مه‌دینه)‌ وه‌ ئه‌وانه‌ی له‌ ئه‌وروپا یان له‌ ئه‌مریکا یان له‌ ئوستورالیا ده‌چن بۆ حه‌ج له‌ مه‌دینه‌ داده‌به‌زن ئه‌مه‌ شوێنی میقاتی ئه‌وانه .
٢ : (الجحفة) که‌ ئه‌مڕۆ پێیده‌وترێت [ رابغ ].
دێیه‌که‌ ١٠کم دوره‌ له‌ ده‌ریای سور ئێستا کاوه‌لگه‌یه‌ و تێک چوه‌ خه‌ڵک له‌ و شوێنه‌ ئیحرام دابه‌ستێت پێی ده‌وتریت [رابغ] ١٨٦کم له‌ مه‌ککه‌وه‌ دووره‌، هه‌روه‌ها ١٨٣کم له‌ مه‌دینه‌وه‌ دووره‌ هه‌روه‌ها میقاتی خه‌لکی میسر و مه‌غریب و شامه‌.
٣ : (یلملم) که‌ ئه‌مڕۆ پێیده‌وترێت[السعدیة].
دۆڵێکه‌ ده‌که‌وێته‌ سه‌ر ڕێگه‌ی یه‌مه‌ن ١٢٠کم له‌ مه‌ککه‌ دووره‌ وه‌ خه‌ڵک ئێستا له‌ دێی سه‌عدیه‌ ئیحرام ده‌به‌ستن هه‌روه‌ها میقاتی خه‌ڵکی یه‌مه‌نه‌ و هنده‌ وه‌ ئه‌و که‌سه‌ی به‌وێدا تێپه‌ر ده‌بن.
٤ : (قرن المنازل) که‌ ئه‌مڕۆ پێیده‌وترێت [السیل].
ئێستا ناوی [السیل الكبیر]ه‌ ٧٥کم له‌ مه‌ککه‌ دووره‌ هه‌روه‌ها میقاتی خه‌ڵکی (نجد)ه‌ وه‌ ئه‌وه‌ی به‌وێدا تێپه‌ر ده‌بێ.
٥ : (ذات عرق) که‌ ئه‌مڕۆ پێیده‌وترێت [الضریبة ].
هه‌روه‌ها پێی ده‌وترێت [الضریبة] ١٠٠کم له‌ مه‌ککه‌ دووره‌ ئێستا چۆله‌وانیه‌ رێگای پیادا تێپه‌ر ناکات.
هه‌روه‌ها میقاتی خه‌ڵکی عێراق و ئێران و ئه‌وه‌ی به‌وێدا تێپه‌ر ده‌بێ.
ئاگاداربه…!‌ گه‌یشتن به‌ میقات بۆ پۆشینی جلی ئیحرام نیه‌ ته‌نها ئه‌مه‌ هه‌ڵه‌یه‌که‌ که‌سانێکی زۆر وا تێده‌گه‌ن، به‌ڵکو بۆ نیه‌ت هێنانی عیباده‌تێکه‌ له‌ کات و شوێنی تایبه‌ت واتا سه‌ره‌تای ده‌ستپێکردنی عیباده‌ته‌که‌یه‌تی .
ئه‌و میقاتانه‌ بۆ ئه‌و که‌سانه‌ن به‌وێدا تیپه‌ر ده‌که‌ن یان خه‌ڵکی ئه‌وین وه‌ ئه‌وه‌ی نه‌که‌ویته‌ سه‌ر رێگه‌ی میقات ئه‌وه‌ له‌ نزیکترین شوێن له‌ میقاتدا ئیحرام ده‌به‌ستێت وه‌ ئه‌و که‌سی که‌ لاناو میقاته‌که‌ بێ وه‌کو (جدده‌) یان مه‌ککه‌ ئه‌مانه‌ له‌ شوێنی خۆیاندا ئیحرام ده‌به‌ستن و بڕیاری حه‌ج یان عومره‌ یان حه‌ج و عومره‌ ده‌ده‌ن .
هه‌ر که‌سێ که‌ ده‌گات به‌ میقات واتا شوێنی ئیحرام به‌ستن سوننه‌ته‌ خۆی (بشۆرێت) هه‌روه‌ها (بۆن) له‌ خۆی بدات پێش ئه‌وه‌ی ئیحرام ببه‌ستێت چونکه‌ پێغه‌مبه‌ر وای کردووه‌ وه‌ سوننه‌تیشه‌ (نینۆکه‌کانی) بکات، وه‌ هه‌روه‌ها خۆی پاک بکاته‌وه‌ له‌ مووه‌کانی به‌رباخه‌ڵ و ناوله‌شی.
ئینجا پیاو یان بڵێن توخمی نێر به‌رگی ئیحرام ده‌پۆشێت
هه‌روه‌ها سوننه‌ته‌ ئه‌گه‌ر نه‌عله‌ بکاته‌ پای هه‌روه‌ک له‌ وێنه‌ی ژماره‌ ٢ دا دیاره‌
پێغه‌مبه‌ر ده‌فه‌رمێت [لیحرم أحدكم فی إزار ورداء ونعلین]رواه احمد.
برگی ئیحرامیش پێکهاتوه‌ له‌ ریدا و ئیزار دوو پارچه‌ قوماشن نابێت بدروێن .
به‌ڵام ئافره‌ت هه‌ر جڵ و به‌رگێک هه‌یه‌ ده‌توانێت ئیحرام ببه‌ستێت به‌مه‌رجێک هاوشێوه‌ی جڵی پیاوان نه‌بێت که‌ مایه‌ی جوانی و خۆ ده‌رخستن نه‌بێت که‌ ببێته‌ هۆی سه‌رنج ڕاکشانی پیاوان وه‌ له‌کاتی ئیحرامدا خۆ دورگر بێت له‌ پێچه‌ و ده‌سته‌وانه‌ له‌به‌ر فه‌رموده‌ی پێغه‌مبه‌ر له‌سه‌ره‌ که‌ ده‌فه‌رمووێ [لا تنتقب المحرمة ولا تلبس القفازین] رواه البخاری به‌ڵام به‌بونی تێکه‌لاویدا پێچه‌ داده‌نێت ڕووی خۆی داده‌پۆشێت له‌ پیاوی نامه‌حره‌م ئه‌گه‌رچی له‌ ئیحرامیشایه‌ ئه‌سمای کچی ئه‌بی به‌کر ده‌فه‌رموێت ئێمه‌ ڕووی خۆمان داده‌پۆشی له‌پیاوی نا مه‌حره‌م وه‌ ئێمه‌ له‌ ئیحراما بوین [كنا نغطی وجوهنا من الرجال فی الإحرام] رواه الحاكم (١/٤٥٤) وقال : صحیح على شرط الشیخین ووافقه الذهبی .
ئاگاداربه‌:
زانایان ده‌فه‌رموون باشتر وایه‌ ئافره‌ت پۆشاتی سپی نه‌پۆشێت بۆ حه‌ج چونکه‌ هاوشێوه‌ی جلی پیاوانه‌ وا دیاره‌ له‌ کورده‌واری خۆمان پۆشاکی ئافره‌تان هه‌ر سپی بوه‌ ئینجا وا باشه‌ ئاگادار بین .
نیه‌ت هێنان
موسوڵمان نیه‌ت دێنێت به‌ دڵ که‌ نیه‌تی عومره‌یه‌ یان نیه‌تی عومره‌ی ته‌مه‌توعه‌ حه‌جی له‌گه‌ڵ ده‌کات . هه‌روه‌ها بۆی هه‌یه‌ به‌ زوبانیش وا بڵێت ناچێته‌ قاڵبی بدعه‌وه‌ چونکه‌ هه‌ر واهاتووه‌.
پاشان ‌ سواری پێرۆی خۆی ده‌بێت‌ وه‌ک ئۆتۆمۆبێڵ بڵێت [لبیك عمرة] یاخود [اللهم لبیك عمرة] یان نیه‌تی ته‌مه‌توع بێنێت که‌ باشترینیانه‌ [ لبیک اللهم عمرة متمتعة بها الی الحجی]
هه‌روه‌ها گوایه‌ دوو رکعه‌ت نوێژ سوننه‌تی ئیحرام هه‌یه‌ ئه‌مه‌ هیچ راستیێک نیه‌ به‌ڵام وا باشه‌ دوای کردنی نوێژی واجب مرۆڤ نیه‌ت بێنێت و پۆشاتی ئیحرم بپۆشێت له‌ به‌ر ئه‌وه‌ی پێغه‌مبه‌ر به‌وشێوه‌ ره‌فتاری کردوه‌ له‌ فه‌رموده‌یه‌کا هاتوه‌ ئیمامی موسلیم بۆمان ده‌گێرێته‌وه‌ .
هه‌روه‌ها : ئه‌وه‌ی له‌ نێو فرۆکه‌دابێت که‌ گه‌یشت به‌ ئاستی میقات له‌نێو فرۆکه‌دا نیه‌ت دێنێت و پۆشاکی ئیحرام ده‌پۆشێت .
هه‌روه‌ها : موسوڵمان بۆی هه‌یه‌ مه‌رج بڵێت له‌ کاتی ئیحرامدا ئه‌گه‌ر مه‌ترسی ئه‌وه‌ی هه‌بێت نه‌خۆشی یا کێشه‌یه‌ک یا ترسی بێته‌ ڕێ که‌وا بۆی نه‌کرێت عومره‌که‌ی یان حه‌جی بۆ ته‌واو نه‌کرێت ده‌توانێت بڵێت [هه‌ر به‌ربه‌ست و رێگرێك بێته‌ ڕێگام ئیحرامی من تا ئه‌و به‌ربه‌سته‌و ڕێگره‌ بێت] [إن حبسنی حابس فمحلی حیث حبستنی] سوودی دانانی ئه‌و مه‌رجه‌ له‌ کاتی ئیحرامدا ئه‌وه‌یه‌ هه‌ر به‌ربه‌ستێک که‌وته‌ ڕێگات بۆت نه‌کرا حه‌ج یان عومره‌ تاواو بکه‌یت ئه‌وا هیچ [فدیة ] ناده‌یت واتا قوربانی ناده‌یت .
هه‌روه‌ها : سونه‌ته‌ دوای ئیحرام موسوڵمان زۆر [ تلبیة ] بڵێت [لبیك اللهم لبیك لبیك لا شریك لك لبیك ، إن الحمد والنعمة لك والملك ، لا شریك لك ] پیاوان ده‌نگیان به‌رز ده‌که‌نه‌وه‌ و ئافره‌تانیش نزم .
ئینجا ئه‌گه‌ر گه‌یشت به‌ که‌عبه‌ی پیرۆز واز له‌ [تلبیة] دێنێت [لبیك اللهم لبیك لبیك لا شریك لك لبیك ، إن الحمد والنعمة لك والملك ، لا شریك لك ] هه‌روه‌ها [اضطباع] ده‌کات واتا : شانی راسته‌ی به‌ده‌ر ده‌خات [لأنه صلى الله علیه وسلم طاف مضطبعاً كما فی صحیح أبی داود للألبانی (١٦٥٨) ] .
چۆن له‌ وێنه‌ی ژماره‌ 3 به‌رچاوه‌
ئینجا : ئه‌گه‌ر بۆی کرا ده‌ستی راستی ده‌دات له‌ به‌ردی ڕه‌ش به‌ردی قیبله‌ (حجر الاسود)هه‌روه‌ها ماچی ده‌کات و ده‌ڵێت [الله اکبر] رواه البخاری
وه‌ ئه‌گه‌ر له‌به‌ر زۆری و قه‌ڵه‌بالغیدا بۆی نه‌کرا ماچی به‌رده‌ ره‌ش بکات ئه‌وا ده‌ستی پیا ده‌خشێنێت و ده‌ستی خۆی ماچ ده‌کات [متفق علیه]
وه‌ ئه‌گه‌ر نه‌یتوانی بگات به‌به‌رده‌ره‌ش ده‌ستی لێبدات ئه‌وا هه‌ر شتێکی پێیه‌ وه‌ک گۆچال ئه‌گه‌یه‌نێته‌ به‌رده‌که‌و گۆچاڵه‌که‌ ماچ ده‌کات ،
وه‌ئه‌گه‌ر هیچیه‌ک له‌مانه‌ی بۆ نه‌کرا ئه‌وا له‌ دوره‌وه‌ به‌لاشه‌ی خۆی ڕووی تێده‌کات و ده‌ست به‌رز ده‌کاته‌وه‌ ده‌ڵێت [الله اکبر] بێ ئه‌وه‌ی ده‌ستی ماچ بکات [رواه البخاری]
چۆن له‌وێنه‌ی ژماره‌ ٤ دا به‌رچاوه‌
دوای حه‌وت جار به‌ده‌وری کعبه‌دا ده‌سورێته‌وه‌ [طواف] هه‌ر سورانه‌وه‌یه‌کیشی له‌ به‌ردی قیبله‌ ده‌ست پێده‌کات واته‌ له‌ به‌رده‌ ره‌ش له‌وێشه‌وه‌ ته‌واو ده‌بێت ، هه‌روه‌ها ئه‌گه‌ر کرا توانه‌ی هه‌بوو بگات به‌ به‌رده‌ ره‌ش هه‌موو جار ده‌ستی لێده‌دات و ده‌ستی ماچ ده‌کات له‌ هه‌موو سورانه‌وه‌یه‌کدا وه‌ئه‌گه‌ر بۆی نه‌کرا له‌ دوره‌وه‌ ده‌ستی به‌رز ده‌کاته‌وه‌و ده‌ڵێت [الله اکبر] به‌بێ ئه‌وه‌ی ده‌ستی ماچ بکات چۆن پێشتر باسمان له‌سه‌ر کردوه‌ سورانه‌وه‌که‌ش پێچه‌وانه‌ی میلی کاتژمێر ده‌بێت یان شانی چه‌په‌ت له‌ به‌ردی قیبله‌ ده‌بێت وه‌ ده‌بێت ده‌ست نوێژت هه‌بێت له‌ کاتی ته‌واف دا .
[مسجد الحرام] له‌ چوار گۆشه‌ پێک هاتووه‌
١ : گۆشه‌ی یه‌مانی واتا ڕووی گۆشه‌که‌ له‌ یه‌مه‌نه‌
٢ : گۆشه‌ی به‌رده‌ ڕه‌ش ؛ به‌ردی قیبله‌
٣ : گۆشه‌ی شام واتا ڕووی گۆشه‌که‌ له‌ شامه‌
٤ : گۆشه‌ی عێراقی واتا ڕووی له‌ عێراقه‌
چۆن له‌ وێنه‌ی خواره‌وه‌ به‌ر چاوه
١. به‌رده‌ ڕه‌شه‌که‌ ٢. ده‌رگای که‌عبه‌ ٣. میزاب ٤. شاذره‌وان ڕۆخی دیواری که‌عبه‌ ٥. حوجره‌ی ئیسماعیل ٦. مولته‌زیمه‌ ٧. جێگای وه‌ستانی ئیبراهیم (مه‌قامی ئیبراهیم) ٨. گۆشه‌ی به‌رده‌ ڕه‌شه‌که‌ ٩. گۆشه‌ی یه‌مانی ١٠. گۆشه‌ی شامی ١١. گۆشه‌ی عێراقی ١٢. پۆشه‌ری که‌عبه‌ ١٣. هێڵی مه‌ڕمه‌ڕی قاوه‌یی
ئینجا له‌ گۆشه‌ی [الیمانی] هه‌رکاتێک که‌ له‌ ته‌وافدا سورایته‌وه‌ ده‌ستی راسته‌ی لێده‌ده‌یت ئه‌گه‌ر بۆت کرا و به‌بێ [الله اکبر] چۆن له‌ وێنه‌ی چوار به‌رچاوه‌
هه‌روه‌ها سوننه‌ته‌ له‌ گۆشه‌ی [الیمانی] تا ده‌گه‌یته‌ گۆشه‌ی به‌رده‌ ڕه‌شه‌که‌؛ به‌ردی قیبله‌ ئه‌و دوعایه‌ بخوێنیت [ربنا آتنا فی الدنیا حسنة وفی الآخرة حسنة وقنا عذاب النار]
ئاگاداری: طواف هیچ زیکر و ویردێکی تایبه‌تی نیه‌ ئینجا بۆیه‌ ده‌توانیت له‌کاتی ته‌وافدا قورئان بخوێنیت یان هه‌ردوعایه‌کت هه‌یه‌ بیڵێیته‌وه‌ یان زیکری خوا بکه‌یت ته‌سبیحات.
ئاگاداری: بۆ پیاوان سوننه‌ته‌ [رمل] بکه‌ن واتا تۆزێک به‌په‌له‌ بسوڕێنه‌وه‌ هه‌نگاوه‌کانیشیان هاوشێوه‌ی یه‌کتر بێت له‌ سێ سوڕانه‌وه‌ی یه‌که‌م له‌ حه‌وت سوڕانه‌وه‌که‌ی ته‌وافدا چونکه‌ ئه‌مه‌ له‌ ره‌فتاری پێغه‌مبه‌ر بووه‌ [متفق علیه].
ئه‌گه‌ر له‌ چه‌ند جاره‌که‌ی ته‌واف که‌وتیته‌ گومان ئه‌وه‌ ده‌گه‌رێیته‌وه‌ سه‌رخۆ یه‌کلاکردنه‌وه‌ له‌ گومانه‌که‌ت، هه‌روه‌ها ئه‌گه‌ر نه‌تزانی ئه‌مه‌ سێهه‌م جارته‌ یان چواره‌م ده‌گه‌رێیته‌وه‌ سه‌ر سێهه‌م و ئه‌وه‌ی تری به‌دوادا ته‌واو ده‌که‌یت.
ئینجا ئه‌گه‌ر ته‌وافت ته‌واو کرد ده‌گه‌رێیته‌وه‌ دواوه‌ی[مقام ابراهم] شوێن وه‌ستانی ئیبراهیم ئه‌و ئایه‌ته‌ جێ به‌ جێ ده‌که‌یت که‌ خوای په‌روه‌ردگار ده‌فه‌رموێت [وَاتَّخِذُواْ مِن مَّقَامِ إِبْرَاهِیمَ مُصَلًّى] واتا: شوێن وه‌ستانی ئیبراهیم بکه‌نه‌ شوێن عیباده‌ت و نوێژ کردن، شوێنێکه‌ شوێن قاچه‌کانی ئیبراهیم باوکی پێغه‌مبه‌رانی لێده‌رچوه‌ وه‌کو نیشانه‌یه‌کی خوا ماوه‌ته‌وه‌ بۆ په‌ند لێوه‌رگرتن چۆن له‌ وێنه‌ی خواره‌وه‌دا دیاره‌
وه‌ له‌ دوای ئه‌م شوێنه‌ دوو رکعه‌ت نوێژ ده‌که‌یت به‌ڵام ئاگادار به‌ خۆت له‌ [اضطباع] کۆتایی پێ بێنه‌ واته‌ شانی راسته‌ت داپۆشه‌ره‌وه‌ .
هه‌روه‌ها سوننه‌ته‌ له ڕه‌کعه‌تی یه‌که‌م [قل یا ایها الکافرون] بخوێنیت هه‌روه‌ها له‌ ڕکعه‌تی دووه‌م [قل هو الله احد] بخوێنیت .
وه‌ ئه‌گه‌ر له‌به‌ر زۆری خه‌ڵک بۆت نه‌کرا له‌دوای ئه‌و شوێنه‌ دوو رکعات نوێژ بکه‌یت له‌ هه‌ر شوێنێک نوێژ بکه‌یت دروسته‌ چونکه‌ ئیمامی عومه‌ر وایکردووه‌ .
له‌دوای نوێژ کردن له‌ دواوه‌ی شوێن وه‌ستان ئیبراهم سونه‌ته‌ ئاوی زه‌م زه‌م بخۆیته‌وه‌ ئینجا ده‌ست بده‌یته‌وه‌ له‌ به‌ردی قیبله‌ یان به‌رده‌ ڕه‌ش وه‌ ئه‌گه‌ر بۆت نه‌کرا شتێکی ئاسایه‌ .
سه‌فا و مه‌ڕوه‌
ئه‌مه‌ش حه‌وت جار ده‌یکه‌یت واتا له‌ سه‌فا به‌ڕێ ده‌که‌ویت بۆ مه‌روه‌ ده‌کات به‌ جارێک له‌ مه‌روه‌ش بۆ سه‌فا ده‌کات به‌ جاری دووه‌م
ئینجا دوای ته‌واو بونت له‌ ته‌واف ڕووه‌و سه‌فا به‌ڕێ ده‌که‌ویت هه‌روه‌ها سوننه‌ته‌ که‌ نزیک بویته‌وه‌ له‌ سه‌فا ئه‌و ئایه‌ته‌ بخوێنه‌ [إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ فَمَنْ حَجَّ الْبَیْتَ أَوْ اعْتَمَرَ فَلا جُنَاحَ عَلَیْهِ أَنْ یَطَّوَّفَ بِهِمَا وَمَنْ تَطَوَّعَ خَیْراً فَإِنَّ اللَّهَ شَاكِرٌ عَلِیمٌ] ئینجا ده‌ڵێیت چۆن خوا داستی پێکردوه‌ له‌وێ ده‌ستی پێ ده‌که‌ین [نبدأ بما بدأ الله به] وه‌ک له‌ وێنه‌ی ژماره‌ پێنج هاتووه‌.
ئینجا به‌ ده‌نگ ده‌ڵیێت [الله أكبر الله أكبر الله أكبر ، لا إله إلا الله وحده لا شریك له ، له الملك وله الحمد وهو على كل شیء قدیر ، لا إله إلا الله وحده لا شریك له ، أنجز وعده ، ونصر عبده ، وهزم الأحزاب وحده]


-------------------------------------------------------------
ئه‌م بابه‌ته‌ له‌لایه‌ن ماڵپه‌ری ئیسلام كورد كراوه‌ به‌ 2 به‌ش
          

صفحات سایت

پیچک