تبلیغات
ماڵپه‌ری ئیسلام كورد
Rss
Logo
ADS
زاراوه‌كانی قیرائات

مه‌تنی تحفة الأطفال

ته‌فسیری قورئانی پیرۆز

شێوازی نوێژی پێغه‌مبه‌ر

ئامۆژگاری بۆ موسڵمانان

كاتی بانگه‌كان&بانكبێژان

24 كاتژمێر راسته‌وخۆ

ئاماری ماڵپه‌ر
میوانانی سه‌رهێل

ژماره‌ى سه‌ردانه‌كان

ڕاپرسی ماڵپه‌ر
ئایا تا ئێستا سوودت له‌ ماڵپه‌ری ئیسلام كورد بینیوه‌؟؟؟

ماڵپه‌ره‌ كۆنه‌كه‌مان
عه‌لمانیه‌ت بناسه‌
گێژاوی مه‌دخه‌لیزم
مێژووی انصار الاسلام
فیرعه‌ونی زه‌مان و قه‌یرانی...

 

 

 

ئه‌م بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌ته‌وه‌
له‌ به‌شی : خێـزان و په‌روه‌رده‌,

 

مافەكانی دایك و باوك 


دایك و باوك ئەو كەسە پیرۆزەن كە دەبنە مایەی هێنانە بونی وەچە بۆ سەر ژیان، كەواتە شایستەی ئەوەن ئەوپەڕی رێز و باڵی ملكەچیان بۆ رابخرێ. 
خوای گەورە دەفەرموێ: {وَقَضَى رَبُّكَ أَلاَّ تَعْبُدُواْ إِلاَّ إِیَّاهُ وَبِالْوَالِدَیْنِ إِحْسَانًا إِمَّا یَبْلُغَنَّ عِندَكَ الْكِبَرَ أَحَدُهُمَا أَوْ كِلاَهُمَا فَلاَ تَقُل لَّهُمَآ أُفٍّ وَلاَ تَنْهَرْهُمَا وَقُل لَّهُمَا قَوْلاً كَرِیمًا*وَاخْفِضْ لَهُمَا جَنَاحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحْمَةِ وَقُل رَّبِّ ارْحَمْهُمَا كَمَا رَبَّیَانِی صَغِیرًا}الإسراء/23-24 
واتە: پەروەردگارت فەرمانی داوە لەو زیاتر كەسی تر نەپەرستن و، لەگەڵ دایك و باوك بە باشی رەفتار بكەن. گەر یەكێكیان لە لات پیر بون پآیان مەڵێ ئۆف لەبەر بێزاری، گەر داوای شتێكیان لێ كردی. گەر شتێكت بە دڵ نەبو سەركۆنە و سەرزەنشتیان مەكە. قسەی خۆش و نەرم و نیانیان لەگەڵ بكە و باڵی ملكەچی بەزەیىیان بۆ رابخە. بڵێ خوایە رەحم بە دایك و باوكم بكە، وەك ئەوان منیان بە بچوكی بەخێو كردوە و پێگەیاندوە.(*)
هەروەهـا خوای بـاڵا دەفەرموێ:{وَإِذْ أَخَذْنَا مِیثَاقَ بَنِی إِسْرَائِیلَ لاَ تَعْبُدُونَ إِلاَّ اللّهَ وَبِالْوَالِدَیْنِ إِحْسَاناً 

} البقرة:83 
واتە: كاتێك پەیمانی متمانەییمان لە بەنی ئیسرائیل وەرگرت، كە جگە لە خوا كەسی تر نەپەرستن و بەندایەتی بۆ نەكەن و، لەگەڵ دایك و باوكانیش باش بن. 
دەفەرمـوێ:{وَوَصَّیْنَا الْإِنسَانَ بِوَالِدَیْهِ حَمَلَتْهُ أُمُّهُ وَهْنًا عَلَى وَهْنٍ وَفِصَالُهُ فِی عَامَیْنِ أَنِ اشْكُرْ لِی وَلِوَالِدَیْكَ إِلَیَّ الْمَصِیرُ}لقمان: 14 
واتە: فەرمانمان بە ئادەمیزاد كردوە لەگەڵ باوك و دایكی باش بێ و چاكەیان لەگەڵدا بكات، چونكە دایك بە هۆی سك پڕىیەوە توشی بێ هێزی و سستی لەش و (مچاعفات) دەبێ. ئەم دایكە بۆ ماوەی دو ساڵ شیری دەداتێ. لەبەر ئەوە سوپاسی من بكە و سوپاسی دایك و باوكت بكە، چارەنوسیشتان گەڕانەوەیە بۆ لای من. 
هەروەهـــا دەفەرمـوێ: {وَوَصَّیْنَا الْإِنسَانَ بِوَالِدَیْهِ إِحْسَانًا حَمَلَتْهُ أُمُّهُ كُرْهًا وَوَضَعَتْهُ كُرْهًا وَحَمْلُهُ وَفِصَالُهُ ثَلَاثُونَ شَهْرًا ] الأحقاف: 15 واتە: فەرمانمان بە ئادەمیزاد كردوە چاكە لەگەڵ دایك و باوكیا بكات، چونكە دایكی بە ئێش و ئازار و ناخۆشىیەوە نۆ مانگ لە سكیدا هەڵیگرتوە، كاتێكیش لەدایك بوە، بە هەمان شێوە ئێش و ئازار و ئەشكەنجەی بینیوە. جا بە حەمل و لەشیر بڕینەوەكە دەكاتە 30 سی مانگ، دایكەكە لەم ئازارە دایە.
پێغەمبەر صلى الله علیه وسلم دەفەرموێ: ((ألا أنبئكم بأكبر الكبائر؟ الشرك بالله، وعقوق الوالدین)). رواه البخاری
واتە: ئایا هەواڵی گوناهە هەرە گەوەركانتان پێ رابگەیەنم؟ بریتین لە هاوبەش دانان بۆ خوا و ئازاردانی دڵی دایك و باوك. 
((جاء رجل الى النبی صلى الله علیه وسلم یسأله: یا رسول الله من أحق الناس بحسن صحابتی؟ قال أمك! قال: ثم من؟ قال: أمك. قال: ثم من؟ قال: أمك. قال: ثم من؟ قال: أبوك)). رواه البخاری ومسلم. 
واتە: پیاوێك هاتە خزمەت پێغەمبەرصلى الله علیه وسلم و لێی پرسی: ئەی پێغەمبەری خوا! كێ لە هەمو خەڵك شایستە ترە بیكەمە هاوەڵم و چاكەی لەگەڵدا بكەم؟ فەرموی: دایكت. گوتی: پاشان كێی تر؟ فەرموی: دایكت. گوتی: پاشان كێی تر؟ فەرموی: دایكت. گوتی: پاشان كێی تر؟ فەرموی: باوكت. 
((رغم انف من أدرك والدیه عند الكبر أو أحدهما ولم یدخل الجنة)). رواه مسلم والترمذی
واتە: لوتى ئەو كەسە بەقوڕدا چێ، كە دەگات بە دایك و باوكى، یان یەكێكیان لەكاتى پیرى و، خزمەتێكى وایان ناكات كە پێى بچێتە بەهەشت.
دەفەرموێ:((أنت ومالك لوالدك! إن أولادكم من أطیب كسبكم، فكلوا من كسب أولادكم)). رواه أحمد فی المسند وأبوداود (حدیث صحیح)
واتە: تۆ و ماڵ و سامانت هی باوكتە! منداڵەكانتان لە باشترین دەستكەوتی ئێوەن، دە كەواتە لە دەستكەوتی منداڵەكانتان بخۆن. 
((إن الله حرم علیكم عقوق الأمهات)). رواه البخاری
دەفەرموێ: واتە: خوای گەورە ئازار دانی دڵی دایكانی لە سەرتان حەرام كردوە. 
پێغەمبەرصلى الله علیه وسلم دەفەرموێ:((لا طاعة لمخلوق فی معصیة الخالق)). رواه أحمد فی المسند (صحیح)
واتە: گوێڕایەڵی و فەرمانبەری كەسێك ناكرێ كە سەرپێچی فەرمانەكانی خوا بكات. 
=============================== 
(*) ئەمە مەشاعیری سروشتى یە بەرامبەر بەو كەسەی، كە چاكە كردنیان لەگەڵی توشی بێزاری نەكردون و بە هەوڵ كۆشش دانیان داوای پاداشت ناكەن، بەڵكە هەمو چاودێریى بەردەوام و بەزەیىیەكیان خستۆتە گەڕ، لەبەر نزیكی و سروشتىیەتی، كە هیچی كەمتر نىیە لە سوپاس و پێ زانین، ئەمەش بۆ ئەوەی وەفایی مرۆڤایەتی بپارێزرێ لە دەردەكانی پێ نەزانین و نكوڵی كردن.
بە ئەركی خۆمان دەزانین، كە ئێمە دەربارەی ژن و مێردی ئیسلامی بەختەوەر دەنوسین، قسە لەسەر مافەكانی دایك و باوك بكەین كە لە لایەن ژنەوە، یان لە لایەن كوڕە تاوانبارەكەیانەوە بە ئاراستەی هاوسەرە بەدكارەكەی خراپەیان بەرامبەر دەكرێ، نازانن بەم كردەوەیان یەكەم بەردی بناغەی جیابونەوە و روخانی بەختەوەریان دادەنێن، چونكە خوای گەورە لە مافەكانی باوك و دایك بێ ئاگا نابێ، تۆڵەش دەستێنێ بۆ ئەو دایك و باوكەی كە ئەوپەڕی توانا و كۆششیان سەرف كردوە و شەونخونیان كردوە لە پێناو بەختیار كردنی كوڕەكەیان، كە لە تەمەنی گەورەییدا خۆ بەزل زانینیان بەسەردا دەسەپێنێ. 
ئێمە كە لەسەر بەختەوەری خێزانی مسوڵمان سورین، ئەم ئامۆژگاری و راسپاردانەمان پێشكەش كردن، ئاواتەخوازین ژن و مێرد لێی بێ ئاگا نەبن، ئەمەش چی تێ ناچێ، تەنها هاتنەخوار لە هەندێ خۆپەرستیان دا و، بیر لە بەساڵاچونی خۆیان بكەنەوە، چونكە خوای گەورە نامرێ، چۆن بیت ئاوات لەگەڵ دەكرێت!
بەختەوەرترین كەس ئەوەیە، كە كۆشش دەكا بۆ دڵخۆش كردن و شادی خستنە نێو دڵی باوك و دایكىیەوە، ئەمەش تەنها هەندێك سۆز و كەمێك لە قوربانی و پەلەكردنى دەوێ، بۆ ئەو پەیڕەوەی كە ئیسلام دایناوە و ئەو پلانەی دایناوە بۆ مافەكانی دایك و باوكی.


---------------------------------------------------------
وه‌رگیراوه‌: له‌ كتێبی ژن و مێردی ئیسلامی به‌خته‌وه‌ر
          

صفحات سایت

پیچک